Vayupurana 2.47: adhyāyaḥ 47
Vāyupurāṇa 2.47
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 47
2.47.1
..nārada uvāca..
2.47.2
kathaṃ vyaktasvarūpeṇa sthitaścādigadādharaḥ.
kathaṃ vyaktasvarūpeṇa vyaktāvyaktātmanā sthitaḥ .. 47.1 ..
2.47.3
kathaṃ gadā samutpannā yathā hyādigadādharaḥ.
gadālolaṃ kathaṃ cāsīt sarvvapāpakṣayaṅkaram .. 47.2 ..
2.47.4
sanatkumāra uvāca..
2.47.5
gado nāmāsuro hyāsīdvajrādvajrataro dṛḍhaḥ.
tapasā dāruṇenāsau brahmalabdhavaraḥ purā.
prārthito brahmaṇe prādātsvaśarīrāsthi dustyajam .. 47.3 ..
2.47.6
brahmokto viśvakarmmāpi gadāṃ cakre'dbhutāṃ tadā.
tadasthi vajraniṣpeṣaiḥ kundaiḥ svarge hyadhārayat .. 47.4 ..
2.47.7
atha kālena mahatā manau svāyambhuve kvacita.
hetī rakṣo brahmaputraḥ tapastepe sudāruṇam .. 47.5 ..
2.47.8
divyavarṣasahasrāṇāṃ śataṃ vāyumabhakṣayat.
unmukhaścorddhvabāhuśca pādāṅguṣṭhabhareṇa ha .. 47.6 ..
2.47.9
ekenātiṣṭhadavyagraḥ śīrṇaparṇānilāśanaḥ.
brahmādīṃstapasā tuṣṭānvaraṃ vavre varapradān .. 47.7 ..
2.47.10
devairdaityaiśca śastrairvividhairmanujādibhiḥ.
kṛṣṇeśānādicakrādyairavadhyaḥ syāṃ mahābalaḥ .. 47.8 ..
2.47.11
tathetyuktvāntarhitāste hetirdevānathājayat.
indratvamakaroddhetirbhītā brahmaharādayaḥ .. 47.9 ..
2.47.12
hariṃ te śaraṇaṃ jagmurūcurhetiṃ jahīti tān .
ūce hariravadhyo'yaṃ hetirdevāsuraiḥ surāḥ .. 47.10 ..
2.47.13
mahāstraṃ me prayacchadhvaṃ hetiṃ hanmi hi yena tam.
ityuktāste tato devā gadāṃ tāṃ haraye daduḥ .. 47.11 ..
2.47.14
dadhāra tāṃ gadāmādau devairukto gadādharaḥ .
gadayā hetimāhatya devaiḥ sa tridivaṃ yayau .. 47.12 ..
2.47.15
gadāmādāvavaṣṭabhya gayāsuraśiraḥśilām.
niścalārthaṃ sthito yasmāttasmādādigadādharaḥ .. 47.13 ..
2.47.16
śilāparvatarūpeṇa vyakta ādigadādharaḥ .
śilāsau muṇḍapṛṣṭhādriḥ prabhāso nāmaparvvataḥ .. 47.14 ..
2.47.17
udyanto gītanādaśca bhasmakūṭo girirmmahān.
gṛdhra kūṭaḥ pretakūṭaścādipālo'ravindakaḥ .. 47.15 ..
2.47.18
pañcalokaḥ saptaloko vaikuṇṭho lohadaṇḍakaḥ .
krauñcapādo'kṣayavaṭaḥ phalgutīrthaṃ madhuśravāḥ .. 47.16 ..
2.47.19
dadhikulyā madhukulyā devikā ca mahānadī.
vaitaraṇyādirūpeṇa vyakta ādigadādharaḥ .. 47.17 ..
2.47.20
viṣṇoḥ padaṃ rudrapadaṃ brahmaṇaḥ padamuttamam.
kāśyapasya padaṃ divyaṃ dvau hastau yatra nirgatau .. 47.18 ..
2.47.21
pañcāgnīnāṃ padānyatra indrāgastyapade pare.
raveśca kārttikeyasya krauñcamātaṅgayorapi .. 47.19 ..
2.47.22
mukhyaliṅgāni sarvvāṇi vyaktāvyaktātmanā sthitaḥ.
ādyo gadādharaścaiva vyaktaḥ śrīmān gadādharaḥ .. 47.20 ..
2.47.23
gāyatrī caiva sāvitrī sandhyā caiva sarasvatī .
gayādityaścottarārko dakṣiṇārko'pi naimiṣaḥ .. 47.21 ..
2.47.24
śvetārko gaṇanāthaśca vasavo'ṣṭau munīśvarāḥ.
rudrāścaikādaśaivātha tathā saptarṣayo'pare .. 47.22 ..
2.47.25
somanāthaśca siddheśaḥ kaparddīśo vināyakaḥ.
nārāyaṇo mahālakṣmīrbrahmā śrīpuruṣottamaḥ .. 47.23 ..
2.47.26
mārkaṇḍeyeśaḥ kauṭīśo hyaṅgireśaḥ pitāmahaḥ.
janārdano maṅgalā ca puṇḍarīkākṣa uttamaḥ .. 47.24 ..
2.47.27
ityādivyaktarūpeṇa sthitaścādigadādharaḥ.
hetiryo rākṣasastasminhate viṣṇuḥ puraṃ gataḥ .. 47.25 ..
2.47.28
brahmaṇā saha rudrādyaiḥ kārite niścale'sure .
tuṣṭāvādyagadāpāṇiṃ vedhā harṣeṇa nirvṛtaḥ .. 47.26 ..
2.47.29
brahmovāca..
2.47.30
gadādharaṃ vyapagatakālakalmaṣaṃ gayāgataṃ viditaguṇaṃ guṇātigam.
guhāgataṃ girivaragauragehagaṃ gaṇārccitaṃ varadamahaṃ namāmi .. 47.27 ..
2.47.31
ahaḥśriyaṃ tridaśagaṇādisuśriyaṃ bhavaśriyaṃ ditibhavadāraṇaśriyam.
kaliśriyaṃ kalimalamardanaśriyaṃ gadādharaṃ naumi tamāśritaśriyam . 47.28 ..
2.47.32
dṛḍhādṝḍhaṃ parivṛḍhagāḍhasaṃstutaṃ kāmādbhutaṃ sudṛḍhamarūḍhirūḍhigam.
tamāḍhyagaṃ dṛḍhaduritādyaḍhaukitaṃ svaḍhaukṛtaṃ dṛḍhataragotrasūktibham .. 47.29 ..
2.47.33
videhakaṃ karaṇakalāvivarjitaṃ vijanmakaṃ divakaravedibhūṣitam.
gadādharaṃ dhvanimukhavarjitaṃ paraṃ namāmyahaṃ satata manādimīśvaraṃ harim .. 47.30 ..
2.47.34
mano'tigaṃ matigativarjitaṃ paraṃ sadādvayaṃ stutiśirasi saṃstutaṃ budhaiḥ.
cidātmakaṃ kaligatakāraṇātigaṃ gadādharaṃ hṛdayagataṃ namāmi tam .. 47.31 ..
2.47.35
sanatkumāra uvāca..
2.47.36
devaiḥ sārddhaṃ brahmaṇaivaṃ stutaścādigadādharaḥ .
ūce varaṃ vṛṇīṣva tvaṃ varaṃ brahmā tamabravīt .. 47.32 ..
2.47.37
śilāyāṃ devarūpiṇyāṃ na tiṣṭhāmastvayā vinā.
sthāsyāmo'tra tvayā sārddhaṃ nityaṃ vyaktādirūpiṇā .. 47.33 ..
2.47.38
evamastu śriyā sārddhaṃ sthitaścādigadādharaḥ.
lokānāṃ rakṣaṇārthāya jagatāṃ muktihetave.
suvyaktaḥ puṇḍarīkākṣo janārdana iti śrutaḥ .. 47.34 ..
2.47.39
vedairagamyā yā mūrttirādibhūtā sanātanī.
suvyaktā śvetakalpe sā bhaviṣyati tathā punaḥ.
vārāhakalpe hyavyaktā vyaktimapyagamatpurā .. 47.35 ..
2.47.40
santāraṇāya lokānāṃ devānāṃ rakṣaṇāya ca.
gayāśirasi suvyakto bhaviṣyati na saṃśayaḥ .. 47.36 ..
2.47.41
ye drakṣyanti sadā bhaktyā devamādigadādharam.
kuṣṭharogādinirmmuktā yāsyanti harimandiram .. 47.37 ..
2.47.42
ye drakṣyanti sadā bhaktyā devamādigadādharam.
te prāpsyanti dhanaṃ dhānyamāyurārogyameva ca .. 47.38 ..
2.47.43
kalatraputrapautrādiguṇakīrttisukhāni ca.
śraddhayā ye namasyanti rājyaṃ brahmapuraṃ tathā.
bhuktvā vrajeyuḥ satataṃ puṇyapuñjaphalaṃ narāḥ .. 47.39 ..
2.47.44
gandhadānena gandhāḍhyaḥ saubhāgyaṃ puṣpadānataḥ.
dhūpadānena rājyāptirdīpāddīptirbhaviṣyati .. 47.40 ..
2.47.45
dhvajadānātpāpahāniryātrākṛdbrahmalokabhāk.
śrāddhapiṇḍaprado yastu viṣṇuṃ neṣyati vai pitṝn .. 47.41 ..
2.47.46
śraddhayā ye namasyanti satotreṇādigadādharam.
stoṣyanti ca samabhyarcya pitṝnneṣyanti mādhavam.
śivo'pi parayā prītyā tuṣṭāvādigadādharam .. 47.42 ..
2.47.47
..śiva uvāca..
2.47.48
avyaktarūpo yo devo muṇḍapṛṣṭhādirūpataḥ .
phalgutīrthādirūpeṇa namāmyādigadādharam .. 47.43 ..
2.47.49
vyaktāvyaktasvarūpeṇa padarūpeṇa saṃsthitaḥ.
mukhaliṅgādirūpeṇa namāmyādigadādharam .. 47.44 ..
2.47.50
avyaktarūpo yo devo janārdanasvarūpataḥ.
muṇḍapṛṣṭhe svayaṃ jāto nāmāmyādigadā dharam .. 47.45 ..
2.47.51
śilāyāṃ devarūpiṇyāṃ sthitaṃ brahmādibhiḥ suraiḥ.
pūjitaṃ satkṛtaṃ devaistaṃ namāmi gadādharam .. 47.46 ..
2.47.52
yaṃ ca dṛṣṭvā tataḥ spṛṣṭvā pūjayitvā praṇamya ca .
śrāddhādau brahmalokāptirnamāmyādigadādharam .. 47.47 ..
2.47.53
mahadādeśca jagato vyaktasyaikaṃ hi kāraṇam.
avyaktajñānarūpaṃ taṃ namāmyādigadādharam .. 47.48 ..
2.47.54
dehendriyamanobuddhiprāṇāhaṅkāravarjitam.
jāgratsvapnavinirmuktaṃ namāmyādigadādharam .. 47.49 ..
2.47.55
nityānityavinirmuktaṃ satyamānandamavyayam.
turīyaṃ jyotirātmānaṃ namāmyādigadādharam .. 47.50 ..
2.47.56
..sanatkumāra uvāca..
2.47.57
evaṃ stuto maheśena prīto hyādigadādharaḥ.
sthito devaḥ śilāyāṃ sa brahmādyairdaivataiḥ saha .. 47.51 ..
2.47.58
saṃsthitaṃ muṇḍapṛṣṭhādrau devamādigadādharam.
stuvanti pūjayantīha brahmalokaṃ prayāntu te .. 47.52 ..
2.47.59
dharmārthī prāpnuyāddharmamarthārthī cārthamāpnuyāt .
kāmānavāpnuyātkāmī mokṣārthī mokṣamāpnuyāt .. 47.53 ..
2.47.60
vandhyā ca labhate putraṃ vedavedāṅgapāragam.
rājā vijayamāpnoti śūdraśca sukhamāpnuyāt .. 47.54 ..
2.47.61
putrārthī labhate putrānabhyarcyādigadādharam.
manasā prārthitaṃ sarvaṃ pūjādyaiḥ prāpnuyāddhareḥ .. 47.55 ..
2.47.62
iti śrīvāyupurāṇe vāyuprokte gayāmāhātmyaṃ nāma saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ .. 47 ..*