<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Vayupurana](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu) › 1.46

# Vayupurana 1.46: adhyāyaḥ 46

Vāyupurāṇa 1.46

- **Language:** Sanskrit

### adhyāyaḥ 46

### [1.46.1](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.1)

..sūta uvāca..

### [1.46.2](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.2)

etacchrutvā tu ṛṣaya uttaraṃ punareva te.  
śuśrūṣavo mudā yuktāḥ papracchurlomaharṣaṇam .. 46.1 ..

### [1.46.3](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.3)

..ṛṣaya ūcuḥ..

### [1.46.4](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.4)

yacca kimpuruṣaṃ varṣaṃ harivarṣaṃ tathaiva ca.  
ācakṣva no yathātattvaṃ kīrttitaṃ bhārataṃ tvayā .. 46.2 ..

### [1.46.5](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.5)

pṛṣṭatsvidaṃ yathā viprairyathā praśraṃ viśeṣataḥ.  
uvāca muninirdiṣṭaṃ purāṇaṃ vihitaṃ yathā .. 46.3 ..

### [1.46.6](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.6)

..sūta uvāca..

### [1.46.7](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.7)

śuśrūṣā yatra vo viprāstacchṛṇudhvaṃ mudā yutāḥ.  
pukṣakhaṇḍaḥ kimpuruṣe sumahānnandanopamaḥ .. 46.4 ..

### [1.46.8](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.8)

daśavarṣasahasrāṇi sthitiḥ kimpuruṣe smṛtā.  
suvarṇavarṇāśca narāḥ striyaścāpsarasopamāḥ .. 46.5 ..

### [1.46.9](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.9)

anāmayā hyaśokāśca sarve te śuddhamānasāḥ.  
jāyante mānavāstatra nistaptakanakaprabhāḥ .. 46.6 ..

### [1.46.10](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.10)

varṣe kimpuruṣe puṇye plakṣo madhuvahaḥ śubhaḥ.  
tasya kimpuruṣāḥ sarve pibanti rasamuttamam .. 46.7 ..

### [1.46.11](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.11)

ataḥparaṃ kiṃ puruṣāddharivarṣaḥ pracakṣyate.  
mahārajatasaṅkāśā jāyante tatra mānavāḥ .. 46.8 ..

### [1.46.12](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.12)

devalokāccyutāḥ sarve devarūpāśca sarvaśaḥ.  
harivarṣe narāḥ sarve pibantīkṣurasaṃ śubham .. 46.9 ..

### [1.46.13](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.13)

ekādaśa sahasrāṇi varṣāṇāṃ tu mudā yutāḥ.  
harivarṣe tu jīvanti sarve muditamānasāḥ.  
na jarā bādhate tatra jīryanti na ca te narāḥ .. 46.10 ..

### [1.46.14](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.14)

madhyamaṃ yanmayā proktaṃ nāmnā varṣamilāvṛtam.  
na tatra sūryastapati na ca jīryanti mānavāḥ .. 46.11 ..

### [1.46.15](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.15)

candrasūryau sanakṣatrāvaprakāśāvilāvṛte .  
padmavarṇāḥ padma prabhāḥ padmapatranibhekṣaṇāḥ.  
pakṣapatrasugandhāśca jāyante tatra mānavāḥ .. 46.12 ..

### [1.46.16](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.16)

jambūrasaphalāhārā hyaniṣpandāḥ sugandhinaḥ.  
manasvino bhuktabhogāḥ satkarmaphalabhoginaḥ .. 46.13 ..

### [1.46.17](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.17)

devalokāccyutāḥ sarve jāyante hyajarāmarāḥ.  
trayodaśasahasrāṇi varṣāṇānte narottamāḥ .. 46.14 ..

### [1.46.18](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.18)

āyuṣpramāṇaṃ jīvanti te tu varṣe tvilāvṛte .  
meroḥ pratidiśaṃ te tu navasāhasravistṛte .. 46.15 ..

### [1.46.19](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.19)

yojanānāṃ sahasrāṇi ṣaḍ‌viṃśastasya vistaraḥ.  
caturasraḥ samantācca śarāvākāra saṃsthitaḥ .. 46.16 ..

### [1.46.20](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.20)

merostu paścime bhāge navasāhasrasaṃmite.  
catustriṃśatsahasrāṇi gandhamādanaparvataḥ .. 46.17 ..

### [1.46.21](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.21)

udagdakṣiṇataścaiva ānīlaniṣadhāyataḥ.  
catvāriṃśatsahasrāṇi parivṛddho mahītalāt.  
sahasramavagāḍhastu tāvadeva tu dhiṣṭhitaḥ .. 46.18 ..

### [1.46.22](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.22)

pūrveṇa mālyavān śailastatpramāṇaḥ prakīrtitaḥ.  
dakṣiṇena tu nīlasya niṣadhasyottareṇa tu .. 46.19 ..

### [1.46.23](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.23)

teṣāṃ madhye mahāmeruḥ supramāṇaḥ prakīrtitaḥ.  
sarveṣāmeva śailānāmavagāḍho yathā bhavet .. 46.20 ..

### [1.46.24](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.24)

vistarastatpramāṇaḥ syādāyāme niyutaḥ smṛtaḥ.  
vṛttabhāvāt samudrasya mahīmaṇḍalabhāvanaḥ .. 46.21 ..

### [1.46.25](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.25)

āyāmāḥ parihīyante caturasrāḥ samastataḥ.  
anāvṛttāścatuṣkeṇa bhidyante madhyamāgatāḥ .. 46.22 ..

### [1.46.26](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.26)

prabhinnāñjanasaṅkāśā jambūrasavatī nadī.  
merostu dakṣiṇe pārśve niṣadhasyottareṇa tu .. 45.23 ..

### [1.46.27](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.27)

sudarśano nāma mahājambūvṛkṣaḥ sanātanaḥ.  
nityapuṣpaphalopetaḥ siddhacāraṇasevitaḥ .. 46.24 ..

### [1.46.28](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.28)

tasya nāmnā samākhyāto jambūdvīpe vanaspatiḥ.  
yojanānāṃ sahasraṃ tu śatacānyamahādrumaḥ.  
utsedho vṛkṣarājaspa divaṃ spṛśati sarvaśaḥ .. 46.25 ..

### [1.46.29](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.29)

aratnīnāṃ śatānyaṣṭau ekaṣaṣṭyadhikāni tu.  
phalapramāṇaṃ saṃkhyātamṛṣibhistattvadarśibhiḥ .. 46.26 ..

### [1.46.30](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.30)

patamānāni tānyurvyāṃ kurvanti vipulaṃ svanam.  
tasyā jambvāḥ phalaraso nadībhūya prasarpati .. 46.27 ..

### [1.46.31](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.31)

meruṃ pradakṣiṇīkṛtya jambū vṛkṣaṃviśatyadhaḥ.  
te pibanti sadā hṛṣṭā jambūrasaphalāvṛtāḥ .. 46.28 ..

### [1.46.32](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.32)

jambūrasaphalaṃ pītvā na jarāṃ prāpnuvanti te.  
na ca dhruvaṃ na rogaṃ tu na ca mṛtyuṃ tathāvidham .. 46.29 ..

### [1.46.33](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.33)

tatra jāmbūnadaṃ nāma kanakaṃ devabhūṣaṇam.  
indragopakaśaṅkāśaṃ jāyate bhāsvarantu tat .. 46.30 ..

### [1.46.34](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.34)

sarveṣāṃ varṣavṛkṣāṇāṃ śubhaḥ phalarasastu saḥ.  
skannaṃ bhavati tacchukraṃ kanakaṃ devabhūṣaṇam .. 46.31 ..

### [1.46.35](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.35)

teṣāṃ mūtraṃ purīṣañca dikṣu sarvāsu bhāgaśaḥ.  
īśvarānugrahādbhūmirmṛtāṃśca grasate tu tān .. 46.32 ..

### [1.46.36](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.36)

rakṣaḥ piśācā yakṣāśca sarve haimavatāḥ smṛtāḥ.  
hemakūṭe tu gandharvā vijñeyāḥ sāpsarogaṇāḥ .. 46.33 ..

### [1.46.37](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.37)

sarve nāgāstu niṣadhe śeṣavāsukitakṣakāḥ.  
mahāmerau trayastriṃśadbhramante yājñikāḥ surāḥ .  
nīle tu vaiḍūryamaye siddhabrahmarṣayo matāḥ .. 46.34 ..

### [1.46.38](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.38)

daityānāṃ dānavānāñca śvetaparvata ucyate.  
śrṛṅgavān parvataḥ śreṣṭhaḥ pitṝṇāṃ pratisañcaraḥ .. 46.35 ..

### [1.46.39](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.39)

navasveteṣu varṣeṣu yathābhāgasthiteṣu vai.  
bhūtānyupaniviṣṭāni gatimanti dhruvāṇi ca .. 46.36 ..

### [1.46.40](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.40)

teṣāṃ vivṛddhirbahulā dṛśyate devamānuṣoḥ.  
na śakyā parisaṅkhyātuṃ śraddheyānu bubhūṣatā .. 46.37 ..

### [1.46.41](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46.41)

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte bhuvanavinyāso nāma ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ .. 46 ..

## Linked texts (10)

- [Brahmāṇḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.17.1) — Vyāsa, Sanskrit
- [Matsyapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.matsya.114.58) — Vyāsa, Sanskrit
- [Liṅgapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.52.33) — Vyāsa, Sanskrit
- [Mārkaṇḍeyapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.markandeya.60.4) — Vyāsa, Sanskrit
- [Liṅgapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.vernacular.tamil.kappiyam.lingapurana.58.33) — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
- [Śivatattvaratnākara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.rajadharma.sivatattvaratnakara.13.18) — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- [Śivattvaratnākara](https://indike.org/pramana/in.med.pasu.sivattvaratnakara.13.18) — Basava, Sanskrit
- [Caturvargacintāmaṇi](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.caturvargacintamani.18.p8) — Hemādri, Sanskrit
- [Ṣoḍaśamahādānavidhi (Hemādri)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.dana.mahadana.sodasamahadanavidhi-hemadri.18.p8) — Hemādri, Sanskrit
- [Dānakhaṇḍa](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.hemadri.danakhanda.20.p8) — Hemādri, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.46) · Pramāṇa
