<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Vayupurana](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu) › 2.31

# Vayupurana 2.31: adhyāyaḥ 31

Vāyupurāṇa 2.31

- **Language:** Sanskrit

### adhyāyaḥ 31

### [2.31.1](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.1)

..ṛṣayaḥ ūcuḥ..

### [2.31.2](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.2)

marutena kathaṃ kanyā rājñe dattā mahātmanā.  
kiṃvīryāśca mahātmāno jātā marutakanyakāḥ .. 31.1 ..

### [2.31.3](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.3)

..sūta uvāca..

### [2.31.4](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.4)

āhavan taṃ marutsomamannakāmaḥ prajeśvaram.  
māsi māsi mahātejāḥ ṣaṣṭisaṃvatsarānnṛpaḥ .. 31.2 ..

### [2.31.5](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.5)

tena te marutastasya marutsomena toṣitāḥ.  
akṣayyānnaṃ daduḥ prītāḥ sarvakāmaparicchadam .. 31.3 ..

### [2.31.6](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.6)

annaṃ tasya sakṛtpakvamahorātre na kṣīyate.  
koṭiśo dīyamānaṃ ca sūryyasyodayanādapi .. 31.4 ..

### [2.31.7](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.7)

mitrājyotistu kanyāyāṃ marutasya ca dhīmataḥ.  
tasmājjātā mahāsattvā dharmajñā mokṣadarśinaḥ .. 31.5 ..

### [2.31.8](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.8)

saṃnyasya gṛhadharmāṇi vairāgyaṃ samupasthitāḥ.  
yatidharmamavāpyeha brahmabhūyāya te gatāḥ .. 31.6 ..

### [2.31.9](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.9)

anapāyastato jātastadā dharmapradattavān.  
kṣatradharmastato jātaḥ pratipakṣo mahātapāḥ .. 31.7 ..

### [2.31.10](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.10)

pratipakṣasutaścāpi sañjayo nāma viśrutaḥ.  
sañjayasya jayaḥ putro vijayastasya jagmivān .. 31.8 ..

### [2.31.11](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.11)

vijayasya jayaḥ putrastasya haryandvataḥ smṛtaḥ .  
haryandutastato rājā sahadevaḥ pratāpavān .. 31.9 ..

### [2.31.12](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.12)

sahadevasya dharmātmā adīna iti viśrutaḥ.  
adīnasya jayatsenastasya putro'tha saṃkṛtiḥ .. 31.10 ..

### [2.31.13](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.13)

saṃkṛterapi dharmātmā kṛtadharmā mahāyaśāḥ.  
ityete kṣatra dharmāṇo nahuṣasya nibodhata .. 31.11 ..

### [2.31.14](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.14)

nahuṣasya tu dāyādāḥ ṣaḍindropamatejasaḥ.  
utpannāḥ pitṛkanyāyāṃ virajāyāṃ mahaujasaḥ .. 31.12 ..

### [2.31.15](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.15)

yatiryayātiḥ saṃyātirāyātiḥ pañca tudvayaḥ.  
yatirjyeṣṭhastu teṣāṃ vai yayātistu tato'varaḥ .. 31.13 ..

### [2.31.16](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.16)

kākutsthakanyāṃ gāṃ nāma lebhe patnīṃ yatistadā.  
saṃyātirmo kṣamāsthāya brahmabhūto'bhavanmuniḥ .. 31.14 ..

### [2.31.17](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.17)

teṣāṃ madhye tu pañcānāṃ yayātiḥ pṛthivīpatiḥ.  
devayānimuśanasaḥ sutāṃ bhāryāmavāpa ha .. 31.15 ..

### [2.31.18](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.18)

śarmiṣṭhā māsurīṃ caiva tanayāṃ vṛṣaparvaṇaḥ.  
yaduṃ ca turvasuṃ caiva devayānirvyajāyata .. 31.16 ..

### [2.31.19](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.19)

druhyuñcānuñca pūruñca śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī .  
ajījananmahāvīryān sutāndevasutopamān .. 31.17 ..

### [2.31.20](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.20)

rathantasmai dadau rudraḥ prītaḥ paramabhāsvaram.  
asaṅgaṃ kāñcanaṃ divyamakṣayau ca maheṣudhī .. 31.18 ..

### [2.31.21](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.21)

yuktaṃ mano javairaśvairyena kanyāṃ samudvahat.  
sa tena rathamukhyena jigāya ca tato mahīm .. 31.19 ..

### [2.31.22](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.22)

yayātiryudhi durddharṣo devadānavamānavaiḥ .  
pauravāṇāṃ nṛpāṇāñca sarveṣāṃ so'bhavadrathaḥ .. 31.20 ..

### [2.31.23](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.23)

yovatsudeśaprabhavaḥ kauravo janamejayaḥ.  
kuroḥ putrasya rājñastu rājñaḥ pārikṣitasya ha.  
jagāma sa ratho nāśaṃ śāpādgārgyasya dhīmataḥ .. 31.21 ..

### [2.31.24](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.24)

gārgyasya hi sutaṃ bālaḥ sa rājā janamejayaḥ.  
durbuddhirhiṃsayāmāsa lohagandhaṃ narādhipam .. 31.22 ..

### [2.31.25](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.25)

sa lohagandho rājarṣiḥ paridhāvannitastataḥ.  
paurajānapadaistyakto na lebhe śarma karhicit .. 31.23 ..

### [2.31.26](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.26)

tataḥ sa duḥkhasantapto nālabhatsaṃvidaṃ kvacit.  
śaśāpa hetukamṛṣiṃ śaraṇyaṃ vyathitastadā .. 31.24 ..

### [2.31.27](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.27)

īndroto nāma vikhyāto yo'sau munirudāradhīḥ.  
yojayāmāsa cendrotaḥ śaunako janamejayam.  
aśvamedhena rājānaṃ pāvanārthaṃ dvijottamaḥ .. 31.25 ..

### [2.31.28](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.28)

sa lohagandho vyanaśattasyāvasathametya ha.  
sa ca divyo rathastasmādvasoścedipatestathā .. 31.26 ..

### [2.31.29](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.29)

tataḥ śakreṇa tuṣṭena lebhe tasmādbṛhadrathaḥ.  
tato hatvā jarāsandhaṃ bhīmastaṃ rathamuttamam.  
pradadau vāsudevāya prītyā kauravanandanaḥ .. 31.27 ..

### [2.31.30](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.30)

sa jarāṃ prāpya rājarṣiryayātirnahuṣātmajaḥ.  
putraṃ jyeṣṭhaṃ variṣṭhañca yadumityabravīdvacaḥ ..31.28 ..

### [2.31.31](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.31)

jarāvalī ca māṃ tāta palitāni ca paryaguḥ .  
kāvyasyośanasaḥ śāpānna ca tṛpto'smi yauvane .. 31.29 ..

### [2.31.32](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.32)

tvaṃ yado pratipadyasva pāpmānaṃ jarayā saha.  
jarāṃ me pratigṛhṇīṣva taṃ yaduḥ pratyuvāca ha .. 31.30 ..

### [2.31.33](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.33)

anirdiṣṭā mayā bhikṣā brāhmaṇasya pratiśrutā .  
sā ca vyāyāmasādhyā vai na grahīṣyāmi te jarām .. 31.31 ..

### [2.31.34](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.34)

jarāyā bahavo doṣā pānabhojanakāriṇaḥ.  
tasmājjarānna te rājan grahītumahamutsahe .. 31.32 ..

### [2.31.35](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.35)

sitaśmaśrudharo dīno jarayā śithilīkṛtaḥ.  
balī sannatagātraśca durddaśo durbalākṛtiḥ .. 31.33 ..

### [2.31.36](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.36)

aśaktaḥ kāryakaraṇe paribhūtastu yauvane.  
mahopabhītibhiścaiva tāṃ jarānnābhikāmaye .. 31.34 ..

### [2.31.37](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.37)

santi te bahavaḥ putrā mattaḥ priyatarā nṛpa.  
pratigṛhṇantu dharmajña putramanyaṃ vṛṇīṣva vai .. 31.35 ..

### [2.31.38](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.38)

sa evamukto yadunā tīvrakopasamanvitaḥ.  
uvāca vadatāṃ śreṣcho jyeṣṭhaṃ taṃ garhayan sutam .. 31.36 ..

### [2.31.39](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.39)

āśramaḥ kaśca vānyo'sti ko vā dharmavidhistava.  
māmanādṛtya durbuddhe yadāttha navadeśika .. 31.37 ..

### [2.31.40](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.40)

evamuktvā yaduṃ rājā śaśāpainaṃ sa manyumān .  
yastvaṃ me hṛdayājjāto vayaḥ svaṃ na prayacchasi .. 31.38 ..

### [2.31.41](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.41)

tasmānna rājyabhāg mūḍha prajā te vai bhaviṣyati.  
turvaso pratipadyasva pāpmānaṃ jarayā saha .. 31.39 ..

### [2.31.42](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.42)

turvasuruvāca..

### [2.31.43](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.43)

na kāmaye jarāṃ tāta sāmabhogapraṇāśinīm.  
jarāyā bahavo doṣāḥ pānabhojanakāriṇaḥ.  
tasmājjarāṃ na te rājan grahītumahamutsahe .. 31.40 ..

### [2.31.44](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.44)

yayātiruvāca..

### [2.31.45](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.45)

yastvaṃ me hṛdayājjāto vayaḥ svanna prayacchasi.  
tasmāt prajā samucchedaṃ turvaso tava yāsyati .. 31.41 ..

### [2.31.46](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.46)

asaṅkīrṇā ca dharmeṇa pratilomavareṣu ca.  
piśitādiṣu cānyeṣu mūḍha rājā bhaviṣyasi .. 31.42 ..

### [2.31.47](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.47)

guru dāraprasakteṣu tiryagyonigateṣu vā.  
paśudharmeṣu mleccheṣu bhaviṣyati na saṃśayaḥ .. 31.43 ..

### [2.31.48](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.48)

sūta uvāca.  
evantu turvasuṃ śaptvā yayātiḥ sutamātmanaḥ.  
śarmiṣṭhāyāḥ sutaṃ druhyumidaṃ vacanamabravīt .. 31.44 ..

### [2.31.49](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.49)

druhyo tvaṃ pratipadyasva varṇarūpavināśinīm.  
jarāṃ varṣasahasraṃ vai yauvanaṃ svandadasva me .. 31.45 ..

### [2.31.50](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.50)

pūrṇe varṣasahasre te pratidāsyāmi yauvanam.  
svañcādāsyāmi būyo'haṃ pāpmānaṃ jarayā saha .. 31.46 ..

### [2.31.51](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.51)

druhyuruvāca..

### [2.31.52](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.52)

na gajaṃ na rathaṃ nāśvaṃ jīrṇo bhuṅkte na ca striyam ..

### [2.31.53](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.53)

na saṅgaścāsya bhavati na jarāṃ tena kāmaye .. 31.47 ..

### [2.31.54](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.54)

yayātiruvāca..

### [2.31.55](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.55)

yastvaṃ me hṛdayājjāto vayaḥ svanna prayacchasi.  
tasmād druhyo priyaḥ kāmo na te sampatsyate kvacit .. 31.48 ..

### [2.31.56](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.56)

nauplavottarasañcārastatra nityaṃ bhaviṣyati.  
arājabhrājavaṃśastvaṃ tatra nityaṃ bhaviṣyasi .. 31.49 ..

### [2.31.57](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.57)

ano tvaṃ pratipadyasva pāpmānaṃ jarayā saha.  
evaṃ varṣasahasrantu careyaṃ yauvanena te .. 31.50 ..

### [2.31.58](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.58)

anuruvāca..

### [2.31.59](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.59)

jīrṇaḥ śiśuvaraṃ datte jarayā hyaśuciḥ sadā..

### [2.31.60](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.60)

na juhoti sa kāle'gni tāṃ jarānnābikāmaye .. 31.51 ..

### [2.31.61](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.61)

yayātiruvāca..

### [2.31.62](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.62)

yastvaṃ me hṛdayājjāto vayaḥ svanna prayacchasi.  
jarādoṣastvayokto'yaṃ tasmātte pratipatsyate .. 31.52 ..

### [2.31.63](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.63)

prajā ca yauvanaṃ prāptā vinaśiṣyatyatastava.  
agnipraskandanaparastvaṃ cāpyeva bhaviṣyasi .. 31.53 ..

### [2.31.64](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.64)

pūro tvaṃ pratipadyasva pāpmānañjarayā saha.  
jarāvalī ca māntāta palitāni ca paryaguḥ .. 31.54 ..

### [2.31.65](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.65)

kāvyasyośanasaḥ śāpānna ca tṛpto'smi yauvane.  
kañcitkālañjareyaṃ vai viṣayān vayasā tava .. 31.55 ..

### [2.31.66](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.66)

pūrṇeṃ varṣasahasre te pratidāsyāmi yauvanam.  
svañcaiva pratipatsyāmi pāpmānañjarayā saha .. 31.56 ..

### [2.31.67](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.67)

sūta uvāca..

### [2.31.68](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.68)

evamuktaḥ pratyuvāca putraḥ pitaramañjasā.  
yathānumanyase tāta kariṣyāmi tathaiva ca .. 31.57 ..

### [2.31.69](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.69)

pratipatsyāmi te rājan pāpmānaṃ jarayā saha.  
gṛhāṇa yauvanaṃ mattaścara kāmān yathepsitān .. 31.58 ..

### [2.31.70](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.70)

jarayāhaṃ praticchanno vayorūpadharastava.  
yauvanaṃ bhavate dattvā cariṣyāmi yathārtavat .. 31.59 ..

### [2.31.71](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.71)

yayātiruvāca..

### [2.31.72](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.72)

pūro prīto'smi bhadrante prītaścedaṃ dadāmi te.  
sarvakāmasamṛddhā te prajā rājye bhaviṣyati .. 31.60 ..

### [2.31.73](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.73)

sūta uvāca..

### [2.31.74](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.74)

pūroranumato rājā yayātiḥ svāṃ jarāntataḥ.  
saṃkrāmayāmāsa tadā prasādādbhārgavasya tu .. 31.61 ..

### [2.31.75](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.75)

yauvanenātha vayasā yayātiranahuṣātmajaḥ .  
prītiyukto naraśreṣṭhaścacāra viṣayān svakān .. 31.62 ..

### [2.31.76](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.76)

yathākāmaṃ yathotsāhaṃ yathākālaṃ yathāsukham.  
dharmmāvirodhādrājendro yathārhati sa eva hi .. 31.63 ..

### [2.31.77](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.77)

devānatarpayadyajñaiḥ pitṝñchrāddhaistathaiva ca.  
dīnāṃścānugrahairiṣṭaiḥ kāmaiśca dvijasattamān .. 31.64 ..

### [2.31.78](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.78)

atithīnannapānaiśca vaiśyāṃśca paripālanaiḥ.  
ānṛśaṃsyena śūdrāṃśca dasyūn saṃnigraheṇa ca .. 31.65 ..

### [2.31.79](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.79)

dharmmeṇa ca prajāḥ sarvvā yathāvadanurañjayan.  
yayātiḥ pālayāmāsa sākṣādindra ivāparaḥ .. 31.66 ..

### [2.31.80](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.80)

sa rājā siṃhavikrānto yuvā viṣayagocaraḥ.  
avirodhena dharmasya cacāra sukhamuttamam .. 31.67 ..

### [2.31.81](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.81)

sa mārgamāṇaḥ kāmānāmantardoṣanidarśanāt.  
viśvāsaheto reme vai vaibrāje nandane vane .. 31.68 ..

### [2.31.82](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.82)

apaśyatsa yadā tāṃ vai varddhamānāṃ nṛpastadā.  
gatvā pūroḥ sakāśaṃ vai svāṃ jarā pratyapadyata .. 31.69 ..

### [2.31.83](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.83)

sa samprāpya tu tān kāmāṃstṛptaḥ khinnaśca pārthivaḥ.  
kālaṃ varṣasahasraṃ vai sasmāra manujādhipaḥ. .. 31.70 ..

### [2.31.84](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.84)

parisaṅkhyāya kālañca kalākāṣṭhāstathaiva ca.  
pūrṇaṃ mattvā tataḥ kālaṃ pūruṃ putramuvāca ha .. 31.71 ..

### [2.31.85](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.85)

yathāsukhaṃ yathotsāhaṃ yathākālamariṃdama.  
sevitā viṣayāḥ putra yauvanena mayā tava .. 31.72 ..

### [2.31.86](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.86)

pūro prīto'smi bhadraṃ te gṛhāṇa tvaṃ svayauvanam.  
rāṣṭrañca nṛpaṃ pūruṃ putraṃ kanīyasam.  
brāhmaṇapramukhā varṇā idaṃ vacanamabruvan .. 31.73 ..

### [2.31.87](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.87)

pratipede jarāṃ rājā yayātirnahuṣātmajaḥ.  
yauvanaṃ pratipede ca pūruḥ svaṃ punarātmanaḥ .. 31.74 ..

### [2.31.88](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.88)

abhiṣektukāmañca nṛpaṃ pūruṃ putraṃ kanīyasam.  
brāhmaṇapramukhā varṇā idaṃ vacanamabruvan .. 31.75 ..

### [2.31.89](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.89)

kathaṃ śukrasya naptāraṃ devayānyāḥ sutaṃ prabho.  
śreṣṭhaṃ yadumatikramya pūro rājyaṃ pradāsyasi .. 31.76 ..

### [2.31.90](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.90)

yadurjyeṣṭhastava suto jātastamanu turvasuḥ.  
śarmiṣṭhāyāḥ suto druhyustano'nuḥ pūrureva ca .. 31.77 ..

### [2.31.91](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.91)

kathaṃ jyeṣṭhānatikramya kanīyān rājyamarhati .  
ataḥ sambodhayāmi tvāṃ dharmmaṃ samanupālaya .. 31.78 ..

### [2.31.92](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.92)

yayātiruvāca..

### [2.31.93](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.93)

brāhmaṇapramukhā varṇāḥ sarve śrṛṇvantu me vacaḥ.  
jyeṣṭaṃ prati yathā rārṣṭraṃ na deyaṃ me kathañcana .. 31.79 ..

### [2.31.94](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.94)

mātā pitrorvacanakṛtsa hi putraḥ praśasyate .  
mama jyeṣṭhena yadunā niyogo nānupālitaḥ .. 31.80 ..

### [2.31.95](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.95)

pratikūlaṃ pituryaśca na sa putraḥ satāṃ mataḥ.  
sa putraḥ putravad yaśca varttate pitṛmātṛṣu .. 31.81 ..

### [2.31.96](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.96)

yadunāhamavajñātastathā turvasunāpi ca.  
druhyuṇā cānunā caivamapyavajñā kṛtā bhṛśam .. 31.82 ..

### [2.31.97](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.97)

pūruṇā tu kṛtaṃ vākyaṃ mānitaśca viśeṣataḥ.  
kanīyān mama dāyādo jarā yena dhṛtā mama.  
sarvakāmaḥ sarvakṛtaḥ pūruṇā putrakāriṇā .. 31.83 ..

### [2.31.98](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.98)

śukreṇa ca varo dattaḥ kāvye nośanasā svayam.  
putro yastvānuvartteta sa rājā te mahāmate .. 31.84 ..

### [2.31.99](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.99)

bhavato'numatopyevaṃ pūru rāṣṭre'bhiṣicyatām .  
yaḥputro guṇasampanno mātāpitrorhitaḥ sadā.  
sarvamarhati kalyāṇaṃ kanīyānapi sa prabhuḥ .. 31.85 ..

### [2.31.100](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.100)

arhaḥ pūruridaṃ rāṣṭraṃ yaḥ priyaḥ priyakṛttava.  
varadānena śukrasya na śakyaṃ vaktumuttaram .. 31.86 ..

### [2.31.101](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.101)

paurajānapadaistuṣṭairityukto nāhuṣastadā.  
abhiṣicya tataḥ pūruṃ svarāṣṭre sutamātmanaḥ .. 31.87 ..

### [2.31.102](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.102)

diśi dakṣiṇapūrvasyāṃ turvasuṃ tu nyaveśayat.  
dakṣiṇāparato rājā yaduṃ śreṣṭhaṃ nyaveśayat .. 31.88 ..

### [2.31.103](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.103)

pratīcyāmuttarasyāñca druhyuñcānuñca tāvubhau.  
saptadvīpāṃ yayātistu jittvā pṛthvīṃ sasāgarām.  
vyabhajat pañcadhā rājā putrebhyo nāhuṣastadā .. 31.89 ..

### [2.31.104](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.104)

tairiyaṃ pṛthivī sarvā saptadvīpā sapattanā.  
yathāpradeśaṃ dharmajñairdharmmeṇa pratipālyate .. 31.90 ..

### [2.31.105](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.105)

evaṃ visṛjya pṛthivīṃ putrebhyo nāhuṣastadā.  
putrasaṃkrāmitaśrīstu prītimānabhavannṛpaḥ .. 31.91 ..

### [2.31.106](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.106)

dhanurnyasya pṛṣatkāṃśca rājyañcaiva suteṣu tu.  
prītimānabhavadrājā bhāramāveśya bandhuṣu .. 31.92 ..

### [2.31.107](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.107)

atra gāthā mahārājñā purā gītā yayātinā.  
yo'bhipretyāharan kāmān kūrmoṅgānīva sarvaśaḥ .. 31.93 ..

### [2.31.108](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.108)

na jātu kāmaḥ kāmānāmupabhogena śāmyati.  
haviṣā kṛṣṇavartmeva bhūya evābhivarddhate .. 31.94 ..

### [2.31.109](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.109)

yat pṛthivyāṃ vrīhiyavaṃ hiraṇyaṃ paśavaḥ striyaḥ .  
nālamekasya tatsarvamiti paśyanna muhyati .. 31.95 ..

### [2.31.110](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.110)

yadā tu kurute bhāvaṃ sarvvabhūteṣu pāvakam.  
karmmaṇā manasā vācā brahma sampadyate tadā .. 31.96 ..

### [2.31.111](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.111)

yadā parānna bibheti yadā tvasmānna bibhyati.  
yadā necchati na dveṣṭi brahma sampadyate tadā .. 31.97 ..

### [2.31.112](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.112)

yā dustyajā durmmatibhiryā na jīryati jīryyataḥ.  
doṣāprāṇāntiko rāgastāṃ tṛṣṇāntyajataḥ sukham .. 31.98 ..

### [2.31.113](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.113)

jīryyanti jīryataḥ kośā dantā jīryanti jaryitaḥ.  
jīvitāśā dhanāśā ca jīryyatopi na jīryati .. 31.99 ..

### [2.31.114](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.114)

yaccākāmasukhaṃ loke yacca divyaṃ mahat sukham.  
tṛṣṇāsya ca sukhasyaiva kalāṃ nārhati ṣoḍaśīm .. 31.100 ..

### [2.31.115](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.115)

evamuktvā sa rājarṣiḥ sadāraḥ prasthito vanam.  
bhṛgutuṅge tapastaptvā tatraiva ca mahāyaśāḥ.  
pālayitvā vrataśataṃ tatraiva svargamāpnuyāt .. 31.101 ..

### [2.31.116](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.116)

tasya vaṃśāstu pañcaite puṇyā devarṣisatkṛtāḥ.  
yairvyāptā pṛthivī kṛtsnā sūryasyeva gabhastibhiḥ .. 31.102 ..

### [2.31.117](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.117)

dhanyaḥ prajāvānāyuṣmān kīrtimāṃśca bhavennaraḥ.  
yayāteścaritaṃ sarvaṃ paṭhañchṛṇvan dvijottamaḥ .. 31.103 ..

### [2.31.118](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31.118)

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte candra vaṃśakīrttanaṃ nāmaikatriṃśo'dyāyaḥ .. 31 ..\*

## Linked texts (7)

- [Brahmāṇḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.68.1) — Vyāsa, Sanskrit
- [Southern recension](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa*southern.1.78.2) — Sanskrit
- [Liṅgapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.66.64) — Vyāsa, Sanskrit
- [Vulgate](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.harivamsa*vulgate.1.30.3) — Sanskrit
- [Brahmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahma.12.3) — Vyāsa, Sanskrit
- [Vallālacarita](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.vallalacarita.2.11.22) — Ānandabhaṭṭa 1510, Sanskrit
- [Liṅgapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.vernacular.tamil.kappiyam.lingapurana.75.64) — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.31) · Pramāṇa
