Vayupurana 2.45: adhyāyaḥ 45

Vāyupurāṇa 2.45

Language: Sanskrit

adhyāyaḥ 45

2.45.2

kathaṃ śilā samutpannā yayākrānto gayāsuraḥ .
kiṃ rūpaṃ kiṃ ca māhātmyaṃ tasyāḥ kiṃ vada nāma ca .. 45.1 ..

2.45.4

āsīddharmmo mahātejāḥ sarvvavijñānapāragaḥ.
viśvarupā ca tatpatnī bharttṛvrataparāyaṇā .. 45.2 ..

2.45.5

tasyāṃ dharmmavratāyāstu kanyā dharmmavratā satī.
sarvva lakṣaṇasampannā lakṣmīriva guṇādhikā .. 45.3 ..

2.45.6

tasyāṃ ye tu guṇā hyāsaṃste tiṣṭhanti jagatrtraye.
dharmmo dharmmavratāyāstu triṣu lokeṣu mārgayan .. 45.4 ..

2.45.7

nānu rūpaṃ varaṃ lebhe dharmmo'tha varasiddhaye.
tapaḥ kuru varārthaṃ tvaṃ tathetyuktvā vanaṃ yayau .. 45.5 ..

2.45.8

kanyā sā ca tapastepe sarvveṣāṃ duṣkarañca yat.
vāyubhakṣā śvetakalpe yugānāmayutaṃ purā .. 45.6 ..

2.45.9

brahmaṇo mānasaḥ putro marīcirnāma viśrutaḥ .
paryyaṭanpṛthivīṃ sarvvāṃ kanyāratnaṃ dadarśa saḥ .. 45.7 ..

2.45.10

rūpayauvanasampannāṃ parame tapasi sthitām.
papracchātha marīcistāṃ kā tvaṃ kasyāpi tadvada .. 45.8 ..

2.45.11

rūpeṇānena māṃ bhīru vimohayasi suvrate .
brahmātmajo'haṃ vikhyāto marīcirvvedapāragaḥ .. 45.9 ..

2.45.12

marīcervvacanaṃ śrutvā kanyā provāca taṃ munim.
ahaṃ dharmmavratā nāma dharmmaputrī tapo'nvitā .. 45.10 ..

2.45.13

pativratārthaṃ viprendra carāmi paramaṃ tapaḥ.
dharmmavratāṃ marīcistāmuvāca prītipūrvvkam .. 45.11 ..

2.45.14

pativratā darśanānme bhaviṣyasi śubhavrate.
pativratecchayā pṛthvīṃ vicarāmi hyaharniśam .. 45.12 ..

2.45.15

tvañcetpativratā jātā bhaje tvāṃ bhaja māṃ varam.
loke na tvādṛśī kanyā mama tulyo na te varaḥ .. 45.13 ..

2.45.16

dharmmavrate dharmmapatnī tasmāttvaṃ bhava me'dhunā.
dharmmavratā muniṃ prāha dharmmaṃ yācaya suvrata .. 45.14 ..

2.45.17

tacchrutvā dharmmamagamanmuniṃ dharmo dadarśa ha.
tejaḥpuñjaṃ varaṃ natvā āsanārghyādinārccayat .. 45.15 ..

2.45.18

kimartamāgataḥ pṛṣṭo marīcirdharmmamabravīt.
kanyārthaṃ bhramatā pṛthvī dṛṣṭā te kanyakā varā .
mahyaṃ kanyāñca tāṃ dehi śreyastava bhaviṣyati .. 45.16 ..

2.45.19

arghyādinā samabhyarcya dharmmaṃ proce tatheti tam.
dharmmavratāṃ samānīya dattavāṃstāṃ marīcaye .. 45.17 ..

2.45.20

varaṃ ca dattavāṃstasmai tadvākyaṃ yattathā kṛtam.
agnihotreṇa sahitāṃ svāśramaṃ tāṃ dvijo'nayat .. 45.18 ..

2.45.21

reme munistayā sārddhaṃ yathā viṣṇuḥ śriyā saha.
pārvvatyā ca yathā śambhuḥ sarasvatyā yathā hyajaḥ .. 45.19 ..

2.45.22

jajñe putraśataṃ tasyāṃ marīcerviṣṇunopamam.
marīciḥ phalapuṣpārthaṃ vanaṃ gatvā samāgataḥ .. 45.20 ..

2.45.23

śrāntaḥ kadācittāṃ patnīmuvāceti pativratām.
bhuktvā tu śayanasthasya pādasaṃvāhanaṃ kuru .. 45.21 ..

2.45.24

dharmmavratā tathetyuktvā śayanasthasya sā muneḥ.
pādasaṃvāhanaṃ cakre ghṛte nābhyajya tatparā .. 45.22 ..

2.45.25

nidrāyamāṇe'tha munau brahmā taṃ deśamāgataḥ.
ityeṣa dṛṣṭvā brahmāṇaṃ manasārccayituṃ prabhum .. 45.23 ..

2.45.26

pādasaṃvāhanaṃ kuryyāṃ kiṃ pūjyo'yaṃ jagadguruḥ.
ityākulā samuttasthau matvā sā taṃ gurorgurum .. 45.24 ..

2.45.27

arghyapādyādikaṃ dattvā brahmāṇaṃ samapūjayat.
satkṛtāyāntu śayyāyāṃ viśrāmamakarodajaḥ .. 45.25 ..

2.45.28

etasminnantare bharttā samuttasthau ca talpataḥ.
dharmmavratāmapaśyansa vipraḥ kruddhaḥ śaśāpa tām .. 45.26 ..

2.45.29

pādasaṃvāhanaṃ tyaktvāyasmādājñāṃ vihāya me .
gatānyatra tataḥ pāpācchāpadagdhā śilā bhava .. 45.27 ..

2.45.30

bhartrā dharmmavratā śaptā marīciṃ prāha sā ruṣā.
śayāne tvayi saṃprāpte brahmā tvajjanako guruḥ .. 45.28 ..

2.45.31

tvayotthāya hi karttavyaṃ svaguroḥ pūjanaṃ sadā.
mayā tu dharmmacāriṇyā tava kāryye kṛte mune .. 45.29 ..

2.45.32

adoṣāhaṃ yataḥ śaptā tasmācchāpaṃ dadāmi te.
tvañca śāpaṃ mahādevādbharttaḥ prāpsyasyasaṃśayam .. 45.30 ..

2.45.33

vyākulaṃ taṃ patiṃ dṛṣṭvā vyākulāgātprajāpatim.
natvā śayānaṃ brahmāṇamagniṃ prajvālya cendhanaiḥ .. 45.31 ..

2.45.34

gārhapatye sthitā cakre tapaḥ paramaduṣkaram.
tathā śapto marīciśca tapastepe sudāruṇam .. 45.32 ..

2.45.35

pativratāyāstapasā marīcestapasā yathā.
indrādayaśca santaptā gatāste śaraṇaṃ harim .. 45.33 ..

2.45.36

ūcuḥ kṣīrāmbūdau suptaṃ santaptāstapasā hare.
pativratāyāśca munestrailokyaṃ rakṣa keśava .. 45.34 ..

2.45.37

indrādīnāṃ vacaḥ śrutvā viṣṇurdharmmavratāṃ yayau.
etasminneva kāle tu prabuddho bhagavānajaḥ.
ūcurdharmmarvatāṃ devā agnisthāṃ tāṃ sakeśavāḥ .. 45.35 ..

2.45.38

agnimadhye tapaḥ karttuṃ kasya śaktiḥ pativrate.
tvayā kṛtaṃ tatparamaṃ sarvvalokabhayaṅkaram .. 45.36 ..

varaṃ varaya dharmmajñe asmatto yadabhīpsitam.
viṣṇvādīnāṃ vacaḥ śrutvā devāndharmmavratābravīt .. 45.37
bhartṛśāpamaśaktāhaṃ nivarttayitumojasā.
datto marīcinā śāpo mahyaṃ sa hyapagacchatu .. 45.38 ..

2.45.40

dharmmavratāvacaḥ śrutvā procuretāṃ surāḥ punaḥ .
dharmmavrate dharmmaputri śāpo'yaṃ paramarṣiṇā .. 45.39 ..

2.45.41

dattaste na nirākarttuṃ śakyo devadvijātibhiḥ.
tasmādanyaṃ varaṃ brūhi yato dharmmasya saṃsthitiḥ .. 45.40 ..

2.45.42

bhavedvai triṣu lokeṣu vedoktasya śubhavrate.
devānāṃ vacanaṃ śrutvā devāndharmmavratābravīt .. 45.41 ..

2.45.43

bharttuḥ śāpānmocayituṃ na śaktāśca yadāmarāḥ.
mahyaṃ varaṃ prayacchadhvamevaṃvidhamanuttamam .. 45.42 ..

2.45.44

śilāhaṃ hi bhaviṣyāmi brahmāṇḍe pāvanī śubhā.
nadīnadasarastīrthadevādibhyo'tipāvanī .. 45.43 ..

2.45.45

ṛṣyādibhyo munubhyaśca mukhyadevebhya eva ca.
trailokye yāni liṅgāni vyaktāvyaktātmakānyapi.
tāni tiṣṭhantu maddehe tīrtharūpeṇa sarvvadā .. 45.44 ..

2.45.46

tīrthānyapi ca sarvvāṇi nakṣatrapramukhāstathā.
tiṣṭhantu devāḥ sakalā devyaśca munayastathā .. 45.45 ..

2.45.47

brahmā viṣṇuśca rudraśca lakṣayitvā padaṃ mayi.
pañcāgnayaḥ kumārādyā bahurupeṇa saṃsthitāḥ .. 45.46 ..

2.45.48

mūrttāmūrttasvarūpeṇa padarūpeṇa devatāḥ.
śilāyāṃ krośamātreṇa mūrttirūpāḥ sthitā bhuvi .. 45.47 ..

2.45.49

tāṃ dṛṣṭvā sarvvalokaśca mahāpātakanāśinīm.
pūto dharmmādhikārī ca śrāddhakṛdbrahmalokabhāk .. 45.48 ..

2.45.50

śilāsthiteṣu tīrthaṣu snātvā kṛtvātha tarpaṇam.
śrāddhaṃ sapiṇḍakaṃ yeṣāṃ brahmalokaṃ prayāntu te .. 45.49 ..

2.45.51

gadādharo dṛśyatīrthaṃ sarvvatīrthottamottamam.
sthāsyanti ca mariṣyanti yāntu brahmapurīṃ narāḥ.
vārāṇasī prayāgaśca puruṣottamasaṃjñakam .. 45.50 ..

2.45.52

gaṅgāsāgarasaṃjñañca nityaṃ tiṣṭhatu phalguni.
gadādharādhiṣṭhitaṃ tatsarvvatīrthottamottamam.
muktirbhavet pitṝṇāṃ ca mṛtānāṃ śrāddhataḥ sadā .. 45.51 ..

2.45.53

jarāyujāṇḍajā vāpi svedajā vāpi codbhidaḥ.
tyaktvā dehaṃ śilāyānte yāntu viṣṇusvarūpatām .. 45.52 ..

2.45.54

yathārccite harau sarvve yajñāḥ pūrṇā bhavanti hi.
tathā śrāddhaṃ tarpaṇañca snānaṃ cākṣayamastviha .. 45.53 ..

2.45.55

mama dehe sureśānāṃ ye japanti śrutādikam.
acireṇāpi te siddhāḥ siddhibhājo bhavantu vai .. 45.54 ..

2.45.56

pitṝṇāṃ kulasāhasramātmanā sahitaṃ naraḥ.
śrāddhādinā samuddhṛtya viṣṇulokaṃ nayed‌dhruvam .. 45.55 ..

2.45.57

yāvatyo hi saricchreṣṭhā gaṅgādyāśca hradāḥ śubhāḥ.
samudrādyāḥ saromukhyā mānasādyāḥ sureśvarāḥ.
nṛṇāṃ śrāddhaṃ vidadhato muktaye nivasantu me .. 45.56 ..

2.45.58

śarīreṇa samāyāntu kvacinno yāntu devatāḥ.
eko viṣṇustridhāmūrttiryāvatsaṅkīrtyate budhaiḥ .. 45.57 ..

2.45.59

tāvacchilāyāṃ sarvvāṇi tīrthāni saha daivataiḥ.
sadā tiṣṭhantu munayo gandharvvāṇāṃ gaṇāśca ye .. 45.58 ..

2.45.60

sarvvadevasvarūpā ca nāmeyaṃ devarūpiṇī.
yāvattiṣṭhati brahmāṇḍaṃ tāvattiṣṭhatu vai śilā.
mama dehe'śmarūpe ca ye japanti tapanti ca .. 45.59 ..

2.45.61

juhotyagnau ca teṣāṃ vai tadakṣayyopatiṣṭhatām .
akṣayantu bhavecchrāddhaṃ japahomatapāṃsi ca.
śilāparvvatarūpeṇa mayi tiṣṭhatu sarvvadā .. 45.60 ..

2.45.62

pativratāvacaḥ śrutvā devāḥ procuḥ pativratām.
tvayā yatprārthitaṃ sarvvaṃ tadbhaviṣyatyasaṃśayam .. 45.61 ..

2.45.63

gayāsurasya śirasi bhaviṣyasi yadā sthirā.
tadā pādādirūpeṇa sthāsyāmastvayi susthirāḥ.
varaṃ śilāyai dattvaivaṃ tatraivāntarddadhuḥ surāḥ .. 45.62 ..

2.45.64

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte gayāmāhātmyaṃ nāma pañcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ .. 45 .. *

Linked texts (1)

Tristhalīsetu (Nārāyaṇa) — Nārāyaṇa (Mahiṣamaṅgalam) 1513, Sanskrit