<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Vayupurana](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu) › 1.56

# Vayupurana 1.56: adhyāyaḥ 56

Vāyupurāṇa 1.56

- **Language:** Sanskrit

### adhyāyaḥ 56

### [1.56.1](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.1)

..śāṃśapāyana uvāca ..

### [1.56.2](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.2)

agātkathamamāvāsyāṃ māsi māsi divaṃ nṛpaḥ.  
ailaḥ purūravāḥ sūta kathaṃ vā'tarpayat pitṝn .. 56.1 ..

### [1.56.3](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.3)

..sūta uvāca..

### [1.56.4](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.4)

tasya cāhaṃ pravakṣyāmi prabhāvaṃ śāṃśapāyana.  
ailasyādityasaṃyogaṃ somasya ca mahātmanaḥ .. 56.2 ..

### [1.56.5](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.5)

apāṃsāramayasyendoḥ pakṣayoḥ śuklakṛṣṇayoḥ.  
hrāsavṛddhī pitṛmataḥ pakṣasya ca vinirṇayaḥ .. 56.3 ..

### [1.56.6](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.6)

somāccaivāmṛtaprāptiḥ pitṝṇāṃ tarpaṇaṃ tathā.  
kavyāgneścāttasomānāṃ pitṝṇāñcaiva darśanam .. 56.4 ..

### [1.56.7](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.7)

yathā purūravāścaila tarpayāmāsa vai pitṝn.  
etatsarvaṃ pravakṣyāmi parvāṇi ca yathākramam .. 56.5 ..

### [1.56.8](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.8)

yadā tu candrasūryau tau nakṣatreṇa samāgatau.  
amāvāsyānnivasata ekarātraikamaṇḍale .. 56.6 ..

### [1.56.9](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.9)

sa gacchati tadā draṣṭuṃ divākaraniśākarau.  
amāvasyāmamāvāsyāṃ mātāmahapitāmahau.  
abhivādya tadā tatra kālāpekṣaḥ pratīkṣyate .. 56.7 ..

### [1.56.10](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.10)

prasīdamānāt somācca pitrarthaṃ tatparisravāt.  
ailaḥ purūravā vidvān māsi māsi prayatnataḥ.  
uvāste pitṛmantaṃ taṃ sasomaṃ sa divāsthitaḥ .. 56.8 ..

### [1.56.11](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.11)

dvilavaṃ kuhumātraṃ tu te ubhe tu vicārya saḥ.  
sinīvālīpramāṇena sinīvālīmupāsakaḥ .. 56.9 ..

### [1.56.12](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.12)

kuhūmātrāṃ kalāñcaiva jñātvopāste kuhuṃ punaḥ.  
sa tadā bhānumatyeka kālāvekṣī prapaśyati .. 56.10 ..

### [1.56.13](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.13)

sudhāmṛtaṃ kutaḥ somāt prasravenmāsatṛptaye.  
daśabhiḥ pañcabhiścaiva sudhāmṛtaparisravaiḥ .. 56.11 ..

### [1.56.14](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.14)

kṛṣṇapakṣe tadā pītvā duhyamānaṃ tathāṃśubhiḥ.  
sadyaḥ pakṣaratā tena saumyena madhunā ca saḥ .. 56.12 ..

### [1.56.15](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.15)

nirvāpaṇārthaṃ dattena pitreṇa vidhinā nṛpaḥ.  
sudhāmṛtena rājendrastarpayāmāsa vai pitṝn.  
saumyā barhiṣadaḥ kāvyā agniṣvāttāstathaiva ca .. 56.13 ..

### [1.56.16](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.16)

ṛturagnistu yaḥ proktaḥ sa tu saṃvatsaro mataḥ.  
jajñire hyṛtavastasmādṛtubhyaścārttavāśca ye . 56.14 ..

### [1.56.17](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.17)

ārttavā hyarddhamāsākhyāḥ pitaro hyabdasūnavaḥ.  
ṛtuḥ pitāmahā māsā ṛtuścaivābhdasūnavaḥ .. 56.15 ..

### [1.56.18](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.18)

prapitāmahāstu vai devāḥ pañcābdā brahmaṇaḥ sutāḥ.  
saumyāstu saumyajā jñeyāḥ kāvyā jñeyāḥ kaveḥ sutāḥ .. 56.16 ..

### [1.56.19](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.19)

upahūtāḥ smṛtāḥ devāḥ somajāḥ somapāstathā.  
ājyapāstu smṛtāḥ kāvyāstṛpyanti pitṛjātayaḥ .. 56.17 ..

### [1.56.20](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.20)

kāvyā barhiṣadaścaiva agniṣvāttāśca te tridhā.  
gṛhasthā ye ca yajvānā ṛturbarhiṣado dhruvam .. 56.18 ..

### [1.56.21](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.21)

gṛhasthāścāpi yajvānā agniṣvāttāstathārttavāḥ.  
aṣṭakāpatayaḥ kāvyāḥ pañcābdāstānnibodhata .. 56.19 ..

### [1.56.22](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.22)

eṣāṃ saṃvatsaro hyagniḥ sūryastu parivatsaraḥ.  
soma īdvatsaraḥ prokto vāyuścaivānuvatsaraḥ .. 56.20 ..

### [1.56.23](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.23)

rudrastu vatsarasteṣāṃ pañcābdā ye yugātmakāḥ.  
lekhāśvaivoṣmapāścaiva divākīrtyāśca te smṛtāḥ .. 56.21 ..

### [1.56.24](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.24)

ete pibantyamāvāsyāṃ māsi māsi sudhāṃ divi .  
tāṃstena tarpayāmāsa yāvadāsīt purūravāḥ .. 56.22 ..

### [1.56.25](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.25)

yasmāt prasravate somānmāsi māsi nibodhata.  
tasmāt sudhāmṛtaṃ dvai pitṝṇāṃ somapāyinām .. 56.23 ..

### [1.56.26](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.26)

evaṃ tadamṛtaṃ saumyaṃ sudhā ca madhu caiva ha .  
kṛṣṇapakṣe yathā cendoḥ kalāḥ pañcadaśa kramāt .. 56.24 ..

### [1.56.27](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.27)

pibantyambumayīrde vāstrayastriṃśattu chandajāḥ.  
pītvā ca māsaṃ gacchanti caturddaśyāṃ sudhāmṛtam .. 56.25 ..

### [1.56.28](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.28)

ityevaṃ pīyamānastu daivataiśca niśākaraḥ.  
samāgacchadamāvāsyāṃ bhāge pañcadaśe sthitaḥ .. 56.26.  
suṣumnāpyāyitañcaiva amāvāsyāṃ yathākramam.  
pibanti dvikalaṃ kālaṃ pitaraste sudhāmṛtam .. 56.27 ..

### [1.56.29](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.29)

tataḥ pītakṣaye some sūryo'sāvekaraśminā.  
āpyāyayatsuṣumnena pitṝṇāṃ somapāyinām .. 56.28 ..

### [1.56.30](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.30)

niḥśeṣāyāṃ kalāyāntu somamāpyāyayat punaḥ.  
suṣumnāpyāyamānasya bhāgaṃ bhāga mahaḥkramāt.  
kalāḥ kṣīyanti tāḥ kṛṣṇāḥ śuklāścāpyāyayanti ca .. 56.29 ..

### [1.56.31](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.31)

evaṃ sūryasya vīryeṇa candrasyāpyāyitā tanuḥ.  
dṛśyate paurṇamāsyāṃ vai śuklaḥ sampūrṇamaṇḍalaḥ.  
saṃsiddhirevaṃ somasya pakṣayoḥ śuklakṛṣṇayoḥ .. 56.30 ..

### [1.56.32](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.32)

ityeṣa pitṛmān somaḥ smṛta idvatsaraḥ kramāt .  
krāntaḥ paṃcadaśaiḥ sārddhaṃ sudhā mṛtaparisravaiḥ .. 56.31 ..

### [1.56.33](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.33)

ataḥ parvāṇi vakṣyāmi parvaṇāṃ sandhayastathā.  
granthimanti yathā parvāṇīkṣuveṇvorbhavantyuta .. 56.32 ..

### [1.56.34](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.34)

tathārddhamāsaparvāṇi śuklakṛṣṇāni vai viduḥ.  
pūrṇāmāvāsyayorbhedairgranthiryā sandhayaśca vai .  
arddhamāsāstu parvāṇi tṛtīyāprabhṛtīni tu .. 56.33 ..

### [1.56.35](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.35)

agnayādhānakriyā yasmāt kriyate parvasandhiṣu.  
sāyāhne pratipaccaiva sa kālaḥ paurṇamāsikaḥ .. 56.34 ..

### [1.56.36](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.36)

vyatīpāte sthite sūrye lesorddhantu yugāntare.  
yugāntarodite caiva lekhorddhaṃ śaśinaḥ kramāt .. 56.35 ..

### [1.56.37](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.37)

paurṇamāse vyatīpāte yadīkṣete parasparam.  
yasminkāle sa sīmānte sa vyatīpāta eva tu .. 56.36 ..

### [1.56.38](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.38)

kālaṃ sūryasya nirddeśaṃ dṛṣṭvā saṅkhyā tu sarpati.  
sa vai pathaṃ kriyākālaḥ kālātsadyo vidhīyate .. 56.37 ..

### [1.56.39](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.39)

pūrṇendoḥ pūrṇapakṣe tu rātrisandhiṣu pūrṇimā.  
yasmāttāmanupaśyanti pitaro daivataiḥ saha.  
tasmādanumatirnāma pūrṇimā prathamā smṛtā .. 56.38 ..

### [1.56.40](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.40)

atyarthaṃ bhrājate yasmāt paurṇamāsyānniśākaraḥ.  
rañjanāccaiva candrasya rāketi kavayo viduḥ .. 56.39 ..

### [1.56.41](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.41)

amā vasetāmṛkṣe tu yadā candradivākarau.  
ekāṃ pañcadaśīṃ rātrimamāvāsyā tataḥ smṛtā .. 56.40 ..

### [1.56.42](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.42)

tato'parasya tairvyaktaḥ paurṇamāsyāṃ niśākaraḥ.  
yadīkṣate vyatīpāte divā pūrṇe parasparam.  
candrārkāvaparāhne tu pūrṇātmānau tu pūrṇimā .. 56.41 ..

### [1.56.43](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.43)

vicchinnāṃ tāmamāvāsyāṃ paśyataśca samāgatau.  
anyonyaṃ candrasūryau tau yadā taddarśa ucyate .. 56.42 ..

### [1.56.44](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.44)

dvau dvau lavāvamāvāsyāṃ yaḥ kālaḥ parvasandhiṣu.  
dvākṣaraṃ kuhumātraṃ tu evaṃ kālastu sa smṛtaḥ.  
naṣṭacandrā pyamāvāsyā madhyasūryeṇa saṅgatā .. 56.43 ..

### [1.56.45](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.45)

divasārddhena rātryarddhaṃ sūryaṃ prāpya tu candramāḥ.  
sūryeṇa sahasā muktiṃ gatvā prātastanotsavau .  
dvau kālau saṅgamaścaiva madhyāhne niṣpatedraviḥ .. 56.44 ..

### [1.56.46](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.46)

pratipacchuklapakṣasya candramāḥ sūryamaṇḍalāt.  
nirmucyamānayormadhye tayormaṇḍalayostu vai .. 56.45 ..

### [1.56.47](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.47)

sa tadā hyāhuteḥ kālo darśasya ca vaṣaṭkriyā.  
etadṛtumukhaṃ jñeyamamāvāsyāsya parvaṇaḥ .. 56.46 ..

### [1.56.48](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.48)

divā parvaṇyamāvāsyāṃ kṣīṇendau bahule tu vai.  
tasmāddivā hyamāvāsyāṃ gṛhyate'sau divākaraḥ.  
gṛhyate vai divā hyasmādamāvāsyāṃ divikṣayaiḥ .. 56.47 ..

### [1.56.49](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.49)

kalānāmapi vai tāsāṃ bahumānyājaḍātmakaiḥ.  
tithīnāṃ nāma dheyāni vidvadbhiḥ saṃjñitāni vai .. 56.48 ..

### [1.56.50](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.50)

darśayetāmathānyonyaṃ sūryācandramasāvubhau .  
niṣkrāmatyatha tenaiva kramaśaḥ sūryamaṇḍalāt .. 56.49 ..

### [1.56.51](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.51)

dvilavena hyaho rātraṃ bhāskaraṃ spṛśate śaśī.  
sa tadā hyāhuteḥ kālo darśasya ca vaṣaṭ‌kriyā .. 56.50 ..

### [1.56.52](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.52)

kuheti kokirenokto yaḥ kālaḥ paricihnitaḥ.  
tatkālasaṃjñitā yasmādamāvāsyā kuhuḥ smṛtā .. 56.51 ..

### [1.56.53](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.53)

sinīvālīpramāṇena kṣīṇaśeṣo niśākaraḥ.  
amāvāsyāṃ viśatyarkaṃ sinīvālī tataḥ smṛtā .. 56.52 ..

### [1.56.54](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.54)

parvaṇaḥ parvakālastu tulyo vai tu vaṣaṭ‌kriyā.  
candrasūryavyatīpāte ubhe te pūrṇime smṛte .. 56.53 ..

### [1.56.55](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.55)

pratipatpañcadaśyośca parvakālo dvimātrakaḥ.  
kālaḥ kuhusinīvālyoḥ samudro dvilavaḥ smṛtaḥ .. 56.54 ..

### [1.56.56](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.56)

arkāgnimaṇḍale some parvakālaḥ kalāśrayaḥ.  
evaṃ sa śukrapakṣo vai rajanyāḥ parvasandhiṣu .. 56.55 ..

### [1.56.57](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.57)

sampūrṇamaṇḍalaḥ śrīmāṃścandramā uparajyate.  
yasmādāpyāyate somaḥ pañcadaśyāntu pūrṇimā .. 56.56 ..

### [1.56.58](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.58)

daśabhiḥ pañcabhiścaiva kalābhirdivasakramāt.  
tasmāt kalā pañcadaśī some nāsti tu ṣoḍaśī.  
tasmātsomasya bhavati pañcadaśyāṃ mahākṣayaḥ .. 56.57 ..

### [1.56.59](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.59)

ityete pitaro devāḥ somapāḥ somavarddhanāḥ.  
ārttavā ṛtavo yasmātte devā bhāvayanti ca .. 56.58 ..

### [1.56.60](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.60)

ataḥ pitṝn pravakṣyāmi māsaśrāddhabhujastu ye.  
teṣāṃ gatiñca sattvañca gatiṃ śrāddhasya caiva hi .. 56.59 ..

### [1.56.61](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.61)

na mṛtānāṃ gatiḥ śakyā vijñātuṃ punarāgatiḥ.  
tapasāpi prasiddhena kiṃ punarmāṃsacakṣuṣā .. 56.60 ..

### [1.56.62](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.62)

śrāddhadevān pidṝnetān pitaro laukikāḥ smṛtāḥ.  
devāḥ saumyāśca yajvānaḥ sarve caiva hyayonijāḥ .. 56.61 ..

### [1.56.63](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.63)

devāste pitaraḥ sarve devāstān bhāvayantyuta.  
manuṣyāḥ pitaraścaiva tebhyo'nye laukikāḥ smṛtāḥ .. 56.62 ..

### [1.56.64](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.64)

pitā pitāmahaścaiva tathaiva prapitāmahaḥ.  
yajvāno ye tu some na somavantastu te smṛtāḥ .. 56.63 ..

### [1.56.65](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.65)

ye yajvānaḥ smṛtāsteṣāṃ te vai barhiṣadaḥ smṛtāḥ.  
karmasveteṣu yuktāste tṛpyantyādehasambhavāt .. 56.64 ..

### [1.56.66](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.66)

agniṣvāttāḥ smṛtāsteṣāṃ homino yājyayājinaḥ.  
ye vāpyāśramadharmeṇa prasthāneṣu vyavasthitāḥ .. 56.65 ..

### [1.56.67](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.67)

ante ca naiva sīdanti śraddhāyuktena karmaṇā.  
brahmacaryeṇa tapasā yajñena prajayā ca vai .. 56.66 ..

### [1.56.68](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.68)

śraddhayā vidyayā caiva pradānena ca saptadhā.  
karmasveteṣu ye yuktā bhavantyā devapātanāt .. 56.67 ..

### [1.56.69](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.69)

devaistaiḥ pitṛbhiḥ sārddhaṃ sūkṣmakaiḥ somapāyakaiḥ.  
svargatā divi modante pitṛmantamupāsate .. 56.68 ..

### [1.56.70](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.70)

prajāvatāṃ praśaṃsaiva smṛtā siddhā kriyāvatām.  
teṣāṃ nivāpadattānnaṃ tatkulīnaiśca bāndhavaiḥ .. 56.69 ..

### [1.56.71](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.71)

māsaṃ śrāddhabhujastṛpti labhante somalaukikāḥ.  
ete manuṣyāḥ pitaro māsi śrāddha bhujastu te .. 56.70 ..

### [1.56.72](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.72)

tebhyo'pare tu ye cānye saṅkīrṇāḥ karmayoniṣu.  
bhraṣṭāścāśramadharmebhyaḥ svadhāsvāhāvivarjitāḥ .. 56.71 ..

### [1.56.73](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.73)

bhinnadehā durātmanaḥ pretabhūtā yamakṣaye.  
svakarmāṇyeva śocanti yātanāsthānamāgatāḥ .. 56.72 ..

### [1.56.74](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.74)

dīrghāyuṣo'tiśuṣkāśca vivarṇāśca vivāsasaḥ.  
kṣutpipāsāparītāśca vidravanti itastataḥ .. 56.73 ..

### [1.56.75](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.75)

saritsarastaḍāgāni vāpiścaiva jalepsavaḥ.  
parānnāni ca lipsante kampamānāstatastataḥ .. 56.74 ..

### [1.56.76](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.76)

sthāneṣu pācyamānāśca yātāyāteṣu teṣu vai.  
śālmalau vaitaraṇyāñca kumbhīpākeṣu teṣu ca .. 56.75 ..

### [1.56.77](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.77)

karambhavālukāyāñca asipatravane tathā.  
śilāsampeṣaṇe caiva pātyamānāḥ svakarmabhiḥ .. 56.76 ..

### [1.56.78](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.78)

tatra sthānāni teṣāṃ vai duḥkhānāmapyanākavat.  
teṣāṃ lokāntarasthānāṃ vividhairnāmagotrataḥ .. 56.77 ..

### [1.56.79](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.79)

bhūmyāpasavyadarbheṣu dattvā piṇḍatrayantu vai.  
pati tāṃstarpayante ca pretasthāneṣvadhiṣṭhitāḥ .. 56.78 ..

### [1.56.80](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.80)

aprāptā yātanāsthānaṃ sṛṣṭā ye bhuvi pañcadhā.  
paścādisthāvarānteṣu bhūtānāṃ teṣu karmasu .. 56.79 ..

### [1.56.81](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.81)

nānārūpāsu jātīṣu tiryagyoniṣu cātiṣu.  
yadāhārā bhavantyete tāsu tāsviha yoniṣu.  
tasmistasmiṃstadāhāraṃ śrāddhadattopatiṣṭhati .. 56.80 ..

### [1.56.82](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.82)

kāle nyāyāgataṃ pātraṃ vidhinā pratipāditam.  
prāpnotyannaṃ yathā dattaṃ bandhuryatrāvatiṣṭhate .. 56.81 ..

### [1.56.83](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.83)

yathā goṣu pranaṣṭāsu vatso vindati mātaram.  
tathā śrāddhe tadiṣṭānāṃ mantraḥ prāpayate pitṝn .. 56.82 ..

### [1.56.84](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.84)

evaṃ hyavikalaṃ śrāddhaṃ śrāddhadattantu mantrataḥ.  
sanatkumāraḥ provāca paśyan divyena cakṣuṣā.  
gatāgatijñaḥ pretānāṃ mantraḥ prāpayate pitṝn .. 56.83 ..

### [1.56.85](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.85)

bahvīkāsvoṣmapāścaiva divākīrtyāśca te smṛtāḥ.  
kṛṣṇapakṣastvahasteṣāṃ śuklaḥ svaprāya śarvarī .. 56.84 ..

### [1.56.86](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.86)

itye te pitaro devā devāśca pitaraśca vai.  
ṛtārttavā aneke tu anyonyapitaraḥ smṛtāḥ .. 56.85 ..

### [1.56.87](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.87)

ete tu pitaro devā mānuṣāḥ pitaraśca ye.  
prīteṣu teṣu prīyante śraddhāyuktena karmaṇā .. 56.86 ..

### [1.56.88](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.88)

ityevaṃ pitaraḥ proktāḥ pidṝṇāṃ somapāyinām.  
etat pitṛmatatvaṃ hi purāṇe niścayo mataḥ .. 56.87 ..

### [1.56.89](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.89)

ityarkapitṛ somānāmailasya ca samāgamaḥ.  
sudhāmṛtasya cāvāptiḥ pitṝṇāñcaiva tarpaṇam .. 56.88 ..

### [1.56.90](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.90)

pūrṇimāvāsyayoḥ kālaḥ pitṝṇāṃ sthānameva ca.  
samāsātkīrttitastubhyameṣa sargaḥ sanātanaḥ .. 56.89 ..

### [1.56.91](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.91)

vaiśvarūpyantu sarvasya kathita़ñcaikadeśikam.  
na śakyaṃ parisaṅkhyātuṃ śraddheyaṃ bhūtimicchatā .. 56.90 ..

### [1.56.92](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.92)

svāyambhuvasya hītyeṣa sargaḥ krānto mayātra vai.  
vistareṇānupūrvyā ca bhūyaḥ kiṃ varṇayāmyaham .. 56.91 ..

### [1.56.93](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56.93)

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte pitṛvarṇanaṃ nāma ṣacpañcāśo'dhyāyaḥ .. 56 ..

## Linked texts (8)

- [Brahmāṇḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.28.1) — Vyāsa, Sanskrit
- [Matsyapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.matsya.141.1) — Vyāsa, Sanskrit
- [Skandamahāpurāṇa (vulgate)](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda*vulgate.7.16.24_95) — Sanskrit
- [Kālaviveka](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.kalaviveka.77.p1.26) — Jīmūtavāhana, Sanskrit
- [Gadādharapaddhati](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.gadadharapaddhati.5.p50) — Gadādhara Rājaguru 1725, Sanskrit
- [Kālasāra](https://indike.org/pramana/in.astro.muhurta.kala.kalasara.6.p19) — Nārāyaṇa Jyotirvit, Sanskrit
- [Kālasāra](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.kalasara.6.p19) — Gadādhara (Pāraskara commentator), Sanskrit
- [Nṛsiṃhaprasāda](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.nrsimhaprasada.p27) — Dalapatirāja 1511, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.56) · Pramāṇa
