Vayupurana 2.15: adhyāyaḥ 15
Vāyupurāṇa 2.15
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 15
2.15.1
..bṛhaspatiruvāca..
2.15.2
sakṛdabhyarcitāḥ prītā bhavanti pitaro'nyayāḥ.
yogātmāno mahātmāno vipāpmāno mahaujasaḥ .. 15.1 ..
2.15.3
pretya ca svargalābhāya kāmaiśvaryaṃ suvistaram .
yeṣāṃ cāpyanugṛhṇanti mokṣaprāptikrameṇa tu .. 15.2 ..
2.15.4
tāni vakṣyāmyahaṃ saumyāḥ sarāṃsi saritastathā.
tīrthāni caiva puṇyāni deśāñjailāṃstathāśramān .. 15.3 ..
2.15.5
puṇyo yastriṣu lokeṣvamarakaṇṭakaparvataḥ.
parvataḥ pravaraḥ puṇyaḥ siddhacāraṇasevitaḥ .. 15.4 ..
2.15.6
yatra varṣasahasrāṇi prayutānyarbudāni ca.
tapaḥ suduścaraṃ tepe bhagavānaṅgirāḥ purā .. 15.5 ..
2.15.7
yatra mṛtyorgatirnāsti tathaivāsurarakṣasām.
na bhayaṃ caiva vā'lakṣmīryāvadbhūmirdhariṣyati .. 15.6 ..
2.15.8
tejasā yaśasā caiva bhrājate sa nagottamaḥ.
śrṛṅgamālyavato nityaṃ vahniḥ saṃvartako yathā .. 15.7 ..
2.15.9
mṛdavaśca sugandhāśca hemābhāḥ priyadarśanāḥ .
śāntāḥ kuśā iti khyātāḥ pibandakṣiṇanarmadām .. 15.8 ..
2.15.10
dṛṣṭavān svargasopānaṃ bhagavānaṅgirāḥ purā.
agnihotre mahātejāḥ prastarārthakuśottamān .. 15.9 ..
2.15.11
teṣu darbheṣu yaḥ piṇḍānamarakaṇṭakaparvate.
dadyātsakṛdapi prājñastasya vakṣyāmi yatphalam .. 15.10 ..
2.15.12
tadbhavatyakṣayaṃ śrāddhaṃ pitṝṇāṃ prītivarddhanam .
antarddhānaṃ ca gacchanti kṣetramāsādya tatsadā .. 15.11 ..
2.15.13
tatra jvālārasaḥ puṇyo dṛśyate'dyāpi sarvaśaḥ.
saśalyānāṃ ca sattvānāṃ viśalyakaraṇī nadī .. 15.12 ..
2.15.14
prāgdakṣiṇā tu sāvarttā vāpī sā parvatottame.
kaliṅgadeśapārśvārddhe pitṝṇāṃ prītivarddhanam .. 15.13 ..
2.15.15
siddhakṣetramṛṣiśreṣṭā yaduktaṃ paramaṃ bhuvi.
sammato devadaityānāṃ ślokamapyuśanā jagau .. 15.14 ..
2.15.16
dhanyāste puruṣā loke ye prāpyāmarakaṇṭakam.
pitṝnsantarpayiṣyanti śrāddhe pitṛparāyaṇāḥ .. 15.15 ..
2.15.17
alpena tapasā siddhiṃ gamiṣyanti na saṃśayaḥ.
sakṛdevārcitāstatra svargamamarakaṇṭake .. 15.16 ..
2.15.18
mahendraparvate ramye puṇyaṃ śakraniṣevitam.
tatrāruhya bhavet prītiḥ śrāddhaṃ caiva mahatphalam .. 15.17 ..
2.15.19
bilvādhaḥśikhare yuktā divyaṃ cakṣuḥ pravarttate.
adṛśyaṃ caiva bhūtānāṃ devavaccarate mahīm .. 15.18 ..
2.15.20
saptagodāvare caiva gokarṇe ca tapovane.
aśvamedhaphalaṃ tatra snātvā ca labhatenaraḥ .. 15.19 ..
2.15.21
dhūtapāpasthalaṃ prāpya pūtaḥ snātvā bhavennaraḥ.
rudrastatra tapastepe devadevo maheśvaraḥ .. 15.20 ..
2.15.22
gokarṇe varṇitaṃ viprairnastikānāṃ nidarśanam.
abrāhmaṇasya sāvitrī paṭhataḥ sampraṇaśyati .. 15.21 ..
2.15.23
devarṣibhavane śrṛṅge siddhacāraṇasevite.
āruhya taṃ tu niyamāttato yānti triviṣṭapam .. 15.22 ..
2.15.24
divyaiśvandanavṛkṣaiśca pādapairupaśobhitam.
āpaḥ svādanasampṛktā vahanti satataṃyataḥ .. 15.23 ..
2.15.25
nadī pravarttate tābhyastāmraparṇīti nāmataḥ.
yoṣeva samahākhedā dakṣiṇaṃ yāti sāgaram .. 15.24 ..
2.15.26
nadyāstasyāstu yā āpo mūrcchamānā mahodadhau.
śaṅkhā bhavanti muktāśca jāyante śaṅkhamuktikāḥ .. 15.25 ..
2.15.27
udakānayanaṃ kṛtvā śaṅkhamauktikasaṃyutam.
ādhibhirvyādhibhiścaiva muktā yāntyamarāvatīm .. 15.26 ..
2.15.28
candanebhyaḥ prayuktānāṃ śaṅkhānāṃ mauktikasya ca.
pāpa kartṝnapi pitṝṃśtārayanti yathā śrutiḥ .. 15.27 ..
2.15.29
candratīrthe kumāryyāntu kāveryyāṃ prabhave'kṣaye.
śrīparvatasya tīrtheṣu vaikṛte ca tathā girau .. 15.28 ..
2.15.30
ekasthā yatra dṛśyante vṛkṣā hyośiraparvate.
pālāśāḥ khādirā bilvā plakṣāśvatthavikaṅkatāḥ .. 15.29 ..
2.15.31
etaddhi maṇḍalaṃ siddhaṃ yajñīyaṃ dvijasattamāḥ.
asmin muktvā jano'ṅgāni kṣipraṃ yātyamarāvatīm .. 15.30 ..
2.15.32
karmāṇi svaprayuktāni sidhyanti prabhavātyaye .
duṣprasaktāni pitṛṣu prayuktāni bhavantyuta .. 15.31 ..
2.15.33
pitṝṇāṃ duhitā puṇyā narmadā saritāṃ varā.
tatra śrāddhāni dattāni akṣayāṇi bhavantyuta .. 15.32 ..
2.15.34
māṭharasya vane puṇye siddhacāraṇasevite.
antarddhānaṃ na gacchanti sattāstasminmahāgirau .. 15.33 ..
2.15.35
vindhye caiva girau puṇye dharmādharmanidarśanam.
pāpadhārāṃ na paśyanti dhārāṃ paśyanti sādhavaḥ .. 15.34 ..
2.15.36
tasyāṃ na dṛśyate pāpaṃ keṣāñcit pāpakarmaṇām.
spaṣṭā bhavati sā dhārā prāyaśaḥ śubhakarmaṇām .. 15.35 ..
2.15.37
kauśalāyāṃ mataṅgasya vāpī pāpaniṣūdanī.
snātāstasyāṃ divaṃ yānti kāmacāravihaṅgamāḥ .. 15.36 ..
2.15.38
kumārakośalātīrthe parvate pālapañjare.
pāṇḍu kūle samudrānte paṇḍārakavane tathā .. 15.37 ..
2.15.39
vimale ca vipāpe ca satkṛtya prabhave'bhaye.
bhīvṛkṣe gṛdhrakūṭe ca jambūmārge ca nityaśaḥ .. 15.38 ..
2.15.40
asitasya guroḥ puṇye yogācāryasya dhīmataḥ.
tatrāpi śrāddhamānantyamasitāyāñca nityaśaḥ .. 15.39 ..
2.15.41
puṣkareṣvakṣayaṃ śrāddhaṃ tapaścaiva mahāphalam.
mahodadhau prabhāse ca tasmādevaṃ vinirddiśet .. 15.40 ..
2.15.42
devikāyāṃ vṛṣo nāma kūpaḥ siddhaniṣevitaḥ.
samutpatanti tasyāpo gavāṃ śabdena nityaśaḥ .. 15.41 ..
2.15.43
yogeśvaraiḥ sadā juṣṭaḥ sarvapāpabahiṣkṛtaiḥ.
dadyācchrāddhantu yastasmiṃstasya vakṣyāmi yatphalam .. 15.42 ..
2.15.44
akṣayaṃ sārvakāmīyaṃ śrāddhaṃ prīṇāti vai pitṝn.
jātavedaḥ śilā tatra sākṣādagneḥ sanātanī .. 15.43 ..
2.15.45
yastvāgniṃ praviśettatra nākapṛṣṭhe sa modate.
agniḥ śāntaḥ punarjātastasmindattaṃ tadakṣayam .. 15.44 ..
2.15.46
daśāśvamadike tīrthe tīrthe pañcāśvamedhike.
yathoddiṣṭaṃ phalaṃ teṣāṃ kratūnāṃ nātra saṃśayaḥ .. 15.45 ..
2.15.47
khyātaṃ hayaśiro nāma tīrthaṃ sadyo varapradam.
śrāddhaṃ tatra tadākṣayyaṃ dattvā svarge ca modate .. 15.46 ..
2.15.48
śrāddhaṃ kumbhe vimucyanti jñeyaṃ pāpaniṣūdanam.
śrāddhaṃ tatrākṣayaṃ proktaṃ japyahomatapāṃsi ca .. 15.47 ..
2.15.49
ajhatuṅge śubhe tīrthe tarpayetsatataṃ pitṝn.
dṛśyate parvasu cchāyā yatra nityaṃ divaukasām.
pṛthivyāmakṣayaṃ dattaṃ nirujā yatra pāṇḍavāḥ .. 15.48 ..
2.15.50
yogeśvaraiḥ sadā juṣṭaṃ sarvapāpabahiṣkṛtaiḥ.
dadyācchrāddhantu yastasmistasya vakṣyāmi yatphalam .. 15.49 ..
2.15.51
arcitāstena vai sākṣādbhavanti pitaraḥ sadā.
asmim̐lloke vaśī yaḥ syātpretya svarge sa modate .. 15.50 ..
2.15.52
prāyaśaḥ pravaraḥ puṇyaḥ śivo nāma hradastathā.
tatra vyāsasaraḥ puṇyaṃ divyaṃ brahmasarastathā .. 15.51 ..
2.15.53
ujjantaḥ parvataḥ puṇyo vasiṣṭhasya mahātmanaḥ.
ṛgyajuḥsāmaśirasaḥ kāpotaḥ puṣpasāhvayaḥ.
ākhyātaḥ pañcamo vedaḥ sṛṣṭvā hyeteṣu brahmaṇā .. 15.52 ..
2.15.54
gatvaitān mucyate pāpāddvijo vahniḥ sanātanaḥ ..
2.15.55
śrāddhañcānantyameteṣu japya homatapāṃsi ca .. 15.53 ..
2.15.56
puṇḍarīke mahātīrthe puṇḍarīkasamaṃ phalam.
brahmatīrthe mahātīrthe aśvamedhaphalaṃ labhet .. 15.54 ..
2.15.57
sindhusāgarasambhede tadā pañcanade'kṣayam .
kīrakātmā tataḥ puṇyo maṇḍavāyāṃ ca parvate .. 15.55 ..
2.15.58
deyaṃ saptahrade śrāddhaṃ mānase ca viśeṣataḥ.
mahākūṭe ca vande ca girau trirau trikakude tathā .. 15.56 ..
2.15.59
sandhyāyāṃ ca mahāvedyāṃ dṛśyate mahadadbhutam.
aśraddadhānānnābhyeti sābhyeti ca dhṛtavratān .. 15.57 ..
2.15.60
jātavedaḥ śilā tatra sākṣādagneḥ sanātanī.
śrāddhāni cāgnikāryaṃ ca tatra kuryāt sadākṣayam .. 15.58 ..
2.15.61
saṃśrayitvaikamekena sāyāhnaṃ prati nityaśaḥ.
tasmindeyaṃ sadā śrāddhaṃ pitṝṇāmakṣayārthinā .. 15.59 ..
2.15.62
kṛtātmā vā'kṛtātmā vā yatra vijñāyate naraḥ.
svargyamārgapradaṃ nāma tīrthaṃ sadyo varapradam.
vairāṇyutsṛjya tasmistu divaṃ saptarṣayo gatāḥ .. 15.60 ..
2.15.63
adyāpi tāni dṛśyante vairāṇyeva gatāni tu.
snātvā svargamavāpnoti tasmistīrthottame naraḥ .. 15.61 ..
2.15.64
khyātamāyatanaṃ tatra nandisiddha niṣevitam.
nandīśvarasya yā mūrttirdurājārairna dṛśyate .. 15.62 ..
2.15.65
dṛśyante kāñcanā yūpāḥ sañciṣye bhāskarodaye.
kṛtvā pradakṣiṇaṃ te tu gacchantyantarhitā divam .. 15.63 ..
2.15.66
sarvataśca kurukṣetraṃ sutīrthañca viśeṣataḥ.
puṇyaṃ sanatkumārasya yogeśasya mahātmanaḥ.
kīrttyate ca tilāndattvā pitṝṇāṃ vai sadā'kṣayam .. 15.64 ..
2.15.67
ojase cākṣayaṃ śrāddhaṃ dharmarājaniveśane.
śrāddhaṃ dattamamāvasyāṃ vidhinā ca yathākramam .. 15.65 ..
2.15.68
punaḥ sannihitānāṃ vai kurukṣetre viśeṣataḥ.
arcayedvā pitṝṃstatra satputrastvanṛṇo bhavet .. 15.66 ..
2.15.69
vinaśane sarasvatyāṃ plakṣapraśravaṇe tathā.
vyāsatīrthe sarasvatyāṃ brahmakṣetre viśeṣataḥ .. 15.67 ..
2.15.70
deyamoṅkārapaṭhanaiḥ śrāddhamakṣayamicchatā.
sarvataścaiva gaṅgyāṃ maināke ca nagottame .. 15.68 ..
2.15.71
yamunāprabhave caiva sarvapāpaiḥ pramucyate .
atyuṣṇāścātiśītāśca āpastatra nidarśanam .. 15.69 ..
2.15.72
yamasya bhaginī puṇyā mārttaṇḍaduhitā tathā.
tatrākṣayaṃ tadā śrāddhaṃ pitṛbhiḥ pūrvakīrttitam .. 15.70 ..
2.15.73
brahmānugahrade snātvā sadyo bhavati brāhmaṇaḥ.
tasmin hi śrāddhamānantyaṃ japahomatapāṃsi ca .. 15.71 ..
2.15.74
sthāṇubhūtaścaraṃstatra vasiṣṭho vai mahātapāḥ.
adyāpi yatra dṛśyante pādapā maṇicarccitāḥ .. 15.72 ..
2.15.75
tulā tu dṛśyate yatra dharmādharmapradarśinī.
yayā vai tulitaṃ vipraistīrthānāṃ phalamuttamam .. 15.73 ..
2.15.76
pitṝṇāṃ duhitā yogā gandhakālīti viśrutā.
caturtho brahmaṇaścāṃśaḥ parāśarakulodvahaḥ .. 15.74 ..
2.15.77
vyasya tvekaṃ caturddhā tu vedaṃ dhīmān mahāmuniḥ.
mahāyogaṃ mahātmānaṃ yo vyāsaṃ janayiṣyati .. 15.75 ..
2.15.78
acchodakaṃ nāma saro yatrācchodā samucchritā .
matsyayonau punarjātā niyogādvāraṇena tu .. 15.76 ..
2.15.79
tasyā yatrāśramaḥ puṇyaḥ puṇyakṛdbhirniṣevitaḥ.
sakṛddattaṃ tu vai śrāddhamakṣayaṃ samudāhṛtam.
tasyāṃ yoga samādhāne dattaṃ yugapadudbhavet .. 15.77 ..
2.15.80
kuberatuṅge vyāmocce vyāsatīrthe tathaiva ca.
puṇyaḥ sa brāhmaṇo dadyāchrāddhamānantyamakṣayam .. 15.78 ..
2.15.81
siddhaistu sevitā nityaṃ dṛśyate nākṛtātmabhiḥ.
anivarttanaṃ tu nandāyāṃ vedyāṃ prāguttare diśi .. 15.79 ..
2.15.82
siddhakṣetraṃ tu vai juṣṭaṃ yatprāpya na nivarttate.
mahālaye padaṃ nyastaṃ mahādevena dhīmatā .. 15.80 ..
2.15.83
devyālaye tapastaptvā ekapādena īśvaraḥ.
nīhāraśca yugaṃ divyamumātuṅge sthitaṃ jalam .. 15.81 ..
2.15.84
umā tuṅge bhṛgostuṅge brahmatuṅge mahālaye.
kādravatyāṃ ca śāṇḍilyāṃ guhāyāṃ vāmanasya ca .. 15.82 ..
2.15.85
gatvā caitāni pūtaḥ syācchrāddhamakṣayameva ca.
japo homastathā dhyānaṃ yatkicitsukṛtaṃ bhavet .. 15.83 ..
2.15.86
brahmacaryaṃ yajante vai gurubhaktāḥ śataṃ samāḥ .
evamādīni sadyastāṃ snātvā prāpnoti satphalm .. 15.84 ..
2.15.87
kumāradhārā tatraiva dṛṣṭā pāpapraṇāśanī.
yānāsanaṃ ca tatraiva sadyaḥ syādyat pradṛśyate .. 15.85 ..
2.15.88
śailakīrttipurābhyāśe kāmānāpnoti puṣkalān.
adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ devavaccarate mahīm .. 15.85 ..
2.15.89
kāśyapasya mahātīrthaṃ kālasarpiriti śrutam.
tatra śrāddhāni deyāni nityamakṣayamicchatā .. 15.86 ..
2.15.90
kāśyapasya mahātīrthaṃ kālasarpiriti śrutam.
tatra śrāddhāni deyāni nityamakṣayamicchatā .. 15.87 ..
2.15.91
akṣayaṃ tu bhavecchrāddhaṃ śālagrāmasamantataḥ.
dṛṣṭyā na dṛśyate tatra pratyakṣamakṛtātmanā .. 15.88 ..
2.15.92
pratyādeśo hyaśiṣṭānāṃ śiṣṭānāṃ ca niveśanam .
tatra caiva hrade puṇye divyo vai nāgarāḍ yataḥ .. 15.89 ..
2.15.93
piṇḍaṃ gṛhṇāti hisatāṃ na gṛhṇātyasatāṃ hi saḥ.
atipradīptairbhujagairbhoktumannaṃ na śakyate .. 15.90 ..
2.15.94
pratyakṣaṃ dṛśyate dharmastīrthayoranayordvayoḥ.
devadāruvane cāpi cārayestaṃ nidarśanam .. 15.91 ..
2.15.95
vidhūtāni tu pāpāni dṛśyante sukṛtātmanā .
bhāgīrathyāṃ prayāge ca nityamakṣayyamucyate .. 15.92 ..
2.15.96
kālañjare daśārṇāyāṃ naimiṣe kurujāṅgale.
vārāṇasyāṃ nagaryāṃ tu deyaṃ śrāddhaṃ tu yatnataḥ .. 15.93 ..
2.15.97
tasyāṃ yogeśvaro nityaṃ tattasyāṃ dattamakṣayam.
dattvā caiteṣu pūtaḥ syācchrāddhamānantyameva ca .. 15.94 ..
2.15.98
tapo homastathā dhyānaṃ yat kiñcitsukṛtaṃ bhavet.
lauhitye vaitaraṇyāṃ vai svarṇavedyāṃ tathaiva ca .. 15.95 ..
2.15.99
sakṛdeva samudrānte dṛśyate puṇyakarmabhiḥ.
gayāyāṃ dharmapṛṣṭhe ca sarasi brahmaṇastathā .. 15.96 ..
2.15.100
gayāyāṃ gṛdhrakūṭe ca śrāddhaṃ dattaṃ mahāphalam.
himañca patate tatra samantāt pañcayojanam .. 15.97 ..
2.15.101
bharatasyāśrame puṇye'raṇyaṃ puṇyatamaṃ smṛtam .
mataṅgasya padaṃ tatra dṛśyate māṃsa cakṣuṣā .. 15.98 ..
2.15.102
khyāpitaṃ dharmmasarvvasvaṃ lokasyāsya nidarśanam.
evaṃ pañcavanaṃ puṇyaṃ puṇyakṛdbhirniṣevitam.
yasminpāṇḍuviśāleti tīrthaṃ sadyo nidarśanam .. 15.99 ..
2.15.103
tulāmānaistathā cāpaiḥ śāstraiśca vividhaistathā.
unmajjanti tathā lagne ye vai pāpakṛto janāḥ .. 15.100 ..
2.15.104
tṛtīyāyāṃ tathā pāde niḥsvare pāvamaṇḍale.
mahāhrade vai kauśikyāṃ dattaṃ śrāddhaṃ mahāphalam .. 15.101 ..
2.15.105
muṇḍapṛṣṭhe padaṃ nyastaṃ mahādevena dhīmatā.
bahūndaveyugāṃstaptvā tapastīvraṃ suduścaram .. 15.102 ..
2.15.106
alpenāpyatra kālena naro dharmmaparāyaṇaḥ.
pāpmānamutsṛjatyāśu jīrṇatvacamivoragaḥ .. 15.103 ..
2.15.107
siddhānāṃ prītijananaiḥ pāpā nāñca bhayaṅkaraiḥ.
lelihānairmahābhogai rakṣitantu divāniśam .. 15.104 ..
2.15.108
nāmnā kanakanandīti tīrthaṃ trailokyaviśrutam.
udīcyāṃ muṇḍapṛṣṭhasya devarṣi gaṇasevitam.
tatra srātvā divaṃ yānti kāmacārā vihaṅgamāḥ .. 15.105 ..
2.15.109
dattaṃ cāpi tathā śrāddhamakṣayaṃ samudāhṛtam.
ṛṇaistribhistadā snātvā nikṣiṇoti narottamaḥ .. 15.106 ..
2.15.110
tīre tu sarasastatra devasyāyatanaṃ mahat.
āruhya tajjapaṃstatra siddho yāti divaṃ tataḥ .. 15.107 ..
2.15.111
uttaraṃ mānasaṃ gatvā siddhiṃ prāpnotyanuttamām .
tatra gatvā puraśreṣṭhaṃ dṛśyate mahadadbhutam .. 15.108 ..
2.15.112
tasminnirvarttayecchrāddhaṃ yathāśakti yathābalam.
kāmān sa labhate divyān mokṣopāyaṃ ca nityaśaḥ .. 15.109 ..
2.15.113
mānase sarasi śreṣṭhe dṛśyate mahadadbhutam.
divaścyutā mahābhāgā hyantarikṣe virājate .. 15.110 ..
2.15.114
gaṅgā tripathagā devī somapādāccyutā bhuvi.
ākāśe dṛśyate tatra toraṇaṃ sūryyasannibham .. 15.111 ..
2.15.115
jāmbūnadamayaṃ divyaṃ svargadvāramivāyatam.
yataḥ pravarttate bhūyaḥ pūrvvasāgaramantimam .. 15.112 ..
2.15.116
pāvanī sarvvabhūtānāṃ dharmajñānāṃ viśeṣataḥ.
candrabhāgā ca sindhuśca ubhau mānasasannibhau.
sāgaraṃ paścimaṃ yāti divyasindhurnadīvaraḥ .. 15.113 ..
2.15.117
parvvato himavānnāma nānādhātuvibhūṣitaḥ.
yojanānāṃ sahasrāṇi āyato'śītirucyate .. 15.114 ..
2.15.118
siddhacāraṇasaṅkīrṇaḥ siddhacāraṇasevitaḥ.
tatra puṣkariṇī ramyā suṣumnā nāma viśrutā .. 15.115 ..
2.15.119
daśavarṣasahasrāṇi tatra jātastu jīvati.
śrāddhaṃ bhavati cānantyaṃ tasyāṃ dattaṃ mahodayam.
tārayecca yadā śrāddhaṃ daśapūrvvāndaśāparān .. 15.116 ..
2.15.120
sarvvaṃ puṇyaṃ himavato gaṅgā puṇyā ca sarvvataḥ.
samudragāḥ samudrāśca sarvve puṇyāḥ samantataḥ .. 15.117 ..
2.15.121
evamādiṣu sarvveṣu śrāddhaṃ nirvarttayedbudhaḥ .
pūto bhavati snātvā nu dattvā dattvā tathaiva ca .. 15.118 ..
2.15.122
śailasānuṣu tuṅgeṣu kandareṣu guhāsu ca.
upahvaranitambeṣu tathā prasravaṇeṣu ca .. 15.119 ..
2.15.123
pulineṣvāpagānāṃ ca tathaiva prabhave yuge.
mahodadhau gavāṃ goṣṭhe saṅgameṣu vaneṣu ca .. 15.120 ..
2.15.124
asaṃsṛṣṭopaliptāsu hṛdyāsu surabhīṣu ca.
gomayenopalipteṣu vivikteṣu gṛheṣu ca .. 15.121 ..
2.15.125
kuryyācchrāddhamathaiteṣu nityameva yathāvidhi.
pradakṣiṇaṃ diśaṃ gatvā sarvvakāmacikīrṣavaḥ .. 15.122 ..
2.15.126
evameteṣu sarvveṣu śrāddhaṃ kuryyādatandritaḥ.
evameva tu medhāvī brāhmīṃ siddhimavāpnuyāt .. 15.123 ..
2.15.127
traivarṇye vihite sthāne dharmmavarṇāśrame tathā.
kopasthānasya saṃtyāgātprāpyate pitṛpūjanam .. 15.124 ..
2.15.128
tīrthānyanusaran dhīraḥ śraddadhāno jitendriyaḥ.
kṛtapāpaśca śuddhyeta kiṃ punaḥ śubhakarmmakṛt .. 15.125 ..
2.15.129
tiryagyoniṃ na gacchecca kudeśe na ca jāyate.
svargī bhavati vai vipro mokṣopāyaṃ ca vindati .. 15.126 ..
2.15.130
aśraddadhānāḥ pāpmāno nāstikāḥ sthitasaṃśayāḥ.
hetudraṣṭā ca pañcaite na tīrthaphalamaśrnute .. 15.127 ..
2.15.131
gurutīrthe parā siddhistīrthānāṃ paramaṃ padam .
dhyānaṃ tīrthaparaṃ tasmādbrahmatīrthaṃ sanātanam .. 15.128 ..
2.15.132
upavāsātparaṃ dhyānamindriyāṇāṃ nivarttanam.
upavāsanibaddhā hi prāṇairiha punaḥ punaḥ .. 15.129 ..
2.15.133
prāṇāpānau samau kṛtvā viṣayāṇīndriyāṇi ca .
buddhiṃ manasi saṃyamya sarvveṣāṃ tu nivarttanam .. 15.130 ..
2.15.134
pratyāhāraṃ punarviddhi mokṣopāyamasaṃśayam.
indriyāṇāṃ mano ghoraṃ buddhyādīnāṃ pravarttanam .. 15.131 ..
2.15.135
anāhārātkṣayaṃ yāti vidyādanaśanaṃ tapaḥ.
nigrahādbuddhimanaso ramyā buddhistu jāyate .. 15.132 ..
2.15.136
kṣīṇeṣu sarvvapāpeṣu kṣīṇeṣvevendriyeṣu ca.
parinirvāti śuddhātmā yathā vahnirnirindhanaḥ .. 15.133 ..
2.15.137
kāraṇebhyo guṇebhyo'tha vyaktāvyaktasya kṛtsnaśaḥ.
viyojayati kṣetrajñaṃ tebhyo yogena yogavit .. 15.134 ..
2.15.138
tasya nāsti gatisthānaṃ vyaktāvyaktaṃ na saṃśayaḥ.
āsannaḥ sadasannaiva naiva kiñcit sthita iti .. 15.135 ..
2.15.139
iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte śrāddhakalpe tīrthayātrā nāma pañcadaśo'dhyāyaḥ .. 15 .. *
Linked texts (5)
- Brahmāṇḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kūrmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Varāhapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Smṛticandrikā — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit
- Vratakhaṇḍa — Hemādri, Sanskrit