Pramāṇa · Search · About · API

Vayupurana 2.32: adhyāyaḥ 32

Vāyupurāṇa 2.32

Language
Sanskrit

adhyāyaḥ 32

2.32.1

..sūrya uvāca..

2.32.2

yadorvaṃśaṃ pravakṣyāmi śreṣṭhasyottamatejhasaḥ.
vistareṇānupūrvyeṇa gadato me nibodhata .. 32.1 ..

2.32.3

yadoḥ putrā babhūvurhi pañca devasutopamāḥ.
sahasrajidatha śreṣṭhaḥ kroṣṭurnīlo jito laghuḥ .. 32.2 ..

2.32.4

sahasrajitsutaḥ śrīmāñchatajinnāma pārthivaḥ.
satajitsutā vikhyā tāstrayaḥ paramadhārmikāḥ .. 32.3 ..

2.32.5

haihayaśca hayaścaiva rājā veṇuhayaśca yaḥ.
haihayasya tu dāyādo dharmmatattva iti śrutiḥ .. 32.4 ..

2.32.6

dharmmatantrastu kīrttistu saṃjñeyastasya cātmajaḥ.
saṃjñeyasya tu dāyādo mahiṣmānnāma pārthivaḥ .. 32.5 ..

2.32.7

āsīnmahiṣmataḥ putro bhadraśreṇyaḥ pratāpavān.
vārāṇasyadhipo rājā kathitaḥ pūrva eva hi .. 32.6 ..

2.32.8

bhadraśreṇyasya dāyādo durmado nāma pārthivaḥ.
durmadasya tato dhīmān kanko nāma viśrutaḥ .. 32.7 ..

2.32.9

kanakasya tu dāyādāścatvāro lokaviśrutāḥ.
kṛta vīryaḥ kārtavīryaḥ kṛtavarmā tathaiva ca .. 32.8 ..

2.32.10

kṛto jātaścaturtho'bhūtkṛtaviryāttato'rjunaḥ.
jajñe bāhusahasreṇa saptadvīpeśvaro nṛpaḥ .. 32.9 ..

2.32.11

sa hi varṣāyutaṃ taptvā tapaḥ paramaduścaram.
dattamārādhayāmāsa kārttavīryo'trisambhavam .. 32.10 ..

2.32.12

tasmai datto varān prādāccaturo bhūritejasaḥ.
pūrvvaṃ bāhusahasrantu sa vavre prathamaṃ varam .. 32.11 ..

2.32.13

adharmme dīyamānasya sadbhistasmānnivāraṇam.
dharmmeṇa pṛthivīñjitvā dharmmeṇaivānupālanam .. 32.12 ..

2.32.14

saṃgrāmāṃstu bahūn jittvā hatvā cārīn sahasraśaḥ.
saṃgrāme yuddhayamānasya vadhaḥ syādadhikādraṇe .. 32.13 ..

2.32.15

teneyaṃ pṛthivī kṛtsnā saptadvīpā sapattanā .
saptodadhiparikṣiptā kṣātreṇa vidhinā janāḥ .. 32.14 ..

2.32.16

tasya bāhusahasrantu yuddhyataḥ kila dhīmataḥ.
yauddho dhvajo rathaścaiva prādurbhavati māyayā .. 32.15 ..

2.32.17

daśayajñasahasrāṇi teṣu dvīpeṣu saptasu.
nirargalāḥ sma nirvṛttāḥ śrūyante tasya dhīmataḥ .. 32.16 ..

2.32.18

sarve yajñā mahābāhostasyāsan bhūritejasaḥ.
sarve kāñcanavedīkāḥ sarve yūpaiśca kāñcanaiḥ .. 32.17 ..

2.32.19

sarve devairmmāhābhāgairvimānasthairalaṃkṛtāḥ.
gandharvvairapsarobhiśca nityamevopaśobhitāḥ .. 32.18 ..

2.32.20

tasya rājño jagau gāthāṃ gandharvo nāradastathā.
caritaṃ tasya rājarṣermahimānaṃ nirīkṣya ca .. 32.19 ..

2.32.21

na nūnaṃ kārttavīryasya gatiṃ yāsyanti mānavāḥ.
yajñairdānaistapobhiśca vikrameṇa śrutena ca .. 32.20 ..

2.32.22

dvīpeṣu saptasu sa vai khaḍgī varaśarāsanī.
rathī rājāpyanucaro'nyo'gāccaivānudṛśyate .. 32.21 ..

2.32.23

anaṣṭadravyaścaivāsīnna śoko na ca vibhramaḥ.
prabhāveṇa mahārājñaḥ prajā dharmmeṇa rakṣataḥ .. 32.22 ..

2.32.24

pañcāśītisahasrāṇi varṣāṇāṃ sa narādhipaḥ.
sapta sapta vārān samrāṭ cakravarttī babhūva ha .. 32.23 ..

2.32.25

sa eva paśupālo'bhūt kṣetrapālastathaiva ca.
sa eva vṛṣṭyā parjanyo yogitvādarjjuno'bhavat .. 32.24 ..

2.32.26

sa vai bāhusahasreṇa jyāghātakaṭhinena ca .
bhāti raśmisahasreṇa śāradeneva bhāskaraḥ .. 32.25 ..

2.32.27

sa hi nāgasahasreṇa māhiṣmatyāṃ narādhipaḥ.
karkoṭakasabhāñjitvā purīṃ tatra nyaveśayat .. 32.26 ..

2.32.28

sa vai vege samudrasya prāvṛṭkālāmbujekṣaṇaḥ .
krīḍanniva sukhodvignaḥ prāvṛṭkālañcakāra ha .. 32.27 ..

2.32.29

lulitā krīḍatā tena hemasragdāmamālinī.
ūrmmibhrūkuṭisannādā śaṅkitābhyeti narmadā .. 32.28 ..

2.32.30

purā sa tāmanusarannavagāḍho mahārṇavam.
cakāroddhṛttya velāntaṃ sa kālaḥ prāvṛṇodvanam .. 32.29 ..

2.32.31

tasya bāhu sahasreṇa kṣobhyamāṇe mahādadhau.
bhavanti līnā niśceṣṭāḥ pātālasthā mahāsurāḥ .. 32.30 ..

2.32.32

cūrṇīkṛtamahāvīcilīnamīnamahāviṣāḥ.
patitā viddhaphenaughamāvarttakṣiptadussaham .. 32.31 ..

2.32.33

cakāra kṣobhayanrājā doḥsahasreṇa sāgaram.
devāsuraparikṣiptaṃ kṣīrodamiva sāgaram .. 32.32 ..

2.32.34

mandarakṣobhaṇakṛtā hyamṛtodakaśaṅki tāḥ.
sahasotpāditā bhītā bhīmaṃ dṛṣṭvā nṛpottamam .. 32.33 ..

2.32.35

nataniścalamūrddhāno babhūvuśca mahoragāḥ.
sāyāhne kadalīṣaṇḍā nirvātastimitā iva .. 32.34 ..

2.32.36

sa vai baddhvā dhanuryāna utsiktaḥ pañcabhiḥ śataiḥ.
laṅkāyāṃ mohayitvā tu sabalaṃ rāvaṇaṃ balāt.
nirjitya baddhvā cānīya māhiṣmatyāṃ babandha tam .. 32.35 ..

2.32.37

tato gatvā pulastyastu arjunaṃ ca prasādayat.
mumoca rājā paulastyaṃ pulastyenānupālitam .. 32.36 ..

2.32.38

tasya bāhusahasrasya babhūva jyātalasvanaḥ.
yugānte'mbudavṛkṣasya sphuṭitasyāśaneriva .. 32.37 ..

2.32.39

aho mṛdhe mahāvīryaṃ bhārgavo yasya so'cchinat.
mṛdhe sahasraṃ bāhūnāṃ hematālavanaṃ yathā .. 32.38 ..

2.32.40

tṛṣitena kadācitsa bhikṣitaścitrabhānunā.
sapta dvīpāṃścitrabhānoḥ prādādbhikṣāṃ viśāmpatiḥ .. 32.39 ..

2.32.41

purāṇi ghoṣān grāmāṃśca pattanāni ca sarvvaśaḥ..

2.32.42

jajvāla tasya bāṇeṣu citrabhānurdidhakṣayā .. 32.40 ..

2.32.43

sa tasya puruṣendrasya prabhāveṇa mahāyaśāḥ.
dadāha kārtavīryasya śailāṃścāpi vanāni ca .. 32.41 ..

2.32.44

sa śūnyamāśramaṃ sarvaṃ varuṇasyātmajasya vai.
dadoha savanadvīpāṃścitrabhānuḥ sahaihayaḥ .. 32.42 ..

2.32.45

saṃlebhe varuṇaḥ putraṃ purā bhāsvinamuttamam.
vasiṣṭhanāmā sa muniḥ khyātaścāpaḥ śritaḥ śrutaḥ .. 32.43 ..

2.32.46

tatrāpadastadā krodhādarjunaṃ śaptavānvibhuḥ.
yasmānna varjitamidaṃ vanaṃ te mama haihaya .. 32.44 ..

2.32.47

tasmāt te duṣkaraṃ karmma kṛtamanyo haniṣyati.
arjuno nāma kaunteyo na ca rājā bhaviṣyati .. 32.45 ..

2.32.48

arjuna tvāṃ mahāvīryo rāmaḥ praharatāṃ varaḥ.
chittvā bāhusahasraṃ vai pramathya tarasā balīṃ .. 32.46 ..

2.32.49

tapasvī brāhmaṇaścaiva vadhiṣyati mahābalaḥ.
tasya rāmastadā hyāsīnmṛtyuśāpena dhīmataḥ .. 32.47 ..

2.32.50

rājñā tena varaścaiva svayameva vṛtaḥ purā.
tasya putraśataṃ hyāsīt pañca tatra mahārathāḥ .. 32.48 ..

2.32.51

kṛtāstrā balinaḥ śūrā dharmmātmāno yaśasvanaḥ .
śūraśca śūrasenaśca vṛṣṭyādyaṃ vṛṣa eva ca .. 32.49 ..

2.32.52

jayadhvajaśca vai putrā avantiṣu viśāṃpateḥ.
jayadhvajasya putrastu tālajaṅghaḥ pratāpavān .. 32.50 ..

2.32.53

tasya putraśataṃ hyeva tālajaṅghā iti śrutam.
teṣāṃ pañca gaṇāḥ khyātā haihayānāṃ mahātmanām .. 32.51 ..

2.32.54

vīrahotrā hyasaṅkhyātā bhojāścāvartayastathā.
tuṇḍikerāśca vikrāntāstālajaṅghāstathaiva ca .. 32.52 ..

2.32.55

vīrahotrasutaścāpi ananto nāma pārthivaḥ.
durjayastasya putrastu babhūvāmitradarśanaḥ .. 32.53 ..

2.32.56

anaṣṭadravyatā caiva tasya rājño babhūva ha.
prabhāveṇa mahārājaḥ prajāstāḥ paryyapālayat .. 32.54 ..

2.32.57

na tasya vittanāśaśca naṣṭaṃ pratilabheta saḥ.
kārtavīryasya yo janma kathayediha dhīmataḥ .. 32.55 ..

2.32.58

vittavān bhavatyatraiva dharmmaścāsya vivarddhate.
yathā tvaṣṭā yathā dātā tathā svarge mahīyate .. 32.56 ..

2.32.59

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte kārttavīryyārjunotpattivivaraṇaṃ nāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ .. 32 ..

Linked texts (7)