Pramāṇa · Search · About · API

Vishnupurana 75

Ātmaprakāśa 75

Language
Sanskrit

75.3

kena keneti sambhrame vīpsā |

75.6

śakaṭārūḍhāḥ śakaṭe sthāpitāḥ bhagnānāṃ bhāṇḍānāṃ kapālikāḥ |

75.7

ṣaṣṭhaḥ adhyāyaḥ vidhvastakumbhabhāṇḍaṃ viśīrṇaṃ kumbhādyupakaraṇam| kūpyabhāṇḍamiti pāṭhe kūpyaṃ svarṇarajatātiriktaṃ dravyam |

75.19

'gopānāṃ pracchannanna' ityatra śukoktiranusandheyā | gargo hi gokulamāgato nandena bālayornāmakaraṇārthaṃ yadā prārthitaḥ, tadā tenoktam, ahaṃ tāvad yadukulācāryyaḥ prakhyātaḥ, tvañca vasudevasya preṣṭhaḥ sakhā | aśarīradārikāvākyābhyāṃ devakyāḥ putraḥ svasya śatruḥ kaścijjāto'stīti kaṃso manyate, evañca sthite sati mayā yadupurodhasā nāmakaraṇādi kṛtaṃ jñātvā devakīputra eva kathañcid gokulaṃ prāpto nandena svaputratayābhimata iti jātaśaṅkaḥ kaṃso yadi hanyāttarhi mahānanarthaḥ syāditi| tato nandenoktaṃ madīyairgopairapyavijñātḥ san rahasi dvijocitaṃ saṃskāramātraṃ kurviti | tadetaduktam,— 'pracchanna eva gopānāṃ saṃskārānakarottayo'riti 'mahāmati'riti ca |
'riṅgiṇā'vityasyaiva vivṛtiḥ 'ghṛṣṭajānukarā'viti, jānubhyāṃ karābhyāṃ ca bhuvaṃ saṃdhṛṣya sañcarantāvityarthaḥ |
karīṣabhasmabhyāṃ digdhāṅgau liptāṅgau |
yasalayoryugmabhūtayorarjunavṛkṣayormadhyena |
kaṭakaṭeti śabdānukṛtiḥ |

75.22

iha bṛhadvane sthānena vāsena |

75.23

bhaumaḥ bhūmiviśeṣavāsanimitto mahotpātarūpo doṣaḥ |

75.25

kulaṃ kuṭumbādi |

75.26

kālayantaścālayantaḥ |

75.27

dravyāṇāṃ dadhyādīnāmannādīnāṃ ca avayavaiḥ śeṣairnirdhūtam ākīrṇaṃ sat |

75.28

navamadbhūtaṃ śasyaṃ bālatṛṇam |

75.31

ekasminneva krīr̤āsthāne sthitau |

75.32

barhipatrakṛtāpīr̤au mayūrapicchakṛtaśekharau, vanyapuṣpāvataṃsakau vanyapuṣpamayakarṇābharaṇau| gopocitaireva veṇubhiḥ kṛtātodyau sampāditamṛdaṅgādivādyakṛtyau tau ca tau patramayairvādyaiḥ kṛtasvanau racitanānāśabdau |

75.33

navodgatānāmalpānāṃ dantānām aṃśubhiḥ sito hāso yasya taṃ bālakañca dadarśurityanvayaḥ |
śakaṭīvāṭaḥ alpaśakaṭapravṛttiḥ paryyante yasya saḥ, candrāddharddharākārā saṃsthitiḥ saṃniveśo yasya saḥ |

75.34

evaṃ tau vatsapālau santau kālena gacchatā saptavarṣo gopālane samarthau babhūvaturityarthaḥ |

75.36

prāvṛṭkālonāṃ gopālakrīr̤āṃ varṇayiṣyan prāvṛṣaṃ tāvadvarṇayati-'prāvṛr̤i'tyādyaṣṭabhiḥ | meghaiḥ sthagitaṃ chāditamambaraṃ yasmin saḥ |

75.37

śakragopairindragopākhyairlohitakīṭairācitā vyāptā mārakartīmarakatamayīva | padmarāgairlohitairvibhūṣitā |

75.38

mūrkhāṇāṃ vedabāhyānāṃ pragalbhābhiḥ niḥśaṅkābhiḥ |

75.40

nirguṇena jyārahitenāpi śakrasya cāpena | avivekasya parigrahe svīkāre yathā nirguṇenāpi puṃsā pratiṣṭhā avāpyate tadvat |

75.41

tatiḥ paṃktiḥ, durvṛtte kapaṭe puṃsi, kulīnasya vṛttaceṣṭā niṣkapaṭā vṛttiriva |

75.42

ambare mahatyapi vidyut sthairyyaṃ na babandha na cakāra, prayojitā kṛtā |

75.43

aspaṣṭāḥ sandigdhāḥ jar̤ānāṃ mandānām anyad vivakṣitānyad bruvatām uktayo yathā arthāntaraṃ prāptāḥ satyaḥ sandigdhāḥ syuḥ, tadvat | yadvā prakṛṣṭānāṃ jar̤ānāṃ yogināmuktaya iva | te hi vivakṣitamarthamarthāntarābhidhānena nigūr̤hamiva vadantītyapyaspaṣṭāstaduktayaḥ |

75.44

kākapakṣādharau śikhādharau bālau | pāvakau skandasyāṃśau śākhaviśākhāviva |
tadevaṃ prāvṛṣamanuvarṇya tatkālocita krīr̤āmahaunmatteti yāvatsamāpti | unmattāḥ śikhino mayūrāḥ sāraṅgāśca bhramanto yasmin |

75.46

nidrāntareṣiṇau nidrārthamantaramavakāśamicchantau |
bhāvaiśceṣṭābhirabhiprāyairvā |

75.48

mayūrakekānugatau gopaveṇupravādakau ca kvacidāsyetāmiti pūrveṇaivānvayaḥ |

75.50

vikāle sandhyāyāṃ rātrau ca krīḍāsaktau kvacidvana eva ceratuḥ |

75.51

kvacidvikāle vrajametya yathāsukhaṃ cikrīr̤āte |

75.52

gopaiḥ samamatyarthaṃ ramyaṃ yathā bhavatyevaṃ geyanṛtyaratau ceratuḥ | geyatānaratāviti pāṭhe tāno nāma svasya gāyato'nyena kriyamāṇe vaiṇavādiśrutyanugrahaḥ | śotavṛkṣo vañjulaḥ tasya talam upāntabhūmiḥ tadāśrayau kvacit |

Linked texts (1)