Pramāṇa · Search · About · API

Vayupurana 2.28: adhyāyaḥ 28

Vāyupurāṇa 2.28

Language
Sanskrit

adhyāyaḥ 28

2.28.1

uttarārddham - 28
..sūta uvāca ..

2.28.2

pitā somasya vaiviprā jajñe'trirbhagavānṛṣiḥ.
so'ti tasthau sarvalokānbhagavāntsvena tejasā .. 28.1 ..

2.28.3

karmaṇā manasā vācā śubhānyeva samācaran.
kāṣṭhakuḍyaśilābhūta ūrddhvabāhurmahādyutiḥ .. 28.2 ..

2.28.4

suduścaraṃ nāma tapo yena taptaṃ mahatpurā.
trīṇi varṣasahasrāṇi divyānīti hi naḥ śrutam .. 28.3 ..

2.28.5

tasyorddhvaretasastatra sthitasyānimiṣaspṛham.
somatvantanurāpede mahābuddhiḥ sa vai dvijaḥ .. 28.4 ..

2.28.6

ūrddhvamācakrame tasya somatvaṃ bhāvitātmanaḥ.
somaḥ susrāva netrābhyāṃ daśa vā dyotayan diśaḥ .. 28.5 ..

2.28.7

taṃ garbhaṃ vidhinādiṣṭā daśa devyo dadhustadā.
sametya dhārayāmāsurna ca tāḥ samaśaknuvan .. 28.6 ..

2.28.8

sa tābhyaḥ sahasaivātha digbhyo garbhaḥ prabhānvitaḥ.
yathāvabhāsayaṃllokāñjhītāṃśuḥ sarvabhāvanaḥ .. 28.7 ..

2.28.9

yadā na dhāraṇe śaktāstasya garbhasya tāḥ striyaḥ.
tataḥ sa tābhiḥ śītāṃśurnipapāta vasundharām .. 28.8 ..

2.28.10

patantaṃ somamālokya brahmā lokapitāmahaḥ.
rathamāropayāmāsa lokānāṃ hitakāmyayā .. 28.9 ..

2.28.11

sa hi devamayo viprā dharmmārthī satyasaṅgaraḥ.
yukto vājisahasreṇa siteneti hi naḥ śrutam .. 28.10 ..

2.28.12

tasminnipatite devāḥ putre'treḥ paramātmani.
tuṣṭuvurbrahmaṇaḥ putrāḥ mānasāḥ sapta viśrutāḥ .. 28.11 ..

2.28.13

tatraivāṅgirasastasya bhṛgoścaivātmajastathā.
ṛgbhiryajurbhirbahubhiratharvāṅgirasairapi .. 28.12 ..

2.28.14

tataḥ saṃstūyamānasya tejaḥ somasya bhāsvataḥ.
āpyāyamānaṃ lokāṃstrīn bhāvayāmāsa sarvvaśaḥ .. 28.13 ..

2.28.15

samena rathamukhyena sāgarāntāṃ vasundharām.
triḥsaptakṛtvo vipula ścakārābhipradakṣiṇam .. 28.14 ..

2.28.16

tasya yaccāpi tattejaḥ pṛthivīmanvapadyata.
oṣadhyastāḥ samudbhūtāstejasā saṃjvalantyuta .. 28.15 ..

2.28.17

tābhirdhāryatyayaṃ lokān prajāścāpi caturvidhāḥ.
poṣṭā hi bhagavān somo jagato hi dvijottamāḥ .. 28.16 ..

2.28.18

sa labdhatejāstapasā saṃstavaistaiśca karmmabhiḥ.
tapastepe mahābhāgaḥ pajhānāṃ daśatīrdaśa .. 28.17 ..

2.28.19

hiraṇyavarṇā yā devyo dhārayantyātmanā jagat.
vibhustāsāmbhavetsomaḥ prakhyātaḥ svena karmmaṇā .. 28.18 ..

2.28.20

tatastasmai dadau rājyaṃ brahmā brahmavidāṃ varaḥ.
bījauṣadhiṣu viprāṇāmapāñca dvijasattamāḥ .. 28.19 ..

2.28.21

so'bhiṣikto mahātejā mahārājyena rājarāṭ .
lokānāṃ bhāvayāmāsa svabhāvāttapatāṃ varaḥ .. 28.20 ..

2.28.22

saptaviṃśatirindostu dākṣāyaṇyo mahāvratāḥ.
dadau prācetaso dakṣo nakṣatrāṇīti yā viduḥ .. 28.21 ..

2.28.23

sa tatprāpya mahadrājayaṃ somaḥ somavatāṃ prabhuḥ.
samājajñe rājasūyaṃ sahasraśatadakṣiṇam .. 28.22 ..

2.28.24

hiraṇyagarbhaścodgātā brahmā brahmatvameyivān.
sadasyastatra bhagavān harirnārāyaṇaḥ prabhuḥ .
sanatkumārapramukhairādyairbrahmarṣibhirvṛtaḥ .. 28.23 ..

2.28.25

dakṣiṇāmadadatsomastrīllom̐kāniti naḥ śrutam.
tebhyo brahmarṣimukhyebhyaḥ sadasyebhyaśca vai dvijāḥ .. 28.24 ..

2.28.26

taṃ sinī ca kuhūścaiva vapuḥ puṣṭiḥ prabhāvasuḥ.
kīrttirdhṛtiśca lakṣmīśca nava devyaḥ siṣevire .. 28.25 ..

2.28.27

prāpyāvabhṛthamavyagraḥ sarvvadevarṣipūjitaḥ.
atirājātirājendro daśadhātāpayaddiśaḥ .. 28.26 ..

2.28.28

tadā tat prāpya duṣprāpamaiśvaryamṛṣisaṃstutam.
sa vibhramamatirviprā vinaye vinayo hataḥ .. 28.27 ..

2.28.29

bṛhaspateḥ sa vai bhāryāntārāṃ nāma yaśasvinīm.
jahāra sahasā sarvvānavamatyāṅgiraḥsutān .. 28.28 ..

2.28.30

sa yācyamāno devaiśca tathā devarṣibhiśca ha.
naiva vyasarjayattārāṃ tasmāyāṅgirase tadā .. 28.29 ..

2.28.31

uśanāstasya jagrāha pārṣṇimaṅgiraso dvijāḥ.
sa hi śiṣyo mahātejāḥ pituḥ pūrvaṃ bṛhaspateḥ .. 28.30 ..

2.28.32

tena snehena bhagavān rudrastasya bṛhaspateḥ.
pārṣṇigrāho'bhavaddevaḥ pragṛhyājagavandhanuḥ .. 28.31 ..

2.28.33

tena brahmarṣimukhyebhyaḥ paramāstraṃ mahātmanā.
uddiśya devānutsṛṣṭaṃ yenaiṣāṃ nāśitaṃ yaśaḥ .. 28.32 ..

2.28.34

tatra tadyuddhamabhavat pratyakṣantārakāmayam.
devānāṃ dānavānāñca lokakṣayakaraṃ mahat .. 28.33 ..

2.28.35

tatra śiṣṭāstrayo devāstuṣitāścaiva ye smṛtāḥ.
brahmāṇaṃ śaraṇaṃ jagmurādidevaṃ pitāmaham .. 28.34 ..

2.28.36

tato nivāryośanasaṃ rudraṃ jyeṣṭhañca śaṅkaram.
dadāvāṅgirase tārāṃ svayameva pitāmahaḥ .. 28.35 ..

2.28.37

antarvatnīṃ ca tāṃ dṛṣṭvā tārāntārādhipānanām.
garbhamutsṛjase na tvaṃ vipraḥ prāha bṛhaspatiḥ .. 28.36 ..

2.28.38

madīyāyāṃ tanau yonau garbho dhāryaḥ kathañcana.
atho nāvasṛjattantu kumāraṃ dasyuhantamam .. 28.37 ..

2.28.39

īṣikāstambamāsādya jvalantamiva pāvakam.
jātamātro'tha bhagavān devānāmākṣipadvapuḥ .. 28.38 ..

2.28.40

tataḥ saṃśayamāpannāstārāmakathayan surāḥ.
satyaṃ brūhi sutaḥ kasya somasyātha bṛhaspateḥ .. 28.39 ..

2.28.41

hrīyamāṇā yadā devānnāha sā sādhvasādhu vā .
tadā tāṃ śaptumārabdhaḥ kumāro dasyuhantamaḥ .. 28.40 ..

2.28.42

sannivārya tadā brahmā tārāṃ candrasya saṃśayaḥ.
yadatra tathyantad‌brūhi tāre kasya sutastvayam .. 28.41 ..

2.28.43

sā prāñjaliruvācedaṃ brahmāṇaṃ varadaṃ prabhum.
somasyeti mahātmānaṃ kumārandasyuhantamam .. 28.42 ..

2.28.44

tataḥ sa tamupāghāya somo dātā prajāpatiḥ.
budha ityakaronnāma tasya putrasya dhīmataḥ .. 28.43 ..

2.28.45

pratipūrvvañca gamane samabhyuttiṣṭhate budhaiḥ.
utpādayāmāsa tadā putraṃ vai rājaputrikā .. 28.44 ..

2.28.46

tasya putro mahātejā babhūvailaḥ purūravāḥ .
urvaśyāṃ jajñire tasya putrāḥ ṣaṭ sumahaujasaḥ .. 28.45 ..

2.28.47

prasahya dharṣitastatra vivaśo rājayakṣmaṇā .
tato yakṣmābhibhūtastu somaḥ prakṣīṇamaṇḍalaḥ .
jagāma śaraṇāyātha pitaraṃ so'trimeva tu .. 28.46 ..

2.28.48

tasya tatpāpaśamanaṃ cakārātrirmahāyaśāḥ.
sa rājayakṣmaṇā muktaḥ śriyā jajvāla sarvvaśaḥ .. 28.47 ..

2.28.49

etatsomasya vai janma kīrttitaṃ dvijasattamāḥ.
vaṃśantasya dvijaśreṣṭhāḥ kīrtyamānaṃ nibodhata .. 28.48 ..

2.28.50

dhanyamārogyamāyuṣyaṃ puṇyaṃ kalmaṣaśodhanam.
somasya janma śrutvaiva sarvapāpaiḥ pramucyate .. 28.49 ..

2.28.51

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte śomotpattirnāmāṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ .. 28 .. *

Linked texts (1)