Pramāṇa · Search · About · API

Vayupurana 2.43: adhyāyaḥ 43

Vāyupurāṇa 2.43

Language
Sanskrit

adhyāyaḥ 43

2.43.1

..vāyuruvāca..

2.43.2

ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi gayāmāhātmyamuttamam.
yacchrutvā sarvvapāpebhyo mucyate nātrasaṃśayaḥ .. 43.1 ..

2.43.3

..sūta uvāca..

2.43.4

sanakādyairmmahābhāgairdevarṣiḥ sa ca nāradaḥ.
sanatkumāraṃ papraccha praṇamya vidhipūrvvakam .. 43.2 ..

2.43.5

nārada uvāca..

2.43.6

sanatkumāra me brūhi tīrthaṃ tīrthottamottamam.
tārakaṃ sarvabhūtānāṃ paṭhatāṃ śrṛṇvatāṃ tathā .. 43.3 ..

2.43.7

sanatkumāra uvāca..

2.43.8

vakṣye tīrthavaraṃ puṇyaṃ śrāddhādau sarvatārakam.
gayātīrthaṃ sarvadeśe tīrthebhyo'pyadhikaṃ śrṛṇu .. 43.4 ..

2.43.9

gayāsurastapastepe brahmaṇā kratave'rthitaḥ.
prāptasya tasya śirasi śilāṃ dharmo hyadhārayat .. 43.5 ..

2.43.10

tatra brahmā'karodyāgaṃ sthitaścāpi gadādharaḥ.
phalgutīrthādirūpeṇa niścalārthamaharniśam.
gayāsurasya viprendrabrahmādyairdaivataiḥ saha .. 43.6 ..

2.43.11

kṛtayajño dadau brahmā brāhmaṇebhyo gṛhādikam.
svetakalpe tu vārāhe gayāyāgamakārayat .. 43.7 ..

2.43.12

gayānāmnā gayā khyātā kṣetraṃ brahnamabhikāṃkṣitam.
kāṃkṣanti pitaraḥ putrānnarakādbhayabhīravaḥ .. 43.8 ..

2.43.13

gayāṃ yāsyati yaḥ putraḥ sa nastrātā bhaviṣyati.
gayāprāptaṃ sutaṃ dṛṣṭvā pitṝṇāmutsavo bhavet.
padbhyāmapi jalaṃ spṛṣṭvā so'smabhyaṃ kiṃ na dāsyati .. 43.9 ..

2.43.14

gayāṃ gatvānnadātā yaḥ pitarastena putriṇaḥ .
pakṣatrayanivāsī ca punātyāsaptamaṃ kulam.
no cetpañcadaśāhaṃ vā saptarātriṃ trirātrikam .. 43.10 ..

2.43.15

mahākalpakṛtaṃ pāpaṃ gayāṃ prāpya vinaśyati.
piṇḍaṃ dadyācca pitrāderātmano'pi tilairvinā .. 43.11 ..

2.43.16

brahmahatyā surāpānaṃ steyaṃ gurvvaṅganāgamaḥ.
pāpaṃtatsaṅgajaṃ sarvvaṃ gayāśrāddhādvinaśyati .. 43.12 ..

2.43.17

ātmajo'pyanyajo vāpi gayābhūmau yadā tadā.
yannāmnā pātayetpiṇḍaṃ taṃ nayedbrahma śāśvatam .. 43.13 ..

2.43.18

brahmajñānaṃ gayāśrāddhaṃ gogṛhe maraṇaṃ tathā.
vāsaḥ puṃsāṃ kurukṣetre muktireṣā caturvvidhā .. 43.14 ..

2.43.19

brahmajñānena kiṃ kāryyaṃ gogṛhe maraṇena kim.
vāsena kiṃ kurukṣetre yadi putro gayāṃ vrajet .. 43.15 ..

2.43.20

gayāyāṃ sarvvakāleṣu piṇḍaṃ dadyādvicakṣaṇaḥ.
adhimāse janmadine cāste'pi guruśukrayoḥ .. 43.16 ..

2.43.21

na tyaktavyaṃ gayāśrāddhaṃ siṃhasthe'pi bṛhaspatau.
tathā daivapramādena prahateṣu vraṇeṣu ca.
punaḥ karmmādhikārī ca śrāddhakṛdbrahmalokabhāk .. 43.17 ..

2.43.22

sakṛdgayābhigamanaṃ sakṛtpiṇḍasya pātanam.
durlabhaṃ kiṃ punarnnityamasminneva vyavasthitiḥ .. 43.18 ..

2.43.23

pramādānmriyate kṣetre brahmādermuktidāyake.
brahmajñānādyathā muktirlabhyate nātra saṃśayaḥ .. 43.19 ..

2.43.24

kīṭakādimṛtānāñca pitṝṇāṃ tāraṇāya ca.
tasmātsarvvaprayatnena karttavyaṃ suvicakṣaṇaiḥ .. 43.20 ..

2.43.25

brahmaprakalpitānviprānhavyakavyādinā'rccayet.
taistuṣṭaistoṣitāḥ sarvvāḥ pitṛbhiḥ saha devatāḥ .. 43.21 ..

2.43.26

muṇḍanaṃ copavāsaśca sarvvatīrtheṣvayaṃ vidhiḥ.
varjayitvā kurukṣetraṃ viśālāṃ virajāṃ gayām .. 43.22 ..

2.43.27

daṇḍaṃpradarśayedbhikṣurgayāṃ gatvā na piṇḍadaḥ.
daṇḍaṃ nyastā viṣṇupade pitṛbhiḥ saha mucyate .. 43.23 ..

2.43.28

na daṇḍī kilbiṣaṃ dhatte puṇyaṃ vā paramārthataḥ.
ataḥ sarvvāṃ kriyāṃ tyaktvā viṣṇuṃ dhyāyati bhāvukaḥ .. 43.24 ..

2.43.29

saṃnyasetsarvvakarmmāṇi vedamekaṃ na saṃnyaset.
muṇḍaṃ kuryyācca pūrvve'sminpaścime dakṣiṇottare .. 43.25 ..

2.43.30

sārddhaṃ krośadvayaṃ mānaṃ gayeti brahmaṇeritam.
pañcakrośaṃ gayākṣetraṃ krośamekaṃ gayāśiraḥ .. 43.26 ..

2.43.31

tanmadhye sarvvatīrthāni trailokye yāni santi vai.
śrāddhakṛdyo gayākṣetre pitṝṇāmanṛṇo hi saḥ .. 43.27 ..

2.43.32

śirasi śrāddhakṛdyastu kulānāṃ śatamuddharet.
gṛhāccalitamātreṇa gayāyāṃ gamanaṃ prati.
svargā rohaṇasopānaṃ pitṝṇāñca pade pade .. 43.28 ..

2.43.33

pade pade'śvamedhasya yatphalaṃ gacchato gayām.
tatphalañca bhavennūnaṃ samagraṃ nātra saṃśayaḥ .. 43.29 ..

2.43.34

pāyasenāpi caruṇā saktunā piṣṭakena vā.
taṇḍulaiḥ phalamūlādyairgayāyāṃ piṇḍapātanam .. 43.30 ..

2.43.35

tilakalkena khaṇḍena guḍena saghṛtena vā.
kevalenaiva dadhnā vā ūrjena madhunā'tha vā .. 43.31 ..

2.43.36

piṇyākaṃ saghṛtaṃ khaṇḍaṃ pitṛbhyo'kṣayamityuta.
ijyate vārttavaṃ bhojyaṃ haviṣyānnaṃ munīritam .. 43.32 ..

2.43.37

ekataḥ sarvvavastūni rasavanti madhūni hi.
smṛtvā gadādharāṅaghryabjaṃ phalgutīrthāmbu caikataḥ .. 43.33 ..

2.43.38

piṇḍāsanaṃ piṇḍadānaṃ punaḥ pratyavanejanam.
dakṣiṇā cānna saṅkalpastīrthaśrāddheṣvayaṃ vidhiḥ .. 43.34 ..

2.43.39

nāvāhanaṃ na digbandho na doṣo dṛṣṭisambhavaḥ.
sakāruṇyena karttavyaṃ tīrthaśrāddhaṃ vicakṣaṇaiḥ .. 43.35 ..

2.43.40

anyatrāvāhitāḥ kāle pitaro yāntyamuṃ prati.
tīrthe sadā vasantyete tasmādāvāhanaṃ na hi .. 43.36 ..

2.43.41

tīrthaśrāddhaṃ prayacchadbhiḥ puruṣaiḥ phalakāṅkṣibhiḥ.
kāmaṃ krodhaṃ tathā lobhaṃ tyaktvā kāryyā kriyā'niśam .. 43.37 ..

2.43.42

brahmacāryyakabhojī ca bhūśāyī satyavākchuciḥ.
sarvvabhūtahite raktaḥ sa tīrthaphalamaśnute .. 43.38 ..

2.43.43

tīrthānyanusarandhīraḥ pāṣaṇḍaṃ pūrvvatastyajet.
pāṣaṇḍhaḥ sa ca vijñeyo yo bhavetkāmakārataḥ .. 43.39 ..

2.43.44

tīrtheṣu ye narā dhīrāḥ karmma kurvvanti tadghatāḥ.
yathā brahmavido vedyaṃ vastu cānanyacetasaḥ.
praviśanti pareśākhyaṃ brahma brahmaparāyaṇāḥ .. 43.40 ..

2.43.45

yāste vaitaraṇī nāma nadī trailokyaviśrutā.
sā'vatīrṇā gayākṣetre pitṝṇāṃ tāraṇāya vai.
snāto godo vaitaraṇyāṃ triḥsaptakulamuddharet .. 43.41 ..

2.43.46

tathā'kṣayavaṭaṃ gatvā viprānsantoṣayiṣyati.
brahmaprakalpitānviprānhavyakavyādinā'rccayet.
taistuṣṭaistoṣitāḥ sarvvāḥ pitṛbhiḥ saha devatāḥ .. 43.42 ..

2.43.47

gayāyāṃ na hi tatsthānaṃ yatra tīrthaṃ na vidyate.
sānnidhyaṃ sarvvatīrthānāṃ gayātīrthaṃ tato varam .. 43.43 ..

2.43.48

mīne meṣe sthite sūryye kanyāyāṃ kārmuke ghaṭe.
durllabhaṃ triṣu lokeṣu gayāyāṃ piṇḍapātanam .. 43.44 ..

2.43.49

makare varttamāne ca grahaṇe candrasūryyayoḥ .
durllabhaṃ triṣu lokeṣu gayāśrāddhaṃ sudurllabham .. 43.45 ..

2.43.50

gayāyāṃ piṇḍadānena yatphalaṃ labhate naraḥ.
na tacchakyaṃ mayā vaktuṃ kalpakoṭiśatairapi .. 43.46 ..

2.43.51

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte gayāmāhātmyaṃ nāma tricatvāriṃśo'dyāyaḥ .. 43 ..*

Linked texts (6)