Pramāṇa · Search · About · API

Vayupurana 1.55: adhyāyaḥ 55

Vāyupurāṇa 1.55

Language
Sanskrit

adhyāyaḥ 55

1.55.1

..ṛṣaya ūcuḥ..

1.55.2

guṇakarmaprabhāvaiśca ko'dhiko vadatāṃ varaḥ.
śrotumicchāmahe samyagāścaryaṃ guṇavistaram .. 55.1 ..

1.55.3

..sūta uvāca..

1.55.4

atrāpyudāharantīmamiti hāsaṃ purātanam .
mahādevasya māhātmyaṃ vibhutvañca mahātmanaḥ .. 55.2 ..

1.55.5

pūrvaṃ trailokyavijaye viṣṇunā samudāhṛtam.
baliṃ baddhvā mahaujāstu trailokyādhi patiḥ purā .. 55.3 ..

1.55.6

praṇaṣṭeṣu ca daityeṣu prahṛṣṭe ca śacīpatau.
athājagmuḥ prabhuṃ draṣṭuṃ sarve devāḥ savāsavāḥ .. 55.4 ..

1.55.7

yatrāste viśvarūpātmā kṣīrodasya samī pataḥ.
siddhabrahmarṣayo yakṣā gandharvāpsarasāṅgaṇāḥ .. 55.5 ..

1.55.8

nāgā devarṣayaścaiva nadyaḥ sarve ca parvatāḥ.
abhigamya mahātmānaṃ stuvanti puruṣaṃ harim .. 55.6 ..

1.55.9

tvaṃ dhātā tvañca karttā'sya tvaṃ lokān sṛjasi prabho.
tvatprasādācca kalyāṇaṃ prāptaṃ trailokyamavyayam.
asurāśca jitāḥ sarve balirbaddhaśca vai tvayā .. 55.7 ..

1.55.10

eva muktaḥ surairviṣṇuḥ siddhaiśca paramarṣibhiḥ.
pratyuvāca tato devān sarvāṃstān puruṣottamaḥ .. 55.8 ..

1.55.11

śrūyatāmabhidhāsyāmi kāraṇaṃ surasattamāḥ.
yaḥ sraṣṭā sarvabhūtānāṃ kālaḥ kālakaraḥ prabhuḥ .. 55.9 ..

1.55.12

yena hi brahmaṇā sārddhaṃ sṛṣṭā lokāśca māyayā.
tasyaiva ca prasādena ādau siddhatvamāgatam .. 55.10 ..

1.55.13

purā tamasi cāvyakte trailokye grāsite mayā.
udarastheṣu bhūteṣu loke'haṃ śayitastadā .. 55.11 ..

1.55.14

sahasraśīrṣā bhūtvā ca sahasrākṣaḥ sahasrapāt.
śaṅkhacakragadā pāṇiḥ śayito vimale'mbhasi .. 55.12 ..

1.55.15

etasminnantare dūrāt paśyāmi hyamitaprabham.
śatasūryapratīkāśaṃ jvalantaṃ svena tejasā .. 55.13 ..

1.55.16

caturvakraṃ mahā yogaṃ puruṣaṃ kāñcanaprabham.
kṛṣṇājinadharaṃ devaṃ kamaṇḍaluvibhūṣitam.
nimeṣāntaramātreṇa prāpto'sau puruṣottamaḥ .. 55.14 ..

1.55.17

tato māmabravīdbrahmā sarvaloka namaskṛtaḥ.
kastvaṃ kuto vā kiñceha tiṣṭhase vada me vibho .. 55.15 ..

1.55.18

ahaṃ karttā'smi lokānāṃ svayambūrviśvatomukhaḥ.
evamuktastadā dena brahmaṇāhamuvāca tam .. 55.16 ..

1.55.19

ahaṃ karttā ca lokānāṃ saṃharttā ca punaḥ punaḥ.
evaṃ sambhāṣamāṇābhyāṃ parasparajayaiṣiṇām.
uttarāṃ diśamāsthāya jvālā dṛṣṭāpyadhiṣṭhitā .. 55.17 ..

1.55.20

jvālāntatastāmālokya vismittau ca tadānayoḥ .
tejasā caiva tenātha sarvaṃ jyotiḥkṛtaṃ jalam .. 55.18 ..

1.55.21

varddhamāne tadā vahnāvatyantaparamādbhute.
atidudrāva tāṃ jvālāṃ brahmā cāhañca satvaraḥ .. 55.19 ..

1.55.22

divaṃ bhūmiñca viṣṭabhya tiṣṭhantaṃ jvālamaṇḍalam.
tasya jvālasya madhye tu paśyāvo vipulaprabham .. 55.20 ..

1.55.23

prādeśamātramavyaktaṃ liṅgaṃ paramadīpitam.
na ca tatkāñcanaṃ madhye na śailaṃ na ca rājatam .. 55.21 ..

1.55.24

anirddeśyamacintyañca lakṣyālakṣyaṃ punaḥ punaḥ.
mahaujasaṃ mahāghoraṃ varddhamānaṃ bhṛśaṃ tadā.
jvālāmālāyataṃ nyastaṃ sarvabhūtabhayaṅkaram .. 55.22 ..

1.55.25

asya liṅgasya yo'ntaṃ vai gacchate mantrakāraṇam.
ghora rūpiṇamatyarthaṃ bhindantamiva rodasī .. 55.23 ..

1.55.26

tato māmabravīdbrahmā adho gaccha tvatandritaḥ.
antamasya vijānīmo liṅgasya tu mahātmanaḥ .. 55.24 ..

1.55.27

ahamūrddhvaṃ gamiṣyāmi yāvadanto'sya dṛśyate.
tadā tau samayaṃ kṛtvā gatāvūrddhvamadhaśca ha .. 55.25 ..

1.55.28

tato varṣasahasrantu ahaṃ punaradho gataḥ.
na ca paśyāmi tasyāntaṃ bhītaścāhaṃ na saṃśayaḥ .. 55.26 ..

1.55.29

tathā brahmā ca śrāntaśca na cāntantasya paśyati.
samāgato mayā sārddhaṃ tatraiva ca mahāmbhasi .. 55.27 ..

1.55.30

tato vismayamāpannāvubhau tasya mahātmanaḥ ..

1.55.31

māyayā mohitau tena naṣṭasaṃjñau vyavasthitau .. 55.28 ..

1.55.32

tato dhyānagatantatra īśvaraṃ sarvatomukham.
prabhavaṃ nidhaṉañcaiva lokānāṃ prabhumavyayam .. 55.29 ..

1.55.33

brahmāñjalipuṭo bhūtvā tasmai śarvāya śūline.
mahābhairavanādāya bhīmarūpāya daṃṣṭriṇe.
avyaktāya mahāntāya namaskāraṃ prakurmahe .. 55.30 ..

1.55.34

namo'stu te lokasureśa deva namo'stu te bhūtapate mahāṃśca.
namo'stu te śāśvata siddhayone namo'stu te sarvajagatpratiṣṭha .. 55.31 ..

1.55.35

parameṣṭhī paraṃ brahma akṣaraṃ paramaṃ padam.
śreṣṭhastvaṃ vāmadevaśca rudraḥ skandaḥ śivaḥ prabhuḥ .. 55.32 ..

1.55.36

tvaṃ yajñastvaṃ vaṣaṭ‌kārastvamoṅkāraḥ paraṃ padam.
svāhākāro namaskāraḥ saṃskāraḥ sarvakarmaṇām .. 55.33 ..

1.55.37

svadhākāraśca jāpyaśca vratāni niyamāstathā.
vedā lokāśca devāśca bhagavāneva sarvaśaḥ .. 55.34 ..

1.55.38

ākāśasya ca śabdastvaṃ bhūtānāṃ prabhavāvyayam.
bhūmergandho rasaśvāpāṃ tejorūpaṃ maheśvara .. 55.35 ..

1.55.39

vāyoḥ ruparśaśca devaśca vapuścandramasastathā .
budho jñānañca deveśa prakṛtau bījameva ca .. 55.36 ..

1.55.40

tvaṃ karttā sarvabhūtānāṃ kālo mṛtyuryamo'ntakaḥ.
tvaṃ dhārayasi lokāstrīṃstvameva sṛjasi prabho .. 55.37 ..

1.55.41

pūrveṇa vadanena tvamindratvañca prakāśase.
dakṣiṇena ca vakreṇa lokān saṃkṣīyase prabho .. 55.38 ..

1.55.42

paścimena tu vakreṇa varuṇatvaṃ karoṣi vai.
uttareṇa tu vakreṇa saumyatvañca vyavasthitam .. 55.39 ..

1.55.43

rājase bahudhā deva lokānāṃ prabhavāvyayaḥ.
ādityā vasavo rudrā marutaścāśvinīsutau .. 55.40 ..

1.55.44

sādhyā vidyādharā nāgāśvāraṇāśca tapodhanāḥ.
vālakhilyā mahātmānastapaḥ siddhāśca suvratāḥ .. 55.41 ..

1.55.45

tvattaḥ prasūtā deveśa ye cānye niyatavratāḥ.
umā sītā sinī vālī kuhūrgāyatrireva ca .. 55.42 ..

1.55.46

lakṣmīḥ kīrttirdhṛtirmedhā lajjā kṣāntirvapuḥ svadhā.
tuṣṭiḥ puṣṭhiḥ kriyā caiva vācāṃ devī sarasvatī.
tvattaḥ prasūtā deveśa sandhyā rātristathaiva ca .. 55.43 ..

1.55.47

sūryāyutānāmayutaprabhā ca namo'stu te candrasahasragocara.
namo'stu te parvatarūpadhāriṇe namo'stu te sarvaguṇākarāya .. 55.44 ..

1.55.48

namo'stu te paṭṭiśarūpadhāriṇe namo'stu te carmavibhūtidhāriṇe .
namo'stu te rudrapinākapāṇaye namo'stu te sāyakacakradhāriṇe .. 55.45 ..

1.55.49

namo'stu te bhasmavibhūṣitāṅga namo'stu te kāmaśarīranāśana.
namo'stu te deva hiraṇyavāsase namo'stu te deva hiraṇyabāhave .. 55.46 ..

1.55.50

namo'stu te deva hiraṇyarūpa namo'stu te deva hiraṇyanābha.
namo'stu te netrasahasracitra namo'stu te deva hiraṇyaretaḥ .. 55.47 ..

1.55.51

namo'stu te deva hiraṇyavarṇa namo'stu te deva hiraṇyagarbha.
namo'stu te deva hiraṇyacīra namo'stu te deva hiraṇyadāyine .. 55.48 ..

1.55.52

namo'stu te deva hiraṇyamāline namo'stu te deva hiraṇyavāhine.
namo'stu te deva hiraṇyacīra namo'stu te bhairavanādanādine .. 55.49 ..

1.55.53

namo'stu te bhairavavegavega namo'stu te śaṅkara nīlakaṇṭha.
mano'stu te divyasahasrabāho namo'stu te narttanavādanapriya .. 55.50 ..

1.55.54

evaṃ saṃstūyamānastu vyakto bhūtvā mahāmatiḥ.
bhāti devo mahāyogī sūryakoṭisamaprabhaḥ .. 55.51 ..

1.55.55

abhibhāṣyastadā hṛṣṭo mahādevo maheśvaraḥ.
vakrakoṭisahasreṇa grasamāna ivāparam .. 55.52 ..

1.55.56

ekagrīvastvekajaṭo nānābhūṣaṇbhūṣitaḥ.
nānācitravicitrāṅgo nānāmālyānulepanaḥ .. 55.53 ..

1.55.57

pinākapāṇirbhagavān vṛṣabhāsanaśūladhṛk .
daṇḍakṛṣṇājinadharaḥ kapālī ghorarūpadhṛk .. 55.54 ..

1.55.58

vyālayajñopavītī ca surāṇāmabhayaṅkaraḥ.
dundubhisvananirghoṣaparjanyaninadopamaḥ.
mukto hāsastadā tena nabhaḥ sarvamapūrayat .. 55.55 ..

1.55.59

tena śabdena mahatā vayaṃ bhītā mahātmanaḥ.
tadovāca mahāyogī prīto'haṃ surasattamau .. 55.56 ..

1.55.60

paśyetāñca mahāmāyāṃ bhayaṃ sarvaṃ pramucyatām .
yuvāṃ prasūtau gātreṣu mama pūrvasanātanau .. 55.57 ..

1.55.61

ayaṃ me dakṣiṇo bāhurbrahmā lokapitāmahaḥ.
vāmo bāhuśca me viṣṇurnityaṃ yuddheṣu tiṣṭhati.
prīto'haṃ yuvayoḥ samyagvaraṃ dajhi yathepsitam .. 55.58 ..

1.55.62

tataḥ prahṛṣṭamanasau praṇatau pādayoḥ punaḥ .
ūcatuśca mahātmānau punareva tadānaghau .. 55.59 ..

1.55.63

yadi prītiḥ samutpannā yadi deyo varaśca nau.
bhaktirbhavatu nau nityaṃ tvayi deva sureśvara .. 55.60 ..

1.55.64

..bhagavānuvāca..

1.55.65

evamastu mahābhāgau sṛjatāṃ vividhāḥ prajāḥ.
evamuktvā sa bhagavāṃstatraivāntaradhīyata .. 55.61 ..

1.55.66

evameṣa mayokto vaḥ prabhāvastasya yoginaḥ.
tena sarvamidaṃ sṛṣṭaṃ hetumātrā vayantviha .. 55.62 ..

1.55.67

etaddhi rūpamajñātamavyaktaṃ śivasaṃjñitam.
acintyaṃ tadadṛśyañca paśyanti jñānacakṣuṣaḥ .. 55.63 ..

1.55.68

tasmai devādhipatyāya namaskāraṃ prayuṅkta ha.
yena sūkṣmamacintyañca paśyanti jñānacakṣuṣaḥ .. 55.64 ..

1.55.69

mahādeva namaste'stu maheśvara namo'stu te.
surāsuravara śreṣṭha manohaṃsa namo'stu te .. 55.65 ..

1.55.70

..sūta uvāca..

1.55.71

etacchrutvā gatāḥ sarve surāḥ svaṃ svaṃ niveśanam.
namaskāraṃ prayuñjānāḥ śaṅkarāya mahātmane .. 55.66 ..

1.55.72

imaṃ stavaṃ paṭhedyastu īśvarasya mahātmanaḥ.
kāmāṃśca labhate sarvān pāpebhyastu vimucyate .. 55.67 ..

1.55.73

etatsarvaṃ sadā tena viṣṇunā prabhaviṣṇunā.
mahādevaprasādena uktaṃ brahma sanātanam.
etadvaḥ sarvamākhyātaṃ mayā māheśvaraṃ balam .. 55.68 ..

1.55.74

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte liṅgodbhavastavo nāma pañcapañcāśo'dhyāyaḥ .. 55 ..

Linked texts (3)