<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Vayupurana](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu) › 2.45

# Vayupurana 2.45: adhyāyaḥ 45

Vāyupurāṇa 2.45

- **Language:** Sanskrit

### adhyāyaḥ 45

### [2.45.1](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.1)

..nārada uvāca..

### [2.45.2](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.2)

kathaṃ śilā samutpannā yayākrānto gayāsuraḥ .  
kiṃ rūpaṃ kiṃ ca māhātmyaṃ tasyāḥ kiṃ vada nāma ca .. 45.1 ..

### [2.45.3](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.3)

..sanatkumāra uvāca..

### [2.45.4](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.4)

āsīddharmmo mahātejāḥ sarvvavijñānapāragaḥ.  
viśvarupā ca tatpatnī bharttṛvrataparāyaṇā .. 45.2 ..

### [2.45.5](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.5)

tasyāṃ dharmmavratāyāstu kanyā dharmmavratā satī.  
sarvva lakṣaṇasampannā lakṣmīriva guṇādhikā .. 45.3 ..

### [2.45.6](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.6)

tasyāṃ ye tu guṇā hyāsaṃste tiṣṭhanti jagatrtraye.  
dharmmo dharmmavratāyāstu triṣu lokeṣu mārgayan .. 45.4 ..

### [2.45.7](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.7)

nānu rūpaṃ varaṃ lebhe dharmmo'tha varasiddhaye.  
tapaḥ kuru varārthaṃ tvaṃ tathetyuktvā vanaṃ yayau .. 45.5 ..

### [2.45.8](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.8)

kanyā sā ca tapastepe sarvveṣāṃ duṣkarañca yat.  
vāyubhakṣā śvetakalpe yugānāmayutaṃ purā .. 45.6 ..

### [2.45.9](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.9)

brahmaṇo mānasaḥ putro marīcirnāma viśrutaḥ .  
paryyaṭanpṛthivīṃ sarvvāṃ kanyāratnaṃ dadarśa saḥ .. 45.7 ..

### [2.45.10](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.10)

rūpayauvanasampannāṃ parame tapasi sthitām.  
papracchātha marīcistāṃ kā tvaṃ kasyāpi tadvada .. 45.8 ..

### [2.45.11](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.11)

rūpeṇānena māṃ bhīru vimohayasi suvrate .  
brahmātmajo'haṃ vikhyāto marīcirvvedapāragaḥ .. 45.9 ..

### [2.45.12](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.12)

marīcervvacanaṃ śrutvā kanyā provāca taṃ munim.  
ahaṃ dharmmavratā nāma dharmmaputrī tapo'nvitā .. 45.10 ..

### [2.45.13](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.13)

pativratārthaṃ viprendra carāmi paramaṃ tapaḥ.  
dharmmavratāṃ marīcistāmuvāca prītipūrvvkam .. 45.11 ..

### [2.45.14](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.14)

pativratā darśanānme bhaviṣyasi śubhavrate.  
pativratecchayā pṛthvīṃ vicarāmi hyaharniśam .. 45.12 ..

### [2.45.15](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.15)

tvañcetpativratā jātā bhaje tvāṃ bhaja māṃ varam.  
loke na tvādṛśī kanyā mama tulyo na te varaḥ .. 45.13 ..

### [2.45.16](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.16)

dharmmavrate dharmmapatnī tasmāttvaṃ bhava me'dhunā.  
dharmmavratā muniṃ prāha dharmmaṃ yācaya suvrata .. 45.14 ..

### [2.45.17](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.17)

tacchrutvā dharmmamagamanmuniṃ dharmo dadarśa ha.  
tejaḥpuñjaṃ varaṃ natvā āsanārghyādinārccayat .. 45.15 ..

### [2.45.18](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.18)

kimartamāgataḥ pṛṣṭo marīcirdharmmamabravīt.  
kanyārthaṃ bhramatā pṛthvī dṛṣṭā te kanyakā varā .  
mahyaṃ kanyāñca tāṃ dehi śreyastava bhaviṣyati .. 45.16 ..

### [2.45.19](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.19)

arghyādinā samabhyarcya dharmmaṃ proce tatheti tam.  
dharmmavratāṃ samānīya dattavāṃstāṃ marīcaye .. 45.17 ..

### [2.45.20](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.20)

varaṃ ca dattavāṃstasmai tadvākyaṃ yattathā kṛtam.  
agnihotreṇa sahitāṃ svāśramaṃ tāṃ dvijo'nayat .. 45.18 ..

### [2.45.21](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.21)

reme munistayā sārddhaṃ yathā viṣṇuḥ śriyā saha.  
pārvvatyā ca yathā śambhuḥ sarasvatyā yathā hyajaḥ .. 45.19 ..

### [2.45.22](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.22)

jajñe putraśataṃ tasyāṃ marīcerviṣṇunopamam.  
marīciḥ phalapuṣpārthaṃ vanaṃ gatvā samāgataḥ .. 45.20 ..

### [2.45.23](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.23)

śrāntaḥ kadācittāṃ patnīmuvāceti pativratām.  
bhuktvā tu śayanasthasya pādasaṃvāhanaṃ kuru .. 45.21 ..

### [2.45.24](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.24)

dharmmavratā tathetyuktvā śayanasthasya sā muneḥ.  
pādasaṃvāhanaṃ cakre ghṛte nābhyajya tatparā .. 45.22 ..

### [2.45.25](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.25)

nidrāyamāṇe'tha munau brahmā taṃ deśamāgataḥ.  
ityeṣa dṛṣṭvā brahmāṇaṃ manasārccayituṃ prabhum .. 45.23 ..

### [2.45.26](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.26)

pādasaṃvāhanaṃ kuryyāṃ kiṃ pūjyo'yaṃ jagadguruḥ.  
ityākulā samuttasthau matvā sā taṃ gurorgurum .. 45.24 ..

### [2.45.27](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.27)

arghyapādyādikaṃ dattvā brahmāṇaṃ samapūjayat.  
satkṛtāyāntu śayyāyāṃ viśrāmamakarodajaḥ .. 45.25 ..

### [2.45.28](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.28)

etasminnantare bharttā samuttasthau ca talpataḥ.  
dharmmavratāmapaśyansa vipraḥ kruddhaḥ śaśāpa tām .. 45.26 ..

### [2.45.29](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.29)

pādasaṃvāhanaṃ tyaktvāyasmādājñāṃ vihāya me .  
gatānyatra tataḥ pāpācchāpadagdhā śilā bhava .. 45.27 ..

### [2.45.30](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.30)

bhartrā dharmmavratā śaptā marīciṃ prāha sā ruṣā.  
śayāne tvayi saṃprāpte brahmā tvajjanako guruḥ .. 45.28 ..

### [2.45.31](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.31)

tvayotthāya hi karttavyaṃ svaguroḥ pūjanaṃ sadā.  
mayā tu dharmmacāriṇyā tava kāryye kṛte mune .. 45.29 ..

### [2.45.32](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.32)

adoṣāhaṃ yataḥ śaptā tasmācchāpaṃ dadāmi te.  
tvañca śāpaṃ mahādevādbharttaḥ prāpsyasyasaṃśayam .. 45.30 ..

### [2.45.33](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.33)

vyākulaṃ taṃ patiṃ dṛṣṭvā vyākulāgātprajāpatim.  
natvā śayānaṃ brahmāṇamagniṃ prajvālya cendhanaiḥ .. 45.31 ..

### [2.45.34](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.34)

gārhapatye sthitā cakre tapaḥ paramaduṣkaram.  
tathā śapto marīciśca tapastepe sudāruṇam .. 45.32 ..

### [2.45.35](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.35)

pativratāyāstapasā marīcestapasā yathā.  
indrādayaśca santaptā gatāste śaraṇaṃ harim .. 45.33 ..

### [2.45.36](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.36)

ūcuḥ kṣīrāmbūdau suptaṃ santaptāstapasā hare.  
pativratāyāśca munestrailokyaṃ rakṣa keśava .. 45.34 ..

### [2.45.37](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.37)

indrādīnāṃ vacaḥ śrutvā viṣṇurdharmmavratāṃ yayau.  
etasminneva kāle tu prabuddho bhagavānajaḥ.  
ūcurdharmmarvatāṃ devā agnisthāṃ tāṃ sakeśavāḥ .. 45.35 ..

### [2.45.38](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.38)

agnimadhye tapaḥ karttuṃ kasya śaktiḥ pativrate.  
tvayā kṛtaṃ tatparamaṃ sarvvalokabhayaṅkaram .. 45.36 ..

### [2.45.39](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.39)

varaṃ varaya dharmmajñe asmatto yadabhīpsitam.  
viṣṇvādīnāṃ vacaḥ śrutvā devāndharmmavratābravīt .. 45.37  
bhartṛśāpamaśaktāhaṃ nivarttayitumojasā.  
datto marīcinā śāpo mahyaṃ sa hyapagacchatu .. 45.38 ..

### [2.45.40](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.40)

dharmmavratāvacaḥ śrutvā procuretāṃ surāḥ punaḥ .  
dharmmavrate dharmmaputri śāpo'yaṃ paramarṣiṇā .. 45.39 ..

### [2.45.41](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.41)

dattaste na nirākarttuṃ śakyo devadvijātibhiḥ.  
tasmādanyaṃ varaṃ brūhi yato dharmmasya saṃsthitiḥ .. 45.40 ..

### [2.45.42](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.42)

bhavedvai triṣu lokeṣu vedoktasya śubhavrate.  
devānāṃ vacanaṃ śrutvā devāndharmmavratābravīt .. 45.41 ..

### [2.45.43](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.43)

bharttuḥ śāpānmocayituṃ na śaktāśca yadāmarāḥ.  
mahyaṃ varaṃ prayacchadhvamevaṃvidhamanuttamam .. 45.42 ..

### [2.45.44](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.44)

śilāhaṃ hi bhaviṣyāmi brahmāṇḍe pāvanī śubhā.  
nadīnadasarastīrthadevādibhyo'tipāvanī .. 45.43 ..

### [2.45.45](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.45)

ṛṣyādibhyo munubhyaśca mukhyadevebhya eva ca.  
trailokye yāni liṅgāni vyaktāvyaktātmakānyapi.  
tāni tiṣṭhantu maddehe tīrtharūpeṇa sarvvadā .. 45.44 ..

### [2.45.46](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.46)

tīrthānyapi ca sarvvāṇi nakṣatrapramukhāstathā.  
tiṣṭhantu devāḥ sakalā devyaśca munayastathā .. 45.45 ..

### [2.45.47](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.47)

brahmā viṣṇuśca rudraśca lakṣayitvā padaṃ mayi.  
pañcāgnayaḥ kumārādyā bahurupeṇa saṃsthitāḥ .. 45.46 ..

### [2.45.48](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.48)

mūrttāmūrttasvarūpeṇa padarūpeṇa devatāḥ.  
śilāyāṃ krośamātreṇa mūrttirūpāḥ sthitā bhuvi .. 45.47 ..

### [2.45.49](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.49)

tāṃ dṛṣṭvā sarvvalokaśca mahāpātakanāśinīm.  
pūto dharmmādhikārī ca śrāddhakṛdbrahmalokabhāk .. 45.48 ..

### [2.45.50](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.50)

śilāsthiteṣu tīrthaṣu snātvā kṛtvātha tarpaṇam.  
śrāddhaṃ sapiṇḍakaṃ yeṣāṃ brahmalokaṃ prayāntu te .. 45.49 ..

### [2.45.51](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.51)

gadādharo dṛśyatīrthaṃ sarvvatīrthottamottamam.  
sthāsyanti ca mariṣyanti yāntu brahmapurīṃ narāḥ.  
vārāṇasī prayāgaśca puruṣottamasaṃjñakam .. 45.50 ..

### [2.45.52](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.52)

gaṅgāsāgarasaṃjñañca nityaṃ tiṣṭhatu phalguni.  
gadādharādhiṣṭhitaṃ tatsarvvatīrthottamottamam.  
muktirbhavet pitṝṇāṃ ca mṛtānāṃ śrāddhataḥ sadā .. 45.51 ..

### [2.45.53](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.53)

jarāyujāṇḍajā vāpi svedajā vāpi codbhidaḥ.  
tyaktvā dehaṃ śilāyānte yāntu viṣṇusvarūpatām .. 45.52 ..

### [2.45.54](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.54)

yathārccite harau sarvve yajñāḥ pūrṇā bhavanti hi.  
tathā śrāddhaṃ tarpaṇañca snānaṃ cākṣayamastviha .. 45.53 ..

### [2.45.55](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.55)

mama dehe sureśānāṃ ye japanti śrutādikam.  
acireṇāpi te siddhāḥ siddhibhājo bhavantu vai .. 45.54 ..

### [2.45.56](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.56)

pitṝṇāṃ kulasāhasramātmanā sahitaṃ naraḥ.  
śrāddhādinā samuddhṛtya viṣṇulokaṃ nayed‌dhruvam .. 45.55 ..

### [2.45.57](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.57)

yāvatyo hi saricchreṣṭhā gaṅgādyāśca hradāḥ śubhāḥ.  
samudrādyāḥ saromukhyā mānasādyāḥ sureśvarāḥ.  
nṛṇāṃ śrāddhaṃ vidadhato muktaye nivasantu me .. 45.56 ..

### [2.45.58](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.58)

śarīreṇa samāyāntu kvacinno yāntu devatāḥ.  
eko viṣṇustridhāmūrttiryāvatsaṅkīrtyate budhaiḥ .. 45.57 ..

### [2.45.59](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.59)

tāvacchilāyāṃ sarvvāṇi tīrthāni saha daivataiḥ.  
sadā tiṣṭhantu munayo gandharvvāṇāṃ gaṇāśca ye .. 45.58 ..

### [2.45.60](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.60)

sarvvadevasvarūpā ca nāmeyaṃ devarūpiṇī.  
yāvattiṣṭhati brahmāṇḍaṃ tāvattiṣṭhatu vai śilā.  
mama dehe'śmarūpe ca ye japanti tapanti ca .. 45.59 ..

### [2.45.61](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.61)

juhotyagnau ca teṣāṃ vai tadakṣayyopatiṣṭhatām .  
akṣayantu bhavecchrāddhaṃ japahomatapāṃsi ca.  
śilāparvvatarūpeṇa mayi tiṣṭhatu sarvvadā .. 45.60 ..

### [2.45.62](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.62)

pativratāvacaḥ śrutvā devāḥ procuḥ pativratām.  
tvayā yatprārthitaṃ sarvvaṃ tadbhaviṣyatyasaṃśayam .. 45.61 ..

### [2.45.63](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.63)

gayāsurasya śirasi bhaviṣyasi yadā sthirā.  
tadā pādādirūpeṇa sthāsyāmastvayi susthirāḥ.  
varaṃ śilāyai dattvaivaṃ tatraivāntarddadhuḥ surāḥ .. 45.62 ..

### [2.45.64](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45.64)

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte gayāmāhātmyaṃ nāma pañcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ .. 45 .. \*

## Linked texts (1)

- [Tristhalīsetu (Nārāyaṇa)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.tirtha.tristhali.tristhalisetu.14.p1.4) — Nārāyaṇa (Mahiṣamaṅgalam) 1513, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.45) · Pramāṇa
