<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Vayupurana](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu) › 2.14

# Vayupurana 2.14: adhyāyaḥ 14

Vāyupurāṇa 2.14

- **Language:** Sanskrit

### adhyāyaḥ 14

### [2.14.1](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.1)

..sūta uvāca.  
devāśca pitaraścaiva tebhyo'nye pitarastathā.  
ātharvaṇavidhirhyeṣa pratyuvāca bṛhaspatiḥ .. 14.1 ..

### [2.14.2](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.2)

pūjayecca pitṛn pūrvvaṃ devāścāpi viśeṣataḥ.  
devebhyo'pi pitṛn pūrvamarcayantīha yatnataḥ .. 14.2 ..

### [2.14.3](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.3)

dakṣasya duhitā khyātā loke viśveti nāmataḥ.  
vidhinā sā tu dharmmajña dattā dharmmāya dharmmataḥ.  
tasyāḥ putrā mahātmāno viśvedevā iti śrutiḥ .. 14.3 ..

### [2.14.4](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.4)

prakhyātāstriṣu lokeṣu sarvvalokanamaskṛtāḥ.  
samastāste mahātmānaśverurugraṃ mahattapaḥ .. 14.4 ..

### [2.14.5](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.5)

himavacchikhare ramye devagandharvasevite.  
sarvvāpsarobhiścaritaṃ devagandharvvasevitam .. 14.5 ..

### [2.14.6](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.6)

śuddhena manasā prītāḥ pitarastānathābruvan.  
varaṃ vṛṇīdhvaṃ prītāḥsma kaṃ kāmaṃ karavāmahe .. 14.6 ..

### [2.14.7](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.7)

evamukte tu pitṛbhistadā trailokyabhāvanaḥ.  
prajānāmadhipo brahmā viśavānitīdamabravīt .. 14.7 ..

### [2.14.8](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.8)

..brahmovāca..

### [2.14.9](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.9)

mahātejā mahādevastapasā taistu tāpitaḥ.  
tapasā tena suprītaḥ kaṃ kāmaṃ vidadhāmi vaḥ .. 14.8 ..

### [2.14.10](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.10)

evamuktāstadā viśve brahmaṇā lokakartṛṇā.  
ūcuste sahitāḥ sarvve brahmāṇaṃ lokabhāvinam .. 14.9 ..

### [2.14.11](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.11)

śrāddhe'smākaṃ bhavedaṃśo hyeṣa naḥ kāṃkṣito varaḥ .  
pratyuvāca tato brahmā tānvai tridivapūjitān .. 14.10 ..

### [2.14.12](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.12)

bhaviṣyatyevameveti kāṃkṣito vo varastu yaḥ.  
pitṛbhistu tathetyuktvā evametanna saṃśayaḥ .. 14.11 ..

### [2.14.13](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.13)

sahāsmābhistu vo bhāvyaṃ yatkiñcit kriyate tviha.  
asmākaṃ kalpite śrāddhe yuṣmānagrāsanaṃ ha vai .. 14.12 ..

### [2.14.14](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.14)

bhaviṣyati manuṣyeṣu satyametadbravīmi te.  
mālyairgandhaistathānnena yuṣmānagrerjayiṣyati .. 14.13 ..

### [2.14.15](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.15)

pradātā ceti yuṣmākamasmākaṃ dāsyate tataḥ.  
visarjanamathāsmākaṃ pūrvvaṃ paścāttu devatāḥ .. 14.14 ..

### [2.14.16](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.16)

rakṣaṇañcaiva śrāddhasya ātithyañca vidhidvayam.  
bhūtānāṃ devatānāñca pitṝṇāṃ śrāddha karmaṇi.  
evaṃ vidhikṛtaḥ samyak sarvvametadbhaviṣyati .. 14.15 ..

### [2.14.17](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.17)

evaṃ dattvā varaṃ teṣāṃ brahmā pitṛgaṇaiḥ saha..

### [2.14.18](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.18)

bhūtānugrahakṛddevaḥ sañcacāra yathāsukham .. 14.16 ..

### [2.14.19](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.19)

vede pañca mahāyajñā narāṇāṃ samudāhṛtāḥ .  
etānpañca mahāyajñānnirvapetsatataṃ naraḥ .. 14.17 ..

### [2.14.20](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.20)

yatra yāsyanti dātāraḥ saṃsthānaṃ vai nibhodhata.  
nirbhayaṃ nirahaṅkāraṃ niḥśokaṃ nirvyathaklamam.  
brahmasthānamavāpnoti sarvakāmapuraskṛtam .. 14.18 ..

### [2.14.21](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.21)

śūdreṇāpi prakarttavyāḥ pañcaite mantravarjitāḥ.  
ato'nyathā tu yo bhuṅkte sa ṛṇaṃ nityamaśnute .. 14.19 ..

### [2.14.22](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.22)

ṛṇañca bhuṅkte pāpātmā yaḥ pacedātmakāraṇāt.  
tasmānnirvarttayetpañca mahāyajñānsadā budhaḥ .. 14.20 ..

### [2.14.23](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.23)

naivedyaṃ kecidicchanti jīvatyapi prayatnataḥ.  
udakpūrvvaṃ baliṃ kuryādudakumbhaṃ tathaiva ca .. 14.21 ..

### [2.14.24](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.24)

baliṃ suviditaṃ kuryāduccāduccataraṃ kṣipet .  
paraśrṛṅgagavāṃ pūrvva baliṃ sūkṣmaṃ samutkṣipet .. 14.22 ..

### [2.14.25](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.25)

na vinedyo bhavet piṇḍaḥ pitṝṇāṃ yastu jīvati.  
iṣṭenānnena bhakṣyaiśca bhojayeta yathāvidhi.  
vidhānaṃ vedavihitametadvakṣyāmi yatnataḥ .. 14.23 ..

### [2.14.26](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.26)

devadevā mahātmāno hyetepi pitaro hyuta.  
icchanti kiñcidācāryyāḥ paścāt piṇḍanivedanam .. 14.24 ..

### [2.14.27](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.27)

pūjanañcaiva viprāṇāṃ sarvvameva hi nityaśaḥ.  
taddhi dharmārthakuśalānityuvāca bṛhaspatiḥ .. 14.25 ..

### [2.14.28](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.28)

pūrvvaṃ nivedayetpiṇḍaṃ paścādviprāṃśca bhojayet.  
yogātmāno mahātmānaḥ pitaro yoga sambhavāḥ.  
somamāpyāyayantyete pitaro yogamāsthitāḥ .. 14.26 ..

### [2.14.29](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.29)

tasmāddadyāc‌chuciḥ piṇḍān yogibhyastatparāyaṇaḥ .  
pitṝṇāṃ hi bhavedetatsākṣādiva hutaṃ haviḥ .. 14.27 ..

### [2.14.30](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.30)

brāhmaṇānāṃ sahasrebhyo yogī cāgrāsane yadi.  
yajamānañca bhoktṝṃśca naurivāmbhasi tārayet .. 14.28 ..

### [2.14.31](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.31)

asatāṃ pragraho yatra satāñcaiva vimānanā.  
daṇḍo devakṛtastatra sadyaḥ patati tāruṇaḥ .. 14.29 ..

### [2.14.32](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.32)

hitvāgamaṃ sadharmāṇaṃ bāliśaṃ yatra bhojayet.  
ādikarma samutsṛjya dātā tatra vinaśyati .. 14.30 ..

### [2.14.33](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.33)

piṇḍamagnau sadā dadyādbhogārthī tu prayatnataḥ .  
prajārthī pata (tna)ye dadyānmadhyamaṃ tatra pūrvakam .. 14.31 ..

### [2.14.34](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.34)

uttamāṃ dyutimanvicchan goṣu nityaṃ prayacchati.  
prajñāṃ pūjāṃ yaśaḥ kīrttiṃ goṣu nityaṃ prayacchati .. 14.32 ..

### [2.14.35](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.35)

prārthayandīrghamāyuśca vāyasebhyaḥ prayacchati.  
saukumāryamathānvicchan kukkuṭebhyaḥ prayacchati .. 14.33 ..

### [2.14.36](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.36)

evametatsamuddiṣṭaṃ piṇḍanirvapaṇāt phalam.  
ākāśaṃ śamayedvāpi sthitau sudakṣiṇāmukhaḥ.  
pitṝṇāṃ sthānamākāśaṃ dakṣiṇā caiva digbhavet .. 14.34 ..

### [2.14.37](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.37)

ekaṃ viprāḥ punaḥ prāhuḥ piṇḍoddharaṇamagrataḥ.  
anujñāte tu tairviprairvānamudviyatāmiti .. 14.35 ..

### [2.14.38](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.38)

puṣpāṇāṃ caphalānāṃ ca bhakṣyāṇāmannatastathā.  
agramuddhṛtya sarveṣāṃ juhuyājjātavedasi .. 14.36 ..

### [2.14.39](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.39)

bhakṣyamannaṃ tathā peyamanuttamaphalāni ca.  
hutvā cāgnau tataḥ piṇḍānnirvapeddakṣiṇāmukhaḥ .. 14.37 ..

### [2.14.40](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.40)

snigdhairbhakṣyaiḥ sugandhaiśca tarpayeta rasaistathā.  
ekāgraḥ paryupāsīta prayataḥ prāñjaliḥ sthitaḥ.  
tatparaḥ śraddadhānaśca kāmānāpnoti mānavaḥ .. 14.38 ..

### [2.14.41](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.41)

akṣudratvaṃ kṛtajñatvaṃ dākṣiṇyaṃ satkṛtañca yat.  
tato yajñañca dānañca prayacchanti pitāmahāḥ .. 14.39 ..

### [2.14.42](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.42)

ataḥ paraṃ vidhiṃ saumyaṃ bhuktavatsu dvijātiṣu.  
ānupūrvyeṇa vidhinā tanme nigadataḥ śrṛṇu .. 14.40 ..

### [2.14.43](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.43)

prokṣya bhūmimathoddhṛtya pūrvaṃ pitṛparāyaṇaḥ.  
tato'tra vikiraṃ kuryāt vidhidṛṣṭena karmaṇā .. 14.41 ..

### [2.14.44](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.44)

svadhāṃ vācya tato viprā vidhivadbhūri dakṣiṇān.  
annaśeṣamanujñāpya satkṛtya dvijasattamān .  
prāñjaliḥ prayataścaiva anugamya visarjayet .. 14.42 ..

### [2.14.45](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14.45)

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte śrāddhakalpo nāma caturdaśo'dhyāyaḥ .. 14 .. \*

## Linked texts (5)

- [Brahmāṇḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.12.6) — Vyāsa, Sanskrit
- [Śivadharmaśāstra](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.sivadharma.sivadharmasastra.12.40) — Sanskrit
- [Nṛsiṃhaprasāda](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.nrsimhaprasada.p184.5) — Dalapatirāja 1511, Sanskrit
- [Nirṇayasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.62.3-3) — Kamalākarabhaṭṭa 1612, Sanskrit
- [Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.sraddha.sraddhacandrika.2.p78) — Divākarabhaṭṭa 1655, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.14) · Pramāṇa
