Pramāṇa · Search · About · API

Vishnupurana 13

Viṣṇucittīya 13

Language
Sanskrit

13.19

ajījanaditi || cākṣuṣasya putraḥ ṣaṣṭho manuḥ prajāpaterityardhaṃ pūrveṇa saṃbandhyate || 1—6 || aṅgāditi || sunīthā mṛtyuduhitā || 7—14 || tata iti || sāma-sāntvanam kalam-avyaktamadhuram || 15, 16 ||

13.35

dīrghasatreṇeti || tasyāṃśaste bhaviṣyatīti ca pāṭhaḥ | tasya-yajñasya, aṃśaḥ-ṣaṣṭhāṃśaḥ || 17-24 || dehīti || haviṣāṃ pariṇāmaḥ-kāryaṃ vṛṣṭyādidvārā agnau prāstāhuti rityuktaprakāreṇa || 25, 26 || tata iti || amarṣo'titikṣā || 27, 28 || itīti || devatāvedayajñanindayā dharmānanujñayā ātmapraśaṃsayā ca svayameva hatatvāttaddhantṝrna doṣa iti bhāvaḥ || 29-33 || mathyamānāditi || madhyataḥ-mathyamānāt | kharvāṭaḥ-khalatiḥ | kharvāṭośvātihrasvakraḥ, iti ca pāṭhaḥ | kharvāṭāsya iti pāṭhe hrasvavaktraḥ || 34, 35 ||

13.36

teneti || tena-niṣādarūpeṇa dvāreṇa, tatpāpaṃ-bhagavannindanādirūpaṃ pāpam || 37-39 || ādyamiti || ajagavamevājagavaṃ-pinākaḥ || 40-43 || pitāmaha iti || devaiḥ āṅgirasaiḥ-ṣaṣṭhamanvantare tairdevairbhāviṣyadbhiḥ | sthāvarāṇi-himavadādyadhidaivatāni |

13.44

hasta iti || cakraṃ rekhāmayam || 45, 46 || mahateti || rājarājyena-rājñāṃ rājatvena || 47, 48 || āpa iti || dhvajabhaṅgaśca nābhavat-vaneṣu gacchataḥ pṛthoḥ ānamraśākhāgrā vṛkṣāḥ āsan-abhavan|

13.49

akṛṣṭapacyeti || akṛṣṭapacyā pṛthivī-dohānantaraṃ prajākṛtakṛṣyādi vināpi saphalā pṛthivī, pṛthudugdhakṣīrapariṇāmauṣadhyāśrayatvāt | puṭake-koṭare |

13.50

tasyeti || tasya-pṛthòḥ, yajñe, paitāmahe-pitāmahadaivatye — vainthasya hi pṛthoryajñe vartamāne mahāmanaḥ | sūtyāyāmabhavatsūtaḥ iti vāyukteḥ | sūtyāṃ-sutyāyāṃ somābhiṣave jāte | sūyate somo'syāmiti sūtiḥ ||51, 52||

13.52

tata iti || niṣādā jātā ityanvayaḥ |

13.57

tasmāditi || tadeva audāryādi || 58-60 || satyavāgiti || hīḥ-akāryāllajjā || 61,62 || sama iti || vyavahārasthitau nṛpa iti ca pāṭhaḥ| vyavahārasthitaḥ-vyavahāradarśanāya dharmāsanasthaḥ ||63,64|| tata iti || yajñairri‍yāja-devapūjāmakarot |

13.65

tamiti || tasmin kāle-venapṛthurājyasandhau, tena āgamanakāraṇaṃ pṛṣṭāstamūcuḥ |

13.66

arājaka iti || oṣadhīḥ-oṣadhyaḥ || 67-69 ||

13.69

stūyatāmiti || audāryādiguṇaireṣa stūyatāṃ, parākramādi karma cāsya stūyatām || 53, 54 || guṇā iti || yaśo hi guṇakriyāprasiddhiḥ || 55, 56 || tata iti || sadguṇairiti | loke hi janaḥ sadguṇaiḥ stutyo bhavati tasmānmama-mayā guṇā labhyāḥsaṃpādyāḥ |

13.81

tata iti || tena-utsāraṇena, vivartitāḥ-kṣiptāḥ | vivarddhitā iti pāṭhe ekatra puñjīkṛtāḥ | vivarjitā iti pāṭhe utsāraṇadeśe vivarjitā iti |

13.82

tata iti || nanāśa-apalāyata nāśaḥ palāyane mṛtyau mṛtau ca iti vaijayantī || 70-75 || tvāmiti || yogaḥ-sāmarthyaṃ, tadeva balam | ātmānaṃ prathayitvemā dhārayiṣyāmyahaṃ prajāḥ iti harivaṃśe || 76-78 || samastā iti || kṣīrapariṇāminīḥ-kṣīreṇa pariṇāminīḥ || 79, 80 || samāmiti || samāṃ-samasthalām, yena-samīkaraṇena, bhāvaye-utpādaye |

13.91

saiṣeti || dhātrī-mātā | vidhātrī-kartrī || 92-95 || iti śrīviṣṇupurāṇavyākhyāne śrīviṣṇucittīye prathamè'śe trayodaśo'dhyāyaḥ |

13.95

nahīti || pūrvanisarga iti ca pāṭhaḥ| pūrvanisarge-pūrvāvasthāyām| purā-pṛthyoḥ pūrvakāle || 83-86 || sa iti || sasyaṃ-manuṣyāṇāṃ yoniṃ sasyaṃ, pṛthurdudoha | tatra dohe pṛthureva yajamānaḥ ṛtvik ca || 87, 88 || prāṇeti || prāṇapradātā-abhayapradaḥ janakaścopanetā ca yaśca vidyāṃ prayacchati | annadātā bhayatrātā pañcaite pitaraḥ smṛtāḥ || iti vacanāt || 89; 90 || tattatpātraṇīti || pṛthūpadeśāddevādibhistattadvatsaistattatpātramupādāya bhūstattatpayo dugdhā | devāyaiairyajamānasthānīyairdaśavargaiḥ ṛtviksthānīyaiḥ sūryabṛhaspatidvimūrddhajatunāmameruvasurucivṛtarāṣṭrasuparṇāntakasālākhyadogdhṛviśeṣaiḥ, indrasomavirocanasumālihimavaccitrarathatakṣakakuberamayaplakṣārakhyavatsaviśeṣaiḥ sauvarṇe chandomayamasāyasaṃ kāpālaṃ śaile padmapatramalābvapakvamṛṇmayaṃ rajataṃ pālāśamiti tattatpātramādāya balaṃ tapo māyāṃ rudhiramoṣadhīḥ ratnaṃ gandhaṃ viṣamantardhānaṃ svadhāṃ punaḥprarohaṇamiti kṣīraviśeṣaṃ mātsyādyuktakrameṇa dugdhā | atra nāmamedastu nāmāntaratvena bodhyaḥ | teṣāmiti || teṣāṃ-devādīnāṃ sūryādīnāmindrādīnāṃ ca | tadyonayaḥ-tāni balādīni yonayaḥ-kāraṇam |

Linked texts (1)