Vishnupurana 5.28
Viṣṇupurāṇa (vulgate) 5.28
- Language
- Sanskrit
Contents
- 5.28.28 — 1 part
5.28.1
śrīparāśara uvāca
cārudeṣṇaṃ sudeṣṇaṃ ca cārudehaṃ ca vīryavān /
suṣeṇaṃ cāruguptaṃ ca bhadracāruṃ tathā param //
RUKMINÍ bare to Krishńa these other sons, Chárudeshńa, Sudeshńa, Chárudeha, Sushena, Chárugupta, Bhadracháru, Cháruvinda, Sucháru, and the very mighty Cháru; also one daughter, Chárumatí. Krishńa had seven other beautiful wives, Kálindí, Mitravrindá, the virtuous Nágnajití, the queen Jámbavatí; Rohińí, of beautiful form; the amiable and excellent daughter of the king of Madra, Mádrí; Satyabhámá, the daughter of Śatrujit; and Lakshmańá, of lovely smiles. Besides these, he had sixteen thousand other wives.
5.28.2
cāruvindaṃ sucāruṃ ca cāruṃ cabalināṃ varam /
rukmiṇyajanayatputrānkanyāṃ cārumatīṃ tathā //
RUKMINÍ bare to Krishńa these other sons, Chárudeshńa, Sudeshńa, Chárudeha, Sushena, Chárugupta, Bhadracháru, Cháruvinda, Sucháru, and the very mighty Cháru; also one daughter, Chárumatí. Krishńa had seven other beautiful wives, Kálindí, Mitravrindá, the virtuous Nágnajití, the queen Jámbavatí; Rohińí, of beautiful form; the amiable and excellent daughter of the king of Madra, Mádrí; Satyabhámá, the daughter of Śatrujit; and Lakshmańá, of lovely smiles. Besides these, he had sixteen thousand other wives.
5.28.3
anyāś ca bhāryāḥ kṛṣṇasya babhūvuḥ sapta śobhanāḥ /
kālidī mitravindā ca satyā cāgnajitī tathā //
RUKMINÍ bare to Krishńa these other sons, Chárudeshńa, Sudeshńa, Chárudeha, Sushena, Chárugupta, Bhadracháru, Cháruvinda, Sucháru, and the very mighty Cháru; also one daughter, Chárumatí. Krishńa had seven other beautiful wives, Kálindí, Mitravrindá, the virtuous Nágnajití, the queen Jámbavatí; Rohińí, of beautiful form; the amiable and excellent daughter of the king of Madra, Mádrí; Satyabhámá, the daughter of Śatrujit; and Lakshmańá, of lovely smiles. Besides these, he had sixteen thousand other wives.
5.28.4
devī jāmbavatī cāpi rohiṇī kāmarūpiṇī /
madrarājasutā cānyā suśīlā śīlamaṇḍanā //
RUKMINÍ bare to Krishńa these other sons, Chárudeshńa, Sudeshńa, Chárudeha, Sushena, Chárugupta, Bhadracháru, Cháruvinda, Sucháru, and the very mighty Cháru; also one daughter, Chárumatí. Krishńa had seven other beautiful wives, Kálindí, Mitravrindá, the virtuous Nágnajití, the queen Jámbavatí; Rohińí, of beautiful form; the amiable and excellent daughter of the king of Madra, Mádrí; Satyabhámá, the daughter of Śatrujit; and Lakshmańá, of lovely smiles. Besides these, he had sixteen thousand other wives.
5.28.5
satrājitī satyabhāmā lakṣmaṇā cāruhāsinī /
ṣoḍaśāsan sahasrāṇi strīṇāmanyāni cakriṇaḥ //
RUKMINÍ bare to Krishńa these other sons, Chárudeshńa, Sudeshńa, Chárudeha, Sushena, Chárugupta, Bhadracháru, Cháruvinda, Sucháru, and the very mighty Cháru; also one daughter, Chárumatí. Krishńa had seven other beautiful wives, Kálindí, Mitravrindá, the virtuous Nágnajití, the queen Jámbavatí; Rohińí, of beautiful form; the amiable and excellent daughter of the king of Madra, Mádrí; Satyabhámá, the daughter of Śatrujit; and Lakshmańá, of lovely smiles. Besides these, he had sixteen thousand other wives.
5.28.6
pradyumna'pi mahāvīryo rukmiṇastanayāṃ śubhām /
svayaṃbare tāṃ jagrāha sā ca taṃ tanayaṃ hareḥ //
5.28.7
tasyāmasyābhaktaputro mahābalaparākramaḥ /
aniruddho raṇe ruddhavīryodadhirarindamaḥ //
5.28.8
tasyāpi rukmiṇaḥ pautrīṃ varayāmāsa keśavaḥ /
dauhitrāya dadau rakmī tāṃ spardhannapi cakriṇā //
5.28.9
tasyā vivāhe rāmādyā yādavā hariṇā saha /
kalyāṇārthaṃ tataḥsarve ye cānye bhūbhṛtas tathā /
rukmiṇī nagaraṃ jagmurnāmnā bhojakaṭaṃ dvija //
5.28.10
vivāhe tatra nirvṛtte pradyumnasya mahātmanaḥ /
kaliṅgarājapramukhā rukmiṇaṃ vākyamabruvan //
5.28.11
anakṣajño halī dyute tathāsya vyasanaṃ mahat /
tajjayāmo balaṃ kasmāddyutenainaṃ mahābalam //
5.28.12
śrīparāśara uvāca
tatheti tānāha nṛpānrukmī balamadānvitaḥ /
sabhāyāṃ saha rāmeṇa cakre dyūtaṃ ca vai tadā //
5.28.13
sahasramekaṃ niṣkāṇāṃ rukmiṇā vijito balaḥ /
dvitīye 'pipaṇe cānyatsahasraṃ rukmiṇā jitaḥ //
5.28.14
tato daśasahasrāṇi niṣkāṇāṃ paṇamādade /
balabhadro 'jayattāni rukmī dyutavidāṃ varaḥ //
5.28.15
tato jahāsa svanavatkaliṅgādhipatirdhija /
dantān vidarśayan mūḍho rukmī cāha madoddhataḥ //
5.28.16
avidyo 'yaṃ mayā dyūte balabhadraḥ parājitaḥ /
bhudhaivākṣāvalepāndho yo 'vamene 'kṣakovidān //
5.28.17
dṛṣṭvā kaliṅgarājānaṃ prakāśadaśanānanam /
rikmiṇaṃ cāpi durvākyaṃ kopaṃ cakre halāyudhaḥ //
5.28.18
tataḥ kopaparītātmā niṣkakoṭiṃ samādade /
glahaṃ jagrāha rukmī ca tadarthekṣānapātayat //
5.28.19
ajayadbaladevastaṃ prāhoccair vijitaṃ mayā /
mayeti rukmī prāhoccair alīkokter alaṃ bala //
5.28.20
tvayokto 'yaṃ glahaḥsatyaṃ na mayaiṣonumoditaḥ /
evaṃ tvayā cedvijitaṃ vijitaṃ na mayā katham //
5.28.21
śrīparāśara uvāca
athāntarikṣe vāgucceḥ prāha gaṃbhīranādinī /
baladevasya taṃ kopaṃ vardhayantī mahātmanaḥ //
5.28.22
jitaṃ balena dharmeṇa rukmiṇā bhāṣitaṃ mṛṣā /
anuktvāpi vacaḥ kiñcit kṛta bhavati karmaṇā //
5.28.23
tato balaḥ samutthāya kopasaṃrakkalocanaḥ /
jaghānāṣṭapadenaiva rikmiṇaṃ sa mahābalaḥ //
5.28.24
kaliṅgarājaṃ cādāya visphurantaṃ balādbalaḥ /
babhañja dantānkupito yaiḥ prakāśair jahāsa saḥ //
5.28.25
ākṛṣya ca mahāstaṃbhaṃ jātarūpamayaṃ balaḥ /
jaghāna tānye tatpakṣe bhūbhṛtaḥ kupito bhṛśam //
5.28.26
tato hāhākṛtaṃ sarvaṃ palāyana paraṃ dvija /
tadrājamaṇḍalaṃ bhītaṃ babhūva kupite bale //
5.28.27
balena nihataṃ dṛṣṭvā rukmiṇaṃ madhusūdanaḥ /
novāca kiñcinmaitreya rukmiṇī balayorbhayāt //
5.28.28
tatoniruddhamādāya kṛtadāraṃ dvijottama /
dvārakāmājagāmātha yaducakraṃ ca keśavaḥ //
5.28.28.p1
iti śrīviṣṇumahāpurāṇe pañcamāṃśe 'ṣṭāviṃśodhyāyaḥ (28)
Translations (2)
- The Vishnu Purana: A System of Hindu Mythology and Tradition — Horace Hayman Wilson 1840, English
- A Prose English Translation of Vishnupuranam — Manmatha Nath Dutt 1896, English
Other recensions (1)
- Viṣṇupurāṇa (critical edition) — Sanskrit