<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Vayupurana](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu) › 2.36

# Vayupurana 2.36: adhyāyaḥ 36

Vāyupurāṇa 2.36

- **Language:** Sanskrit

### adhyāyaḥ 36

### [2.36.1](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.1)

sūta uvāca..

### [2.36.2](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.2)

evamārādhya deveśamīśānaṃ nīlalohitam.  
brahmeti praṇatastasmai prāñjalirvākyamabravīt .. 36.1 ..

### [2.36.3](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.3)

kāvyasya gātraṃ saṃspṛśya hastena prītimān bhavaḥ.  
nikāmaṃ darśanaṃ dattvā tatraivāntaradhīyata .. 36.2 ..

### [2.36.4](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.4)

tataḥ so'ntarhite tasmin deveśānucare tadā.  
tiṣṭhantīṃ prāñjalirbhūtvā jayantīmidamabravīt .. 36.3 ..

### [2.36.5](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.5)

kasya tvaṃ subhage kā vā duḥkhite mayi duḥkhitā.  
mahatā tapasā yuktaṃ kimarthaṃ māñjugopasi .. 36.4 ..

### [2.36.6](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.6)

anayā satataṃ bhaktyā praśrayeṇa damena ca.  
snehena caiva suśroṇi prīto'smi varavarṇini .. 36.5 ..

### [2.36.7](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.7)

kimicchasi varārehe kaste kāmaḥ samṛdhyatām.  
taṃ te saṃpūrayāmyadya yadyapi syāt sudurlabham .. 36.6 ..

### [2.36.8](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.8)

evamuktā''bravīdanaṃ tapasā jñātumarhasi.  
cikīrṣitaṃ me brahniṣṭhatvaṃ hi vettha yathātatham .. 36.7 ..

### [2.36.9](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.9)

evamukte'bravīdenāṃ dṛṣṭvā divyena cakṣuṣā.  
māhendrī tvaṃ varārohe maddhitārthamihāgatā .. 36.8 ..

### [2.36.10](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.10)

mayā saha tvaṃ suśroṇi daśa varṣāṇi bhāmini.  
adṛśyaṃ sarvabhūtaistu saṃprayogamihecchasi .. 36.9 ..

### [2.36.11](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.11)

devendrānalavarṇābhe varārohe sulocane.  
imaṃ vṛṇīṣva kāmaṃ te matto vai valgubhāṣiṇi .. 36.10 ..

### [2.36.12](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.12)

evaṃ bhavatu gacchāmo gṛhān vai mattakāśini .  
tataḥ svagṛhamāgamya jayantyā sahitaḥ prabhuḥ .. 36.11 ..

### [2.36.13](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.13)

sa tayā saṃ va saddevyā daśa varṣāṇi bhāgaśaḥ.  
adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ māyayā saṃvṛtastadā .. 36.12 ..

### [2.36.14](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.14)

kṛtārthamāgataṃ dṛṣṭvā kāvyaṃ sarve diteḥ sutāḥ .  
abhijagmurgṛhaṃ tasya muditāste didṛkṣavaḥ .. 36.13 ..

### [2.36.15](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.15)

gatā yadā na paśyanto jayantyā saṃvṛtaṃ gurum.  
dākṣiṇyaṃ tasya tadbudhvā pratijagmuryathāgatam .. 36.14 ..

### [2.36.16](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.16)

bṛhaspatistu saṃruddhaṃ jñātvā kāvyaṃ cakāra ha.  
pitrarthe daśa varṣāṇi jayantyā hitakāmyayā .. 36.15 ..

### [2.36.17](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.17)

buddhvā tadantaraṃ so'tha daityānāmiva coditaḥ.  
kāvyasya rūpamāsthāya so'surānsamabhāṣata .. 36.16 ..

### [2.36.18](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.18)

tataḥ samāgatān dṛṣṭvā bṛhaspatiruvāca tān.  
svāgataṃ mama yājyānāṃ saṃprāpto'smi hitāya ca .. 36.17 ..

### [2.36.19](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.19)

ahaṃ vo'dhyāpayiṣyāmi prāptā vidyā mayā hi sā.  
tataste hṛṣṭamanaso vidyārthamupapedire .. 36.18 ..

### [2.36.20](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.20)

pūrṇakāmastadā tasmin samaye daśavārṣike.  
yayau ca samakālaṃ sa sadyotpannamatistadā .. 36.19 ..

### [2.36.21](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.21)

samayānte devayānī sadyo jātā sutā tadā.  
buddhiṃ cakre tataścāpi yājyānāṃ pratyavekṣaṇe .. 36.20 ..

### [2.36.22](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.22)

..śukra uvāca..

### [2.36.23](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.23)

devi gacchāmahe draṣṭuṃ tava yājyān śucismite.  
vibhrāntaprekṣite sādhvi trivarṇāyatalocane .. 36.21 ..

### [2.36.24](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.24)

evamuktā'bravīddevī bhaja bhaktān mahāvrata.  
eṣa brahman satāṃ dharmo na dharmaṃ lopayāmi te .. 36.22 ..

### [2.36.25](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.25)

..sūta uvāca..

### [2.36.26](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.26)

tato gatvāsurān dṛṣṭvā devācāryeṇa dhīmatā.  
vāñcitān kāvyarūpeṇa vedhasā'suramabravīt .. 36.23 ..

### [2.36.27](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.27)

kāvyaṃ māṃ tāta jānīdhvaṃ eṣa hyāṅgiraso bhuvi.  
vañcitā bata yūyaṃ vai mayi śakte tu dānavāḥ .. 36.24 ..

### [2.36.28](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.28)

śrutvā tathā bruvāṇantaṃ sambhrāntā ditijāstataḥ.  
prekṣante sma hyubhau tatra sitāsitaśucismitau .. 36.25 ..

### [2.36.29](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.29)

sampramūḍhāḥ sthitāḥ sarve prāpadyanta na kiñcana.  
tatasteṣu pramūḍheṣu kāvyastān punarabravīt .. 36.26 ..

### [2.36.30](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.30)

ācāryyo vo hyahaṃ kāvyo devācāryo'yamaṅgirāḥ.  
anugacchata māṃ sarve tyajatainaṃ bṛhaspatim .. 36.27 ..

### [2.36.31](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.31)

evamuktāsurāḥ sarve tāvṛbhau samavaikṣata.  
tadā'surā viśeṣantu na vyajānaṃstayordvayoḥ .. 36.28 ..

### [2.36.32](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.32)

bṛhaspatiruvācaitānasambhrānto'yamaṅgirāḥ.  
kāvyo'haṃ yo gururdaityā madrūpo'yaṃ bṛhaspatiḥ .. 36.29 ..

### [2.36.33](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.33)

sa mohayati rūpeṇa māmakenaiṣa vo'surāḥ.  
śrutvā tasya tataste vai saṃmantryārthavaco'bruvan .. 36.30 ..

### [2.36.34](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.34)

ayanno daśa varṣāṇi satataṃ śāsti vai prabhuḥ.  
eṣa vai gururasmākamantarepsurayaṃ dvijaḥ .. 36.31 ..

### [2.36.35](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.35)

tataste dānavāḥ sarve praṇipatyābhivādya ca.  
vacanaṃ jagṛhustasya cirābhyāsena mohitāḥ .. 36.32 ..

### [2.36.36](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.36)

ūcustamasurāḥ sarve kruddhāḥ saṃraktalocanāḥ.  
ayaṅgururhite'smākaṃ gaccha tvaṃ nāsi no guruḥ .. 36.33 ..

### [2.36.37](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.37)

bhārgavo'ṅgiraso vāyaṃ bhavatvevaiṣa noguruḥ.  
sthitā vayaṃ nideśe'sya gacchatvaṃ sādhu mā ciram .. 36.34 ..

### [2.36.38](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.38)

evamuktvāsurāḥ sarve prāpadyanta bṛhaspatim.  
yadā na pratipadyante tenoktaṃ tanmahaddhitam .. 36.35 ..

### [2.36.39](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.39)

cukopa bhārgavasteṣāmavalepena vai tadā.  
bodhitā hi mayā yasmānna māṃ bhajata dānavāḥ .. 36.36 ..

### [2.36.40](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.40)

tasmāt pranaṣṭa saṃjñāṃ vai parābhavaṅgamiṣyatha.  
idi vyāhṛtya tān kāvyo jagāmātha yathāgatam .. 36.37 ..

### [2.36.41](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.41)

jñātvā'bhiśastānasurān kāvyena tu bṛhaspatiḥ.  
kṛtārthaḥ sa tadā hṛṣṭaḥ svaṃ rūpaṃ pratyapadyata.  
buddhvā'surāṃstadā bhraṣṭān kṛtārtho'ntaradhīyata .. 36.38 ..

### [2.36.42](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.42)

tataḥ pranaṣṭe tasmiṃste vibhrāntā dānavāstadā.  
aho dhig vañcitāḥ smeha parasparamathābruvan .. 36.39 ..

### [2.36.43](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.43)

pṛṣṭhato vimukhāścaiva tāḍitā vedhasā vayam.  
dagdhāścaivopayogācca svesve cārtheṣu māyayā .. 36.40 ..

### [2.36.44](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.44)

tato'surāḥ paritrastā devebhyastvaritā yayuḥ.  
prahlādamagrataḥ kṛtvā kāvyasyānugamaṃ punaḥ .. 36.41 ..

### [2.36.45](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.45)

tataḥ kāvyaṃ samāsādya abhitasthu ravāṅmukhāḥ.  
tānāgatān punardṛṣṭvā kāvyo yājyānuvāca ha .. 36.42 ..

### [2.36.46](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.46)

mayāpi bodhitāḥ kāle yato māṃ nābhinandatha.  
tatastenāvalepena gatā yūthaṃ parābhavam .. 36.43 ..

### [2.36.47](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.47)

prahlādastamathovāca mānaṃ tvaṃ tyaja bhārgava.  
svān yājyān bhajamānāṃśca bhaktāṃścaiva viśeṣataḥ .. 36.44 ..

### [2.36.48](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.48)

tvayā pṛṣṭā vayaṃ tena devācāryeṇa mohitāḥ.  
bhaktānarhasi nastrātuṃ jñātvā dīrgheṇa cakṣuṣā .. 36.45 ..

### [2.36.49](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.49)

yadi nastvaṃ na kuruṣe prasādaṃ bhṛgunandana.  
apadhyātā stvayā hyadya pravekṣyāmo rasātalam .. 36.46 ..

### [2.36.50](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.50)

sūta uvāca..

### [2.36.51](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.51)

jñātvā kāvyo yathātattvaṃ kāruṇyenānukampayā .  
evamukto'nunītaḥ sa stutaḥ kopaṃ nyayacchata .. 36.47 ..

### [2.36.52](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.52)

uvācedanna bhetavyaṃ na gantanyaṃ rasātalam.  
avaśyambhāvī hyartho'yaṃ prāpto vo mayi jāgrati .. 36.48 ..

### [2.36.53](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.53)

na śakyamanyathā kartuṃ dṛṣṭaṃ hi balavattaram .  
saṃjñā pranaṣṭā yā vo'dya kāmaṃ tāṃ pratilapsyatha .. 36.49 ..

### [2.36.54](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.54)

prāptaḥ paryyāyakālo va iti brahmā'bhyabhāṣata.  
matprasādācca yuṣmābhirbhuktaṃ trailokyamūrjjitam .. 36.50 ..

### [2.36.55](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.55)

yugākhyo daśa saṃpūrṇo devānākramya mūrddhani.  
tāvantameva kālaṃ vai brahmā rājyamabhāṣata .. 36.51 ..

### [2.36.56](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.56)

sāvarṇike punastubhyaṃ rājyaṃ kila bhaviṣyati.  
lokānāmīśvaro bhāvī pautrastava punarbaliḥ .. 36.52 ..

### [2.36.57](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.57)

evaṃ kilamahaṃ proktaḥ pautraste brahmaṇā svayam.  
tathāhṛteṣu lokeṣu tapo'sya na kilābhavat .. 36.53 ..

### [2.36.58](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.58)

yasmāt pravṛttayaścāsya na kāmānabhisandhitāḥ.  
tasmādajena prītena dattaṃ sāvarṇike'ntare .. 36.54 ..

### [2.36.59](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.59)

devarājyaṃ balerbhāvyamiti māmīśvaro'bravīt.  
tasmādadṛśyo bhūtānāṃ kālākāṅkṣī sa tiṣṭhati .. 36.55 ..

### [2.36.60](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.60)

prītena cāmaratvaṃ vai dattaṃ tubyaṃ svayambhuvā.  
tasmānnirutsu kastvaṃ vai paryyāyaṃ saha mākulaḥ .. 36.56 ..

### [2.36.61](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.61)

na ca śakyaṃ mayā tubhyaṃ purastādvai visarpitum .  
brahmaṇā pratiṣiddho'smi bhaviṣyaṃ jānatā prabho .. 36.57 ..

### [2.36.62](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.62)

imau ca śiṣyau dvau mahyaṃ tulyāvetau bṛhaspateḥ .  
daivataiḥ saha saṃrabdhān sarvvān vo dhārayiṣyataḥ .. 36.58 ..

### [2.36.63](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.63)

evamuktastu daiteyāḥ kāvyenākliṣṭakarmmaṇā.  
tatastābhyāṃ yayuḥ sārddhaṃ prahlādapramukhāstadā .. 36.59 ..

### [2.36.64](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.64)

avaśyambhāvamarthatvaṃ śrutvā śukrācca dānavāḥ.  
sakṛdāśaṃsamānāste jayaṃ kāvyena bhāṣitam .. 36.60 ..

### [2.36.65](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.65)

daṃśitāḥ sāyudhāḥ sarve tato devān samāhvayan.  
atha devāsurān dṛṣṭvā saṃgrāme samupasthitān .. 36.61 ..

### [2.36.66](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.66)

tataḥ saṃvṛttasannāhā devāstān samayodhayan.  
daivāsure tatastasmin varttamāne śataṃ samāḥ.  
ajayannasurā devān bhagnā devā amantrayan .. 36.62 ..

### [2.36.67](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.67)

..devā ūcuḥ ..

### [2.36.68](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.68)

ṣaṇḍāmārkaprabhāvaṃ na jānīmastva surairvayam.  
tasmādyajñaṃ samuddiśya kāryyaṃ cātmahitañca yat .. 36.63 ..

### [2.36.69](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.69)

tajjñānāpahṛtāvetau kṛtvā jeṣyāmahe'surān .  
athopāmantrayan devāḥ ṣaṇḍāmārkau tu tāvubhau .. 36.64 ..

### [2.36.70](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.70)

yajñe samāhvayiṣyāmastyajatamasurān dvijau .  
grahaṃ taṃ vā grahīṣyāmo hyanujitya tu dānavān .. 36.65 ..

### [2.36.71](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.71)

evaṃ tatyajatustau tu ṣaṇḍāmārkau tadāsurān .  
tato devā jayaṃ prāptā dānavāśca parābhavam .. 36.66 ..

### [2.36.72](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.72)

devāsurān parābhāvya ṣaṇḍāmārkāvupāgaman.  
kāvyaśāpābhibhūtāśca hyanādhārāśca te punaḥ .. 36.67 ..

### [2.36.73](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.73)

vadhyamānāstadā devairviviśuste rasātalam.  
evaṃ nirudyamāste vai kṛtāḥ śakreṇa dānavāḥ.  
tataḥ prabhṛti śāpena bhṛgunaimittikena ca .. 36.68 ..

### [2.36.74](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.74)

jajñe punaḥ punarviṣṇuryajñe ca śithile prabhuḥ.  
karttuṃ dharmmavyavasthānamadharmmasya ca nāśanam .. 36.69 ..

### [2.36.75](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.75)

prahlādasya nideśe tu ye'surā na vyavasthitāḥ.  
manuṣyavadhyāṃstān sarvvān brahmā vyāhārayat prabhuḥ .. 36.70 ..

### [2.36.76](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.76)

dharmmānnārāyaṇastasmān sambhūtaścākṣuṣe'ntare.  
yajñaṃ pravartayāmāsa caitye vaivasvate'ntare .. 36.71 ..

### [2.36.77](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.77)

prādurbhāve tadānyasya brahmaivāsīt purohitaḥ.  
caturthyāntu yugākhyāyāmāpanneṣvasureṣvatha .. 36.72 ..

### [2.36.78](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.78)

sambhūtaḥ sa samudrāntarhiraṇyakaśiporvadhe.  
dvitīyo narasiṃṅo'bhūdrudraḥ surapurassaraḥ .. 36.73 ..

### [2.36.79](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.79)

balisaṃstheṣu lokeṣu tretāyāṃ saptame yuge.  
daityaistrailokya ākrānte tṛtīyo vāmano'bhavat .. 36.74 ..

### [2.36.80](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.80)

saṃkṣipyātmānamaṅgeṣu bṛhaspatipurassaram.  
yajamānantu daityendramadityāḥ kulanandanaḥ.  
dvijo bhūtvā śubhe kāle baliṃ vairocanampurā .. 36.75 ..

### [2.36.81](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.81)

trailokyasya bhavān rājā tvayi sarvvaṃ pratiṣṭhitam.  
dātumarhasi me rājan vikramāṃstrīniti prabhuḥ .. 36.76 ..

### [2.36.82](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.82)

dadāmītyeva taṃ rājā balirvairocano'bravīt.  
vāmanantaṃ ca vijñāya tato'numuditaḥ svayam .. 36.77 ..

### [2.36.83](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.83)

sa vāmano divaṃ khaṃ ca pṛthivīṃ ca dvijottamāḥ.  
tribhiḥ kramairviśvamidaṃ jagadākrāmata prabhuḥ .. 36.78 ..

### [2.36.84](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.84)

atyaricyata bhūtātmā bhāskaraṃ svena tejasā.  
prakāśayan diśaḥ sarvvāḥ pradiśaśca mahāyaśāḥ .. 36.79 ..

### [2.36.85](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.85)

śuśubhe sa mahābāhuḥ sarvvalokān prakāśayan.  
āsurīṃ śriyamāhṛtya trīṃllokāṃśca janārdanaḥ.  
saputrapautrānasurān pātālatalamānayat .. 36.80 ..

### [2.36.86](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.86)

namuciḥ śambaraścaiva prahlādaścaiva viṣṇunā.  
krūrā hatā vinirddhūtā diśaḥ saṃpratipedire .. 36.81 ..

### [2.36.87](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.87)

mahābhūtāni bhūtātmā saviśeṣāṇi mādhavaḥ.  
kālañca sakalaṃ viprāṃstatrādbhutamadarśayat .. 36.82 ..

### [2.36.88](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.88)

tasya gātre jagatsarvamātmānamanupaśyati .  
na kiñcidasti lokeṣu yadavyāptaṃ mahātmanā .. 36.83 ..

### [2.36.89](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.89)

tadvai rūpamupendrasya devadānavamānavāḥ.  
dṛṣṭvā sammumuhuḥ sarve viṣṇutejovimohitāḥ .. 36.84 ..

### [2.36.90](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.90)

baliḥ silo mahāpāśaiḥ sabandhuḥ sasuhṛdgaṇaḥ.  
virocana kulaṃ sarvaṃ pātāle sanniveśitam .. 36.85 ..

### [2.36.91](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.91)

tataḥ sarvāmaraiśvaryaṃ dattvendrāya mahātmane.  
mānuṣeṣu mahābāhuḥ prādurāsījjanārdanaḥ .. 36.86 ..

### [2.36.92](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.92)

etāstisraḥ smṛtāstasya divyāḥ sambhūtayaḥ śubhāḥ.  
mānuṣyāḥ sapta yāstasya śāpajāṃstānnibodhata .. 36.87 ..

### [2.36.93](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.93)

tretāyuge tu daśame dattātreyo babhūva ha.  
naṣṭe dharme caturthaśca mārkaṇḍeyapuraḥsaraḥ .. 36.88 ..

### [2.36.94](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.94)

pañcamaḥ pañcadaśyāṃ tu tretāyāṃ sambabhūva ha.  
māndhātuścakravarttitve tasthau tathyapuraḥsaraḥ .. 36.89 ..

### [2.36.95](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.95)

eko naviṃśe tretāyāṃ sarvvakṣatrāntako'bhavat.  
jāmadagnyastathā ṣaṣṭho viśvāmitrapuraḥsaraḥ .. 36.90 ..

### [2.36.96](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.96)

caturviṃśe yuge rāmo vasiṣṭhena purodhasā.  
saptamo rāva ṇasyārthe jajñe daśarathātmajaḥ .. 36.91 ..

### [2.36.97](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.97)

aṣṭamo dvāpare viṣṇuraṣṭāviṃśe parāśarāt .  
vedavyāsastato jajñe jātūkarṇapuraḥsaraḥ .. 36.92 ..

### [2.36.98](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.98)

tathaiva navamo viṣṇuradityāḥ kaśyapātmajaḥ.  
devakyāṃ vasudevāttu brahnagārgyapuraḥsaraḥ .. 36.93 ..

### [2.36.99](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.99)

aprameyo niyojyaśca yatra kāmacaro vaśī.  
krījate bhagavām̐ lloke bālaḥ krījanakairiva .. 36.94 ..

### [2.36.100](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.100)

na pramātuṃ mahābāhuḥ śakyo'sau madhusūdanaḥ.  
paraṃ paramametasmādviśvarūpānna vidyate .. 36.95 ..

### [2.36.101](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.101)

aṣṭāviṃśa time tadvaddvāparasyāṃśasaṅkṣaye.  
naṣṭe dharme tadā jajñe viṣṇurvṛṣṇikule prabhuḥ .. 36.96 ..

### [2.36.102](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.102)

karttuṃ dharmavyavasthānamasurāṇāṃ praṇāśanam.  
mohayan sarvabhūtāni yogātmā yogamāyayā .. 36.97 ..

### [2.36.103](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.103)

praviṣṭo mānuṣīṃ yoniṃ pracchannaścarate mahīm.  
vihārārthaṃ manuṣyeṣu sāndīpanipuraḥsaram .. 36.98 ..

### [2.36.104](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.104)

yatra kaṃsañca śālvañca dvividañca mahāsuram.  
ariṣṭaṃ vṛṣabhañcaiva pūtanāṃ keśinaṃ hayam .. 36.99 ..

### [2.36.105](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.105)

nāgaṃ kuvalayāpīḍaṃ mallarājagṛhādhipam.  
daityān mānuṣadehasthān sūdayāmāsa vīryavān .. 36.100 ..

### [2.36.106](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.106)

chinnaṃ bāhusahasrañca bāṇasyādbhutakarmaṇaḥ .  
narakaśca hataḥ saṅkhaye yavanaśca mahābalaḥ .. 36.101 ..

### [2.36.107](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.107)

hṛtāni ca mahīpānāṃ sarvaratnāni tejasā.  
durācārā śca nihatāḥ pārthivā ye rasātale .. 36.102 ..

### [2.36.108](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.108)

ete lokahitārthāya prādurbhāvā mahātmanaḥ.  
asminneva yuge kṣīṇe sandhyā śliṣṭe bhaviṣyati .. 36.103 ..

### [2.36.109](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.109)

kalkirviṣṇuyaśā nāma pārāśaryaḥ pratāpavān.  
daśamo bhāvyasambhūto yājñavalkyapuraḥsaraḥ .. 36.104 ..

### [2.36.110](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.110)

anukarṣan sarvasenāṃ hastyaśvarathasaṅkulām.  
pragṛhītāyudhaurviprairvṛtaḥ śatasahasraśaḥ .. 36.105 ..

### [2.36.111](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.111)

nātyarthaṃ dhārmikā ye ca ye ca dharmadviṣaḥ vkacit.  
īdīcyānmadhyadeśāṃśca tathā vindhyāparāntikān .. 36.106 ..

### [2.36.112](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.112)

tathaiva dākṣiṇātyāṃśca dravijān siṃhalaiḥ saha.  
gāndhārān pāradāṃścaiva pahlavān yavanāñchakān .. 36.107 ..

### [2.36.113](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.113)

tuṣārān barbarāṃścaiva pulindān daradān khasān .  
lampākānandhakān rudrān kirātāṃścaiva sa prabhuḥ .. 36.108 ..

### [2.36.114](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.114)

pravṛttacakrobalavān mlecchānāmantakṛdbalī.  
adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ pṛthivīṃ vicariṣyati .. 36.109 ..

### [2.36.115](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.115)

mānavaḥ sa tu saṃjajñe devasyāṃśena dhīmataḥ .  
pūrvajanmani viṣṇuryaḥ pramitirnāma vīryavān .. 36.110 ..

### [2.36.116](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.116)

gātreṇa vai candrasamaḥ pūrṇe kaliyuge'bhavat.  
ityetāstasya devasya daśa sambhūtayaḥ smṛtāḥ .. 36.111 ..

### [2.36.117](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.117)

taṃ taṃ kālañca kāryañca tattaduddiśya kāraṇam.  
aṃśena triṣu lokeṣu tāstā yonīḥ prapatsyate .. 36.112 ..

### [2.36.118](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.118)

pañcaviṃśotthite kalpe pañcaviṃśati vai samāḥ.  
vinighnan sarvvabhūtāni mānuṣāneva sarvvaśaḥ .. 36.113 ..

### [2.36.119](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.119)

kṛtvā bījāvaśeṣāntu mahīṃ krūreṇa karmmaṇā.  
saṃśātayitvā vṛṣalān prāyaśastānadhārmmikān .. 36.114 ..

### [2.36.120](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.120)

tataḥ sa vai tadā kalkiścaritārthaḥ sasainikaḥ.  
karmaṇā nihatā ye tu siddhāste tu punaḥ svayam .. 36.115 ..

### [2.36.121](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.121)

akasmāt kupitānyonyaṃ bhaviṣyanti ca mohitāḥ .  
kṣapayitvā tu tān sarvān bāvinārthena coditān .. 36.116 ..

### [2.36.122](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.122)

gaṅgāyamunayormadhye niṣṭhāṃ prāpsyati sānugaḥ.  
tato vyatīte kalkau tu sāmānyaiḥ saha sainikaiḥ .. 36.117 ..

### [2.36.123](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.123)

nṛpeṣvatha vinaṣṭeṣu tadā tvapragrahāḥ prajāḥ.  
rakṣaṇe vinivṛtte tu hatvā cānyonyamāhave .. 36.118 ..

### [2.36.124](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.124)

parasparahṛtāśvāsā nirākrandāḥ suduḥkhitāḥ.  
purāṇi hitvā grāmāṃśca tulyāstā niṣparigrahāḥ .. 36.119 ..

### [2.36.125](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.125)

pranaṣṭaśrutidharmāśca naṣṭadharmāśramāstathā.  
hrasvā alpāyuṣaścaiva vanaukasa ime smṛtāḥ .. 36.120 ..

### [2.36.126](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.126)

saritparvatasevinyaḥ patramūlaphalāśanāḥ.  
cīra patrājinadharāḥ saṅkaraṃ ghoramāsthitāḥ .. 36.121 ..

### [2.36.127](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.127)

alpāyuṣo naṣṭavārttā bahvābādhāḥ suduḥkhitāḥ.  
evaṃ kaṣṭamanuprāptāḥ kalisandhyaṃśake tadā .. 36.122 ..

### [2.36.128](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.128)

prajāḥ kṣayaṃ prayāsyanti sārddhaṃ kaliyugena tu .  
kṣīṇe kaliyuge tasmin pravṛtte ca kṛte punaḥ .. 36.123 ..

### [2.36.129](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.129)

prapatsyante yathānyāyaṃ svabhāvādeva nānyatā.  
ityetat kīrtitaṃ sarvaṃ devāsuraviceṣṭitam .. 36.124 ..

### [2.36.130](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.130)

yaduvaṃśaprasaṅgena mahadvo vaiṣṇavaṃ yaśaḥ .  
turvasostu pravakṣyāmi pūrordruhyoranostathā .. 36.125 ..

### [2.36.131](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36.131)

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte viṣṇumāhātmyakathanaṃ nāma ṣaṭ‌triṃśo'dhyāyaḥ .. 36 ..\*

## Linked texts (5)

- [Brahmāṇḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.73.2) — Vyāsa, Sanskrit
- [Southern recension](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa*southern.2.47.18) — Sanskrit
- [Vulgate](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.harivamsa*vulgate.1.41.158) — Sanskrit
- [Padmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.1.13.269) — Vyāsa, Sanskrit
- [Devībhāgavatapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.4.12.47) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.36) · Pramāṇa
