<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Vayupurana](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu) › 2.9

# Vayupurana 2.9: adhyāyaḥ 9

Vāyupurāṇa 2.9

- **Language:** Sanskrit

### adhyāyaḥ 9

### [2.9.1](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.1)

..sūta uvāca..

### [2.9.2](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.2)

evaṃ prajāsu sṛṣṭāsu kaśyape na mahātmanā.  
pratiṣṭhitāsu sarvāsu sthāvarāsu carāsu ca .. 9.1 ..

### [2.9.3](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.3)

abhiṣicyādhipatyeṣu teṣāṃ mukhyaḥ prajāpatiḥ.  
tataḥ krameṇa rājyāni vyādeṣṭumupacakrame .. 9.2 ..

### [2.9.4](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.4)

dvijātīnāṃ vīrudhāñca nakṣatrāṇāṃ grahaiḥ saha.  
yajñānāṃ tapasāñcaiva somaṃ rājye'bhyaṣecayata .. 9.3 ..

### [2.9.5](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.5)

bṛhaspatiṃ tu viśveṣāṃ dadāvaṅgirasāṃ patim.  
bhṛgūṇāmadhipañcaiva kāvyaṃ rājye'bhyaṣecayat .. 9.4 ..

### [2.9.6](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.6)

ādityānāṃ punarviṣṇuṃ vasūnāmatha pāvakam .  
prajāpatīnāṃ dakṣañca marutāmatha vāsavam .. 9.5 ..

### [2.9.7](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.7)

daityānāmatha rājānaṃ prahlādaṃ ditinandanam.  
nārāyaṇaṃ tu sādhyānāṃ rudrāṇāṃ vṛṣabhadhvajam .. 9.6 ..

### [2.9.8](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.8)

vipracittiñca rājānaṃ dānavānāmathādiśat.  
apāṃ tu varuṇaṃ rājye rājñāṃ vaiśravaṇaṃ patim.  
yakṣāṇāṃ rākṣasānāñca pārthivānāṃ dhanasya ca .. 9.7 ..

### [2.9.9](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.9)

vaivasvataṃ pitṝṇāñca yamaṃ rājye'bhyaṣecayat.  
sarvabhūtapiśācānāṃ giriśaṃ śūlapāṇinam .. 9.8 ..

### [2.9.10](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.10)

śailānāṃ himavantañca nadīnāmatha sāgaram.  
gandharvāṇāmadhipatiṃ cakre citrarathaṃ tadā .. 9.9 ..

### [2.9.11](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.11)

uccaiḥśravasamaśvānāṃ rājānañcābhyaṣecayat.  
mṛgāṇāmatha śārdūlaṃ govṛṣañca catuṣpadām .. 9.10 ..

### [2.9.12](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.12)

pakṣiṇāmatha sarveṣāṃ garuḍaṃ patatāṃ varam.  
gandhānāṃ mātulañcaiva bhūtānāmaśarīriṇām .. 9.11 ..

### [2.9.13](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.13)

śabdākāśabalānāñca vāyuṃ balavatāṃ varam.  
sarveṣāṃ daṃṣṭriṇāṃ śeṣaṃ nāgānāmatha vāsukim .. 9.12 ..

### [2.9.14](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.14)

sarīsṛpāṇāṃ sarpāṇāṃ nāgānāñcaiva takṣakam.  
sāgarāṇāṃ nadīnāñca meghānāṃ varṣitasya ca.  
ādityānāmanyatamaṃ parjanyamabhiṣiktavān .. 9.13 ..

### [2.9.15](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.15)

sarvāpsarogaṇānāñca kāmadevaṃ tathaiva ca.  
ṛtūnāmatha māsānāmārttavānāṃ tathaiva ca .. 9.14 ..

### [2.9.16](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.16)

pakṣāṇāñca vipakṣāṇāṃ muhūrttānāñca parvaṇām.  
kalākāṣṭhāpramāṇānāṃ gate rayanayostathā.  
gaṇitasyātha yogasya cakre saṃvatsaraṃ prabhum .. 9.15 ..

### [2.9.17](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.17)

prajāpatirvai rajasaḥ pūrvasyāndiśi viśrutam.  
putraṃ nāmnā sudhāmānaṃ rājānaṃ so'bhyaṣecayat .. 9.16 ..

### [2.9.18](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.18)

paścimāyāṃ diśi tathā rajasaḥ putramacyutam.  
ketumantaṃ mahātmānaṃ rājānaṃ so'bhyaṣecayat .. 9.17 ..

### [2.9.19](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.19)

manuṣyāṇāmadhipatiṃ cakre caiva sutaṃ manum.  
tairiyaṃ pṛthivī sarvā saptadvīpā sapattanā .  
yathāpradeśamadyāpi dharmeṇa paripālyate .. 9.18 ..

### [2.9.20](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.20)

svāyambhuve'ntare pūrvaṃ brahmaṇā te'bhiṣecitāḥ.  
nṛpā hyete'bhiṣicyante manavo ye bhavanti vai .. 9.19 ..

### [2.9.21](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.21)

manvantareṣvatīteṣu gatā hyeteṣu pārthivāḥ.  
evamanye'bhiṣicyante prāpte manvantare punaḥ.  
atītānāgatāḥ sarve smṛtā manvantareśvarāḥ .. 9.20 ..

### [2.9.22](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.22)

rājasūye'bhiṣiktaśca pṛthurebhirnarottamaiḥ.  
vedadṛṣṭena vidhinā kṛto rājā pratāpavān .. 9.21 ..

### [2.9.23](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.23)

etānutpādya putrāṃstu prajāsantānakāraṇāt .  
punareva mahābhāgaḥ prajānāṃ patirīśvaraḥ .. 9.22 ..

### [2.9.24](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.24)

kaśyapo gotrakāmastu cacāra paramaṃ tapaḥ .  
putrau gotrakarau mahyaṃ bhavetāmityacintayat .. 9.23 ..

### [2.9.25](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.25)

tasya pradhyāyamānasya kaśyapasya mahātmanaḥ.  
brahmaṇoṃ'śau sutau paścāt prādurbhūtau mahaujasau .. 9.24 ..

### [2.9.26](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.26)

vatsāraścāsitaścaiva tāvubhau brahmavādinau.  
vatsārānnidhruvo jajñe raibhyaśca sa mahāyaśāḥ .. 9.25 ..

### [2.9.27](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.27)

raibhyasya raibhyā vijñeyā nidhruvasya nibodhata.  
cyavanasya sukanyāyāṃ sumedhāḥ samapadyata .. 9.26 ..

### [2.9.28](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.28)

nidhruvasya tu yā patnī mātā vai kuṇḍapāyinām.  
asitasyaikaparṇāyāṃ brahmiṣṭhaḥ samapadyata .. 9.27 ..

### [2.9.29](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.29)

śāṇḍilyānāṃ vacaḥ śrutvā devalaḥ sumahāyaśāḥ.  
nidhruvāḥ śāṇḍilyā raibhyāstrayaḥ paścāttu kaśyapāḥ .. 9.28 ..

### [2.9.30](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.30)

varaprabhṛtayo devā devalasya prajāstvimāḥ.  
caturyuge tvatikrānte manorhyekādaśe prajāḥ.  
athāvaśiṣṭe tasmistu dvāpare sampravartate .. 9.29 ..

### [2.9.31](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.31)

mānasasya cariṣyantastasya putro damaḥ kila.  
mānasastasya dāyādastṛṇabinduriti śrutaḥ .. 9.30 ..

### [2.9.32](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.32)

tretāyugamukhe rājā tṛtīye sambabhūva ha.  
tasya kanyā tviḍaviḍā rūpeṇāpratimābhavat.  
pulastyāya sa rājarṣistāṃ kanyāṃ pratyapādayat .. 9.31 ..

### [2.9.33](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.33)

ṛṣiriḍaviḍāyāntu viśravāḥ samapadyata.  
tasya patnyaścatasrastu paulastyakulavarddhanāḥ .. 9.32 ..

### [2.9.34](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.34)

bṛhaspaterbṛhatkīrttirdevācāryasya kīrttitaḥ .  
kanyāṃ tasyopayeme sa nāmnā vai devavarṇinīm .. 9.33 ..

### [2.9.35](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.35)

puṣpotkakaṭāñca vākāñca sute mālyavataḥ sthitau.  
kaikasīṃ mālinaḥ kanyāṃ tāsāntu śrṛṇuta prajāḥ .. 9.34 ..

### [2.9.36](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.36)

jyeṣṭhaṃ vaiśravaṇaṃ tasya suṣuve devavarṇinī.  
divyena vidhinā yuktamārṣeṇaiva śrutena ca.  
rākṣasena ca rūpeṇa āsureṇa balena ca .. 9.35 ..

### [2.9.37](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.37)

tripādaṃ sumahākāyaṃ sthūlaśīrṣaṃ mahātanum.  
aṣṭadaṃṣṭraṃ haricchmaśruṃ śaṅkukarṇaṃ vilohitam .. 9.36 ..

### [2.9.38](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.38)

hrasva bāhuṃ prabāhuñca piṅgalaṃ suvibhīṣaṇam.  
vaivartajñānasampannaṃ sambuddhaṃ jñānasampadā .. 9.37 ..

### [2.9.39](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.39)

evaṃvidhaṃ sutaṃ dṛṣṭvā viśvarūpadharaṃ tathā.  
pitā dṛṣṭvābravīttatra kubero'yamiti svayam .. 9.38 ..

### [2.9.40](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.40)

kutsāyāṃ kvitiśabdo'yaṃ śarīraṃ beramucyate .  
kuberaḥ kuśarīratvānnāmnā tena ca so'ṅkitaḥ .. 9.39 ..

### [2.9.41](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.41)

yasmādviśravaso'patyaṃ sādṛśyādviśravā iva.  
tasmādvaiśravaṇo nāma nāmnā loke bhaviṣyati .. 9.40 ..

### [2.9.42](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.42)

ṛddhyāṃ kubero'janayadviśrutaṃ nalakūbaram.  
rāvaṇaṃ kumbhakarṇañca kanyāṃ śūrpaṇakhāntathā.  
vibhīṣaṇaṃ caturthāṃstānkaikasyajanayetsutān .. 9.41 ..

### [2.9.43](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.43)

śaṅkukarṇo daśagrīvaḥ piṅgalo raktamūrddhajaḥ.  
catuṣpādviṃśatibujo mahākāyo mahā balaḥ .. 9.42 ..

### [2.9.44](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.44)

jātyāñjananibho daṃṣṭro lohitagrīva eva ca.  
rājaseno jayayukto rūpeṇa ca balena ca .. 9.43 ..

### [2.9.45](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.45)

satyabuddhirdṛḍhatanū rākṣasaireva rāvaṇaḥ .  
nisargāddāruṇaḥ krūro rāvaṇādrāvaṇastu saḥ .. 9.44 ..

### [2.9.46](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.46)

hiraṇyakaśipustvāsītsa rājā pūrvajanmani.  
caturyugāni rājātra trayodaśa sa rākṣasaḥ .. 9.45 ..

### [2.9.47](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.47)

tāḥ pañcakoṭyo varṣāṇāmākhyātāḥ saṅkhyayā dvijaiḥ.  
niyutānyekaṣaṣṭiśca saṅkhyāvidbhirudāhṛtā .. 9.46 ..

### [2.9.48](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.48)

ṣaṣṭiśatasahasrāṇi varṣāṇāntu sa rāvaṇaḥ .  
devatānāṃ ṛṣīṇāñca ghoraṃ kṛtvā prajāgaram .. 9.47 ..

### [2.9.49](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.49)

tretāyuge caturviṃśe rāvaṇastapasaḥ kṣayāt.  
rāmaṃ dāśarathiṃ prāpya sagaṇaḥ kṣayamīyivān .. 9.48 ..

### [2.9.50](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.50)

mahodayaḥ prahastaśca mahāpāṃśukharastathā.  
puṣpotkaṭāyāḥ putrāste kanyā kumbhīnasī tathā .. 9.49 ..

### [2.9.51](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.51)

triśirā dūṣaṇaścaiva vidyujjihvaśca rākṣasaḥ.  
kanyā hyasalikā caiva vākāyāḥ prasavāḥ smṛtāḥ .. 9.50 ..

### [2.9.52](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.52)

ityete krūrakarmāṇaḥ paulastyā rākṣasā daśa.  
dāruṇābijanāḥ sarve devairapi durāsadāḥ .. 9.51 ..

### [2.9.53](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.53)

sarve labdhavarāścaiva putrapautrasamanvitāḥ.  
yakṣāṇāñcaiva sarveṣāṃ paulastyā ye ca rākṣasāḥ .. 9.52 ..

### [2.9.54](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.54)

āgastyavaiśvāmitrāṇāṃ krūrāṇāṃ brahmarakṣasām.  
vedādhyayanaśīlānāṃ tapovrataniṣeviṇām .. 9.53 ..

### [2.9.55](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.55)

teṣāmaiḍaviḍo rājā paulastyaḥ savyapiṅgalaḥ.  
itare vai yajñamukhāstena rakṣogaṇāstrayaḥ .. 9.54 ..

### [2.9.56](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.56)

yātu dhānā brahmadhānā vārttāścaiva divācarāḥ .  
niśācaragaṇāsteṣāṃ catvāraḥ kavibhiḥ smṛtāḥ .. 9.55 ..

### [2.9.57](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.57)

paulastyā naiṛtāścaiva āgatsyāḥ kauśikāstathā.  
ityetāḥ sapta teṣāṃ vai jātayo rākṣasāḥ smṛtāḥ .. 9.56 ..

### [2.9.58](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.58)

teṣāṃ rūpaṃ pravakṣyāmi svabhāvena vyavasthitam.  
vṛttākṣāḥ piṅgalāścaiva mahākāyā mahodarāḥ .. 9.57 ..

### [2.9.59](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.59)

aṣṭadaṃṣṭrā śaṅkukarṇā ūrddhvaromāṇa eva ca.  
ākarṇadāritāsyāśca muñjadhūmorddhvamūrddhajāḥ .. 9.58 ..

### [2.9.60](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.60)

sthūlaśīrṣāḥ sitābhāśca hrasvakāśca pravāhukāḥ.  
tāmrāsyā lambajihvauṣṭhā lambabhūsthūlanāsikāḥ .. 9.59 ..

### [2.9.61](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.61)

nīlāṅgā lohitagrīvā gambhīrākṣā vibīṣaṇāḥ .  
mahāghorasvarāścaiva vikaṭā baddhapiṇḍikāḥ .. 9.60 ..

### [2.9.62](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.62)

sthūlāśca tuṅganāsāśca śilāsaṃhananā dṛḍhāḥ.  
dāruṇābhijanāḥ krūrāḥ prāyaśaḥ kliṣṭakarmiṇaḥ .. 9.61 ..

### [2.9.63](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.63)

sakuṇḍalāṅgadāpīḍā mukuṭoṣṇīṣadhāriṇaḥ.  
vicitra vastrābharaṇāścitrasraganulepanāḥ .. 9.62 ..

### [2.9.64](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.64)

annādāḥ piśitādāśca puruṣādāśca te smṛtāḥ.  
ityetadrūpasādharmyaṃ rākṣasānāṃ budhaiḥ smṛtam.  
na samastabalaṃ buddhaṃ yato māyākṛtaṃ hi tat .. 9.63 ..

### [2.9.65](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.65)

pulahasya mṛgāḥ putrāḥ sarve vyālāśca daṃṣṭriṇaḥ .  
bhūtāḥ piśācāḥ sarpāśca bhramarā hastinastathā .. 9.64 ..

### [2.9.66](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.66)

vānarāḥ kinnarāścaiva yamakimpuruṣāstathā.  
ye'nye caiva parikrāntā māyākrodhavaśānugāḥ .. 9.65 ..

### [2.9.67](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.67)

anapatyaḥ kratustasmin smṛto vaivasvate'ntare.  
na tasya putraḥ pautro vā tejaḥ saṃkṣipya vā sthitaḥ .. 9.66.  
atrervaṃśaṃ pravakṣyāmi tṛtīyasya prajāpateḥ.  
tasya patnyaśca sundaryo daśaivāsanpativratāḥ .. 9.67 ..

### [2.9.68](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.68)

bhadrāśvasya ghṛtācyāṃ vai daśāpsarasi sūnavaḥ.  
bhadrā śūdrā ca madrā ca śaladā maladā tathā .. 9.68 ..

### [2.9.69](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.69)

velā khalā ca saptaitā yā ca gocapalā smṛtā .  
tathā mānarasā caiva ratnakṛṭā ca tā daśa .. 9.69 ..

### [2.9.70](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.70)

ātreyavaṃśakṛttāsāṃ bharttā nāmnā prabhākaraḥ.  
bhadrāyāṃ janayāmāsa somaṃ putraṃ yaśasvinam .. 9.70 ..

### [2.9.71](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.71)

svarbhānunā hate sūrye patamāno divo mahīm.  
tamo'bhibhūte loke'smin prabhā yena pravarttitā .. 9.71 ..

### [2.9.72](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.72)

svasti te'stviti coktaḥ sa patanniha divākaraḥ.  
brahmarṣervacanāttasya na papāta divo mahīm .. 9.72 ..

### [2.9.73](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.73)

atriśreṣṭhāni gotrāṇi yaścakāra mahātapāḥ .  
yajñeṣvatrighanaścaiva surairyaśca pravarttitaḥ .. 9.73 ..

### [2.9.74](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.74)

sa tāsvajanayat putrānātmatulyānanāmakān.  
daśa tāsveva mahatā tapasā bhāvitaprabhā .. 9.74 ..

### [2.9.75](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.75)

svastyātreyā iti khyātā ṛṣayo vedapāragāḥ .  
teṣāṃ vikhyātayaśasau brahmiṣṭhau sumahaujasau .. 9.75 ..

### [2.9.76](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.76)

dattātreyastasya jyeṣṭho durvāsāstasya cānujaḥ .  
yavīyasī sutā tasyā mabalā brahmavādinī.  
atrāpyudāharantīmaṃ ślokaṃ paurāṇikāḥ purā .. 9.76 ..

### [2.9.77](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.77)

atreḥ putraṃ mahātmānaṃ śāntātmānamakalmaṣam.  
dattātreyaṃ tanuṃ viṣṇoḥ purāṇajñāḥ pracakṣate .. 9.77 ..

### [2.9.78](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.78)

tasya gotrānvaye jātāścatvāraḥ prathitā bhuvi.  
śyāmāśca mudgalāścaiva balārakagaviṣṭhirāḥ.  
ete nṛṇāntu catvāraḥ smṛtāḥ pakṣā mahaujasām .. 9.78 ..

### [2.9.79](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.79)

kaśyapānnāradaścaiva parvato'rundhatī tathā.  
jajñire ca tvarundhatyāstānnibodhata sattamāḥ .. 9.79 ..

### [2.9.80](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.80)

nāradastu vasiṣṭhāyārundhatīṃ pratyapādayat.  
ūrddhvaretā mahātejā vṛkṣaśāpāttu nāradaḥ .. 9.80 ..

### [2.9.81](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.81)

purā devāsure tasminsaṃgrāma tārakāmaye.  
anāvṛṣṭyā hate loke vyagre śakre suraiḥ saha.  
vasiṣṭhastapasā dhīmāndhārayāmāsa vai prajāḥ .. 9.81 ..

### [2.9.82](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.82)

atrauṣadhaṃ mūlaphalamoṣadhīśca pravarttayan .  
tāstena jīvayāmāsa kāruṇyādoṣadhena tu .. 9.82 ..

### [2.9.83](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.83)

arundhatyāṃ vasiṣṭhastu śaktimutpādayaddvijāḥ.  
sāgarañjanayacchakteradṛśyantī parāśaram .. 9.83 ..

### [2.9.84](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.84)

kālī parāśarājjajñe kṛṣṇadvaipāyanaṃ prabhum.  
dvaipāyanādaraṇyāṃ vai śuko jajñe guṇānvitaḥ .. 9.84 ..

### [2.9.85](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.85)

utpadyante ca pīvaryāṃ ṣaḍime śukasūnavaḥ.  
bhūriśravāḥ prabhuḥ śambhuḥ kṛṣṇo gauraśca pañcamaḥ .. 9.85 ..

### [2.9.86](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.86)

kanyā kīrtimatī caiva yogamātā dṛḍhavratā.  
jananī brahmadattasya patnī sattvaguhasya ca .. 9.86 ..

### [2.9.87](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.87)

śvetāḥ kṛṣṇāśca gaurāśca śyāmā dhūmrāḥ samūlikāḥ.  
ūṣmapā dārakāścaiva nīlāścaiva parāśarāḥ.  
parāśarāṇāmaṣṭau te pakṣāḥ proktā mahātmanām .. 9.87 ..

### [2.9.88](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.88)

ata ūrddhvaṃ nibodhadhvamindrapratimasambhavam.  
vasiṣṭhasya kapiñjalyāṃ ghṛtācyāṃ samapadyata.  
kuśītiyaḥ samākhyāta indrapratima ucyate .. 9.88 ..

### [2.9.89](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.89)

pṛthoḥ sutāyāḥ sambhūtaḥ putrastasyā bhavadvasuḥ.  
upamanyuḥ sutastasya yasyeme upamanyavaḥ .. 9.89 ..

### [2.9.90](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.90)

mitrāvaruṇayoścaiva kuṇḍino ye pariśrutāḥ.  
ekārṣeyāstathaivānye vasiṣṭhā nāma viśrutāḥ.  
ete pakṣā vasiṣṭhānāṃ smṛtā ekādaśeva tu .. 9.90 ..

### [2.9.91](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.91)

ityete brahmaṇaḥ putrā mānasā hyaṣṭa viśrutāḥ.  
bhrātaraḥ sumahābhāgā teṣāṃ vaṃśāḥ pratiṣṭhitāḥ .. 9.91 ..

### [2.9.92](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.92)

trīṃllokāndhārayantīmāndevarṣigaṇasaṅkulān .  
teṣāṃ putrāśca pautrāśca śataśo'tha sahasraśaḥ.  
yairvyāptā pṛthivī sarvā sūryyasyeva gabhastibhiḥ .. 9.92 ..

### [2.9.93](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9.93)

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte ṛṣivaṃśānukīrttanaṃ nāma navamo'dhyāyaḥ .. 9 .. \*

## Linked texts (9)

- [Brahmāṇḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.2.8.2) — Vyāsa, Sanskrit
- [Liṅgapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.63.43) — Vyāsa, Sanskrit
- [Skandamahāpurāṇa (vulgate)](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda*vulgate.16.20.16) — Sanskrit
- [Critical edition (BORI)](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.harivamsa*crit.4.3) — Sanskrit
- [Brahmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahma.4.3) — Vyāsa, Sanskrit
- [Śivapurāṇa (complete text)](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.5.33.21) — Sanskrit
- [Viṣṇupurāṇa (vulgate)](https://indike.org/pramana/in.purana.visnu*vulgate.1.22.13) — Sanskrit
- [Saurapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.saura.30.26) — Sanskrit
- [Liṅgapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.vernacular.tamil.kappiyam.lingapurana.70.43) — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.2.9) · Pramāṇa
