<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Vayupurana](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu) › 2.23

# Vayupurana 2.23: adhyāyaḥ 23

Vāyupurāṇa 2.23

- **Language:** Sanskrit

### adhyāyaḥ 23

### [2.23.1](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.1)

sūta uvāca..

### [2.23.2](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.2)

tato manvantare'tīte cākṣuṣe daivataiḥ saha.  
vaivasvatāya mahate pṛthivīrājyamādiśat .. 23.1 ..

### [2.23.3](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.3)

tasya vaivasvato vakṣye sāmpratasya mahātmanaḥ.  
ānupūrvyeṇa vai viprāḥ kīrttyamānaṃ nibodhata .. 23.2 ..

### [2.23.4](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.4)

manorvaivasvatasyeha sargamādāya sāmpratam .  
manoḥ prathamajasyāsan navaputrāstu tatsamāḥ .. 23.3 ..

### [2.23.5](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.5)

ikṣvākurnahuṣaścaiva dhṛṣṭaḥ śaryātireva ca.  
nariṣyantastathā prāṃśu rnābhāgo'riṣṭa eva ca.  
karūṣaśca pṛṣadhraśca navaite mānavāḥ smṛtāḥ .. 23.4 ..

### [2.23.6](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.6)

brahmaṇā tu manuḥ pūrvaṃ coditastu nibodhata.  
sraṣṭuṃ pracakrame kāmaṃ niṣphalaṃ samavarttata .. 23.5 ..

### [2.23.7](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.7)

athākarotputrakāmaḥ parāmiṣṭiṃ prajāpatiḥ.  
mitrāvaruṇayoraṃśe manurāhutimāvapat .. 23.6 ..

### [2.23.8](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.8)

tatra divyāmbaradharā divyābharaṇabhūṣitā.  
divyasannahanā caiva iḍā jajñe iti śrutiḥ .. 23.7 ..

### [2.23.9](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.9)

tāmiletyatha hovāca manurddaṇḍadharaḥ smṛtaḥ.  
anugacchāmi bhadrante tamilā pratyuvāca ha .. 23.8 ..

### [2.23.10](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.10)

dharmmayuktamidaṃ vācyaṃ putrakāmaṃ prajāpatim.  
mitrāvaruṇayoraṃśe jātāsmi vadatāṃ vara .. 23.9 ..

### [2.23.11](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.11)

tayoḥ sakaśaṃ yāsyāmi mā no dharmo hato'vadhīt.  
saivamuktvā punarddevī tayorantikamāgamat .. 23.10 ..

### [2.23.12](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.12)

gatvāntikaṃ varārohā prāñjalirvākyamabravīt .  
aṃśe'sminyuvayorjātā devau kiṃ karavāṇi ca .. 23.11 ..

### [2.23.13](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.13)

manunaivāhamuktāsmi anugacchasva māmiti.  
tathā tu vadatīṃ sādhvīmiḍāmāśritya tāvubhau .. 23.12 ..

### [2.23.14](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.14)

devau ca mitrāvaruṇāvidaṃ vacanamūcatuḥ .  
anena tava dharmajñe praśrayeṇa damena ca .. 23.13 ..

### [2.23.15](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.15)

satyena caiva suśroṇi prītau svo varavarṇini.  
āvayostvaṃ mahābhāge khyātiṃ kanyā prayāsyasi .. 23.14 ..

### [2.23.16](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.16)

sudyumna iti vikhyātastriṣu lokeṣu pūjitaḥ.  
jagatpriyo dharmmaśīlo manorvaṃśa vivarddhanaḥ .. 23.15 ..

### [2.23.17](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.17)

mānavaḥ sa tu sudyumnaḥ strībhāvamagamat prabhuḥ.  
sā tu devī varaṃ labdhvā nivṛttā pitaraṃ prati .. 23.16 ..

### [2.23.18](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.18)

budhenāntaramāsādya maithunāyopamantritā.  
somaputrādbudhāccāsyā ailo jajñe purūravāḥ .. 23.17 ..

### [2.23.19](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.19)

budhāt sā janayitvā tu sudyumnaṃ punarāgatā.  
sudyumnasya ca dāyādāstrayaḥ paramadhārmmikāḥ .. 23.18 ..

### [2.23.20](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.20)

utkalaśca gayaścaiva vinatāśvastathaiva ca.  
utkalasyotkalaṃ rāṣṭraṃ vinatāśvasya paścimam .  
dikṣu vātasya rājarṣergayasya tu gayā purī .. 23.19 ..

### [2.23.21](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.21)

pravisṛṣṭe manau tasmin prajāḥ sṛṣṭvā divākaraḥ.  
daśadhā taddadhat kṣetramakarot pṛthivīmimām .. 23.20 ..

### [2.23.22](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.22)

ikṣvākureva dāyādānanyān daśa samāpnuyāt.  
kanyābhāvāttu sudyumno nainaṃ bhāgamavāpnuyāt .. 23.21 ..

### [2.23.23](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.23)

vasiṣṭhavacanāccāsīt pratiṣṭhāno mahādyutiḥ.  
pratiṣṭhā dharmarājasya sudyumnasya mahātmanaḥ .. 23.22 ..

### [2.23.24](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.24)

tat purūravase prādādrāṣṭhraṃ prāpya mahāyaśāḥ.  
mānavebhyo mahābhāgā strīpuṃsorlakṣaṇaṃ prati.  
mānavaḥ sa tu sudyumnaḥ strībhāvamagamat punaḥ .. 23.23 ..

### [2.23.25](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.25)

etacchrutvā tu ṛṣayaḥ papracchustadanantaram .  
mānavaḥ sa tu sudyumnaḥ strībhāvamagamat katham .. 23.24 ..

### [2.23.26](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.26)

sūta uvāca..

### [2.23.27](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.27)

provāca vacanaṃ devī priyahetoḥ priyaṃ priyā .  
sa me mamāśrame deva yaḥ pumān saṃpravekṣyati.  
bhaviṣyati dhruvaṃ nārī sā tulyāpsarasāṃ śubhā .. 23.25 ..

### [2.23.28](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.28)

tatra sarvāṇi bhūtāni piśācāḥ paśavaśca ye.  
strībhūtāḥ saha rudreṇa krīḍantyapsaraso tathā .. 23.26 ..

### [2.23.29](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.29)

umāvanaṃ praviṣṭastu sa rājā mṛgayāṃ gataḥ.  
saha piśācairbhūtaistu rudraiḥ strībhāvamāsthitaḥ .. 23.27 ..

### [2.23.30](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.30)

tasmāt sa rājā sudyumnaḥ strībhāvaṃ labdhavān punaḥ .  
mahādevaprasādācca gāṇapatya mavāpnuyāt .. 23.28 ..

### [2.23.31](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23.31)

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte vaivasvatamanoḥ sṛṣṭikathanaṃ nāma trayoviṃśo'dhyāyaḥ .. 23 .. \*

## Linked texts (7)

- [Brahmāṇḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.60.1) — Vyāsa, Sanskrit
- [Liṅgapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.65.19) — Vyāsa, Sanskrit
- [Critical edition (BORI)](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.harivamsa*crit.9.11) — Sanskrit
- [Śivapurāṇa (complete text)](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.5.36.14) — Sanskrit
- [Brahmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahma.7.13) — Vyāsa, Sanskrit
- [Agnipurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.agni.272.8) — Vyāsa, Sanskrit
- [Liṅgapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.vernacular.tamil.kappiyam.lingapurana.74.1) — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.23) · Pramāṇa
