Vishnupurana 52
Ātmaprakāśa 52
- Language
- Sanskrit
52.1
anuvaṃśo vaṃśamanugataḥ śloka ityarthaḥ |
52.4
daśame nāhuṣasyātha yayātervaṃśa ucyate | udgīteneha sarveṣāṃ vaitṛṣṇyamupajāyate | upayeme devayānīṃ brāhmeṇa śarmiṣṭhāṃ gāndharveṇetyavadheyam |
kāvyaśāpāditi | śarmiṣṭhāyāṃ dāsyāṃ yayātinā putrotpādanaṃ devayānyā kathitaṃ śrutvā kruddhasya śukrasya śāpādakāle jarāṃ yayātiravāpa |
52.12
prasannaśukravacanāditi—punaḥ prasannaśukrasya yadvacanaṃ yasmin jarāṃ saṃkrāmayiṣyasi, tasmin sthāsyati, tadīyaṃ yauvanañca āptsyasīti | tasmājjarāṃ saṃkrāmayitumarthād yauvanañcādātuṃ yadumuvāca | vayasā yauvanena |
cacāra bubhuje |
viśvācyā apsarasā |
upabhogatastadvāsanātaḥ| atiramyān viṣayān atīva mene atiśayenābhilaṣitavānityarthaḥ |
tataśca nirvedāt kāmanivṛttiprakāramāha—'na jātvi'tyādinā yāvatsa samāpti ; kṛṣṇavartmā agniḥ |
yadidaṃ tṛṣṇāpūraṇairāśakyatayā duḥkhahetutvād doṣaddaṣṭiṃ kurvan tāṃ tyajediti bhāvaḥ |
tarhi viṣayatyāge kathaṃ sukhaprāptistatrāha—yadā sarvvabhūteṣu viṣayeṣu bhāvaṃ guṇādhyāsaṃ pāpakaṃ rāgādijanakaṃ na kurute, kintu teṣu bhautikatvena samadṛṣṭistadā īpsitālābhajanyaduḥkhābhāvāt sarvā diśaḥ sukhamayyaḥ, duḥkhābhāve sukhatvopacārāt |
nanu sā dustyajeti cet, satyaṃ, durmatibhirdustyajāmapi doṣadṛṣṭiparaścet tyaktuṃ śaknotītyāha—yā 'dustyaje'ti, sukhenābhipūrthyate iti pūrvvoktasyānuvādaḥ |
52.15
doṣadṛṣṭiṃ darśayan tṛṣṇāyāḥ kālato'pi duṣpūratāmāha'jīryyantī'ti dvābhyām |
maṇḍalataḥ khaṇḍadeśādhipān |
52.18
pūrvoktaṃ nigamayan karttavyamadhyavasyati - 'tasmā'diti | etāṃ tṛṣṇām |
iti śrīdharasvāmikṛtāyāmātmaprakāśābhidhāyāṃ svaprakāśākhyāyāṃ vā śrīviṣṇupurāṇaṭīkāyāṃ caturthe'śe daśamo'dhyāyaḥ ||
Linked texts (1)
- Viṣṇupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit