Vishnupurana 130
Ātmaprakāśa 130
- Language
- Sanskrit
130.2
ati atiśayitaḥ karmamārge |
8|
10|| alpasādhanaḥ svalpaparīvāraḥ |
11|| sa keśidhvajaḥ jñānavyapāśrayaḥ jñānaniṣṭho'pi brahmavidyāmadhiṣṭhāya brahmārpaṇābhyāsena kartṛkarmādi sarvaṃ brahmaivetidṛṣṭyā bahūn yajñān iyāja kṛtavān | kimartham ? avidyayā karmalakṣaṇayā mṛtyuṃ kāmādikaṣāyaśeṣaṃ tartuṃ kṣapayitum ||12 dharmadhenuṃ homadhenuṃ, dharmadogdhrīmiti pāṭhe pravargye hariviśeṣo dharmaḥ tadarthaṃ payodogdhrīṃ | śārdūlo vyāghraḥ |
13|| kimatra prāyaścittaṃ vidhīyata iti papraccha |
14|| tathaiva tenoktaḥ kaśerurapi śunakaṃ pṛcchetyāhetyanvayaḥ |
15|
17|| 'prāpta eve'ti | dharmārthaṃ yatamānastu antarā cedvipadyate sa dharmaphalamāpnotī'tyādivacanāt |
18|| avikalo yogo bhaviṣyatīti sa cāheti pūrvoṇānvayaḥ |
16|
21||
130.22
tadvyarthamityāha,—‘mṛgāṇā’miti | yeṣāṃ pṛṣṭheṣvityanuṣaṅgaḥ |
130.23
me mattaḥ ‘agnido garadaścaiva śastrapāṇirdhanāpahaḥ | kṣetradāraharaścaiva ṣaḍeta ātatāyinaḥ’ | itismṛteḥ | tvamātatāyī, ataḥ svavanasthasyāpi te vadhe me na doṣaḥ, ‘nātatāyi vadhe doṣo hanturbhavati kaścane’tyādivacanāt |
130.30
kṛṣṇājinakavacabandhe tasyābhiprāyamutprekṣayate | kṛṣṇājinadhare mayi khāṇḍikyo na prahariṣyatīti vetsi manyase |
130.34
nītvā samāpya |
130.36
tathāpi yathāvadaniṣpannakriyam akṛtakṛtyamivāprasannaṃ mama cetaḥ kimiti tiṣṭhatīti cintayāmāsetyanvayaḥ |
130.41
bhoḥ khāṇḍikya ! mā krudhaḥ krodhaṃ mā kārṣīḥ ||41-43|| atra rājye arthasādhane mantriṇaḥ | atra saṃsāre kaḥ parataḥ | anāyāsitāḥ yuddhādikleśamaprāpitāḥ sainikāḥ mārthaḥ, sa ca kathaṃ bhavatītyatrārthe yūyaṃ na paṇḍitāḥ |
130.42
paralokajayastasyetyuktañca dharmārthaṃ pravṛttasyāntarā maraṇe'pi tatphalasiddheḥ, na hanmi cellokajaya iti | upasannavadhakṛtapāpapratibandhābhāve pūrvaireva puṇyaiḥ paralokasiddheritibhāvaḥ ||26-32|| ‘sa cācaṣṭe’ti-imameva viṣayaṃ prastutya vājaśaneyake smṛtihomākhyaṃ prāyaścittamuktam | candrātte manaspraṇomi svāhetyādi asya ca prāyaścittasya sphuṭatve'pi yathā deśakālāvasthādiśeṣaṃ kalpanīyam | khāṇḍikyādaparo na vettīti pūrvoktasyābhiprāyaḥ | yadvai tatra prāyaścittaṃ vidhīyate tadaśeṣaṃ yathānyāyaṃ keśidhvajāya yācaṣṭeti |
130.45
tat tarhi |
130.46
mā krudha |
iti śrīdharasvāmikṛtāyāṃ svaprakāśākhyāyāṃ vā śrīviṣṇupurāṇaṭīkāyāṃ ṣaṣṭhāṃśe ṣaṣṭho'dhyāyaḥ |
130.48
ṇām ||4yaiḥ |
Linked texts (1)
- Viṣṇupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit