Vishnupurana 22
Ātmaprakāśa 22
- Language
- Sanskrit
22.1
kumārgasya deśakaḥ upadeṣṭā |
22.2
pūrvvaṃ śastrasarpagajādīn dṛṣṭvā anena ko'pi mantrādiḥ pratīkāraḥ kṛtaḥ | tasmādavijñātaṃ yathā bhavatyevaṃ sarvvabhakṣyeṣu khaṇḍalaḍḍukādiṣu viṣaṃ dattvā hanyatāmityarthaḥ |
22.4
anantasya nāmnā bhakṣyabhojyādi sarvvam abhimantrya tasmai nivedya taducchiṣṭaṃ prasādarūpeṇa nityamasau bhuṅkte| atastadāsau viṣamugraṃ tathaiva bubhuje |
22.5
tasmādanantasya khyātyā kīrttyā nirvīryyatvādavikāraṃ yathā bhavatyevaṃ jārayāmāsa |
22.6
sarvvasmād brahmaśaktiradhiketi matvā brāhmaṇān niyuṅkte ‘tvaryyatā’miti |
22.10
aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | ceṣṭām upadeśarūpām |
22.13
brahmaṇaḥ marīceḥ kule |
22.16
nāparādhyāmi nānyathā karomi |
22.17
yathā yairyairdoṣairetadayuktam, tathā sarvān doṣān ko bravīti ? doṣānantyānna ko'pi vaktuṃ śaknotītyarthaḥ | tathāpi kiñcid vakṣyāmītyāha—‘kintvi’ti |
22.18
kimanantena sādhvitītyādi punaruktiḥ sopālambhākṣepārthā |
22.20
idaṃ puruṣārthacatuṣṭayaṃ yasmādanantād bhavati | tasmāt kiṃ syāditi idaṃ nirarthakavākyaṃ kimiti vṛthaivocyate ityarthaḥ |
22.21
puruṣārthacatuṣṭaya-prāptimevodāharannāha--‘marīcimiśrai'riti caturbhiḥ | miśraśabdasya pūjye prayogāt marīcimiśrairmarīcimukhyairityarthaḥ |
22.23
ekatālabhyaṃ samadṛṣṭimātrasulabhaṃ harerārādhanameva sampadādīnāṃ vimukteśca mūlam |
22.24
yato dharmādi caturvidhaṃ phalaṃ tenāpi anantena | kimityeva kimidamucyate |
22.25
te pitā sarvalokānāmāśrayaḥ |
22.36
sopālambhoktiṃ nigamayati—'kiñce'ti |
evaṃ vipakṣastutiyuktaṃ vākyaṃ bhūyo na vakṣyasīti matvā pūrvamasmābhistvaṃ rakṣito'si | abuddhimān tvamiti tu naiva jñāto'si |
mohagrāham abuddhikṛtaṃ durāgraham |
asat samācaran ātmaivātmānaṃ hanti | sādhu samācarannātmaiva ātmānaṃ rakṣati cetyanvayaḥ |
pādyorvyāsairnikṣepaiḥ, kṣatā kṣitiryasyāḥ sā tathā |
khaṇḍitaṃ bhagnaṃ sat bhūmau jagāma papāta |
abhyavapadyata rakṣaṇārthaṃ tadabhimukham adhāvadityarthaḥ |
22.43
spaṣṭamanyat |
(ña) yatheti yata ityarthaḥ | tatheti tata ityarthaḥ | (ṭa) pāpaḥ vidveṣavān na asmi | (ḍa) praśrayeṇa vinayena anvitaṃ praśrayeṇa prītimūlakaprārthanayā vā anvitaṃ taṃ prahlādam, athavā kriyāviśeṣaṇamidam | (ḍha) ācacakṣurityatra parasmaipadamasārṣam | iti śrīdharasvāmikṛtāyāmātmaprakāśābhidhāyāṃ svaprakāśābhidhāyāṃ vā viṣṇupurāṇaṭīkāyāṃ prathamāṃśe aṣṭādaśo'dhyāyaḥ ||
Linked texts (1)
- Viṣṇupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit