Devistuti 9
Devīstuti 9
- Language
- Sanskrit
9.1
tadevaṃ saptabhiḥ ślokaiḥ kṛte devīmāhātmyasaṃgrahe satāmasaṃśayārthaṃ pāñcarātralakṣmītantravacanāni
pradarśyante | tatremāni śakraṃ prati śrīmahālakṣmīvacanāni—
“mahālakṣmīrahaṃ śakra punaḥ svāyaṃbhuvāntare
hitāya sarvalokānāṃ jātā mahiṣamardinī
madīyāḥ śaktileśā ye tattaddevaśarīragāḥ
saṃbhūya te mamābhūvan rūpaṃ paramaśobhanam
āyudhāni ca devānāṃ yāni yāni sureśvara
tacchaktayastadākārā āyudhāni mamābhavan
abhiṣṭutā suraiḥ sāhaṃ mahiṣaṃ jaghnuṣī kṣaṇāt
1mahiṣāntarīsūktaṃ sarvasiddhipradaṃ tadā
devyā yayādikaṃ dṛṣṭaṃ sendrairdevaiḥ saharṣibhiḥ2
utpattiṃ yuddhavikrāntiṃ stotraṃ ceti sureśvara
kathayanti suvistīrṇaṃ brāhmaṇā vedapāragāḥ
evaṃ prabhāvāṃ devīṃ tāṃ stuvan dhyāyan namannapi
labhate ca phalaṃ śāśvadādhipatyamanaśvaram
yoganidrā hareruktā yā sā devī duratyayā
3mahākālītanuṃ viddhi tāṃ māṃ devīṃ sanātanīm
4madhukaiṭabhanāśe hi mohitau ca tayā tadā
jaghnāte varalābhena devadevena viṣṇunā
5viśveśvaryādikaṃ sūktaṃ dṛṣṭaṃ tad brahmaṇa| tadā6
stutaye yoganidrāyā mama devyāḥ puraṃdara
eṣā sā vaiṣṇavī māyā mahākālī duratyayā
stutyā vaśīkṛtā kuryād vaśe stotuścarācaram
asyā devyāḥ samutpattiścaritaṃ stotramityapi
hitāya sarvabhūtānāṃ dhāryante brahmavādibhiḥ
1tāmase tvantare śakra 2mahāvidyā hi yā parā
gaurīdehāt samudbhūtā kauśikīti tadā hyaham
vadhāya duṣṭadaityānāṃ 3tathā sumbhanisumbhayoḥ
rakṣaṇāya ca lokānāṃ devānāmupakāriṇī
madīyāḥ śaktayo yāstā devaśreṣṭhaśarīragāḥ
tāstāstadrūpadhāriṇyaḥ 4sāhāyyaṃ vidadhurhi me
tābhirnihatya daityendrān hantavyā ye tathā tayā
9.2
saṃhṛtyātmani tāḥ sarvāḥ madīyā vipruṣo'khilāḥ
ahaṃ nijaghnī paścāt tayoḥ sumbhanisumbhayoḥ
"devi prapannārtihare prasīde "-tyādikaṃ tathā
5nārāyaṇīstutirnāma sūktaṃ paramaśobhanam
stutayo me tadā dṛṣṭā devairabhipurogamaiḥ
eṣā saṃpūjitā bhaktyā sarvajñatvaṃ prayacchati
kauśikī sarvadeveśa6 bahukāmapradā hyaham
utpattiryuddhavikrāntiḥ stutiśceti purātanaiḥ
paṭhyate tritayaṃ viprairvedavedāṅgapāragaiḥ7
vaivasvate'ntare cobhau8 punaḥ sumbhanisumbhakau
utpatsyete varonmattau devopadravakāriṇau
nandagopakule jātā yaśodāgarbhasaṃbhavā
tāvahaṃ nāśayiṣyāmi 9sunandā vindhyavāsinī
punaścāpyatiraudreṇa rūpeṇa pṛthivītale
avatīrya haniṣyāmi vaipracittān mahāsurān
1bhakṣayantyāśca tānugrān vaipracittāṃśca dānavān
raktā dantā bhaviṣyanti dāḍimīkusumopamāḥ
tato māṃ devatāḥ svarge martyaloke ca mānavāḥ
stuvanto vyāhariṣyanti satataṃ raktadantikām
tasminnevāntare śakra catvāriṃśattame yuge
sarvataḥ śatavārṣikyāmanāvṛṣṭyāmanambhasi
munibhiḥ saṃsmṛtā bhūmau saṃbhaviṣyāmyayaunijā
tataḥ śatena netrāṇāṃ nirīkṣiṣyāmyahaṃ munīn
kīrtayiṣyanti śataśaḥ śatākṣīmiti mānavāḥ
tadāhamakhilaṃ lokamātmadehasamudbhavaiḥ
bhariṣyāmi śubhaiḥ śākairāviṣṭaiḥ prāṇadhārakaḥ2
śākaṃbharīti māṃ devāstadā stoṣyanti vāsava
tatraiva ca haniṣyāmi durgamākhyaṃ mahāsuram
durgādevīti vikhyātiṃ tato yāsyāmyahaṃ bhuvi
śākaṃbharīṃ stuvan dhyāyan śakra saṃpūjayanramanū
akṣayyamaśnute śīghramannapānodbhavāṃ ratim
caturyuge ca pañcāśattame munibhirarthitā
sundaraṃ cātibhīmaṃ ca rūpaṃ kṛtvā himācale
9.3
rakṣāṃsi bhakṣayiṣyāmi munīnāṃ trāṇakāraṇāt
tato māṃ munayaḥ sarve stoṣyantyānamramūrtayaḥ
bhīme devi prasīdeti bhīmāmabhayadāyinīm
yuge ṣaṣṭitame kaścidaru3ṇo nāma dānavaḥ
3manujānāṃ munīnāṃ ca mahābādhāṃ kariṣyati
tatrāhaṃ 4bhrāmaraṃ rūpaṃ kṛtvāsaṃkhyeyaṣaṭpadā
trailokyasya hitārthāya vadhiṣyāmi mahāsuram
bhrāmarīti ca māṃ loke tadā stoṣyanti savadā
itthaṃ yadā yadā bādhā 1dānavotthā bhaviṣyati
tadā tadāvatīryāhaṃ haniṣyāmi mahāsurān
amī te leśataḥ śakra darśitāḥ paramādbhutāḥ
avatārā nirāsaṅgā madīyāḥ kevalāhvayāḥ
eteṣāṃ paramā proktā kūṭasthā sā mahīyasī
mahālakṣmīrmahābhāgā prakṛtiḥ parameśvarī
amuṣyā stutaye dṛṣṭaṃ brahmādyaiḥ sakalaiḥ suraiḥ
2namo devyādikaṃ sūktaṃ sarvakāmaphalapradam
imāṃ devīṃ stuvannityaṃ stotreṇānena māmiha
śāntītya sakalanaiśvaryaṃ mahadaśnute
amuṣyāḥ sāvatārayā mahālakṣyā mamānagha
janmāni caritaiḥ sārdhaṃ stotrairvaibhavavādibhiḥ3
kathitāni purā śakra vasiṣṭhena mahātmanā
4svārociṣe'ntare rājñe surathāya mahātmane
samādhaye ca vaiśyāya praṇatāyāvasīdate
bhaktiśraddhāvatā nityaṃ vasiṣṭhena kṛteti me
hṛdi sthitā sadā seyaṃ janmakarmāvalistutiḥ
etāṃ dvijamukhācchrutvā hyadhīyāno naraḥ sadā
vidhūya nikhilāṃ māyāṃ samyag jñānaṃ samaśnute
sarvāṃ saṃpadamāpnoti dhunoti sakalāpadaḥ
mama prabhāvāt saubhāgyaṃ kīrtiṃ caiva samaśnute |”
tasyāṃ mahālakṣmīpadaprayogāt, namo devyādi hi brahmādibhiḥ kṛtaṃ stotraṃ tasyā stotramiti tādṛśasya
tapaścaradbhyāṃ surathasamādhibhyāṃ tadeva sūktaṃ japtamiti yujyate
9.4
atra sakaladevīmāhātmyapratipādyā mahālakṣmīḥ śivaśaktirambikaiva ;
“ sadāśivāṅkamārūḍhā śaktiricchāhvayā śivā
mahālakṣmīriti khyātā devī sarvaguṇānvitā ||”
iti śivapurāṇe tasyāmapi mahālakṣmīpadaprayogāt | “śriyaṃ lakṣmīmaupalāmambikāṃ gām”
ityāyuṣyasūkte tasyāṃ lakṣmīpadadarśanena tasmin “sanmahat—” ityādisūtreṇa pūjāvācimahatpadasamāsasaṃbhavācca | na tu bhagavacchaktiriha mahālakṣmīḥ ; durgāyāḥ śivaśaktyaṃśatvasya prasiddhataratvāt | ata eva harivaṃśe
śambaravadhārthaṃ pradyumnāya dattavatā nāradena durgayā śambarāya datto mudgaraḥ pārvatyā datta iti vyavahṛtaḥ ;
“ asya devaripostāta mudgaro nityapūjitaḥ
1pārvatyā paritoṣeṇa dattaḥ śatrunibarhaṇaḥ
ajayyaścaiva saṃgrāme devadānavamānavaiḥ
tadastrapratighātārthaṃ devīṃ tvaṃ smartumarhasi2
stutyā caiva namasyā ca mahādevī raṇotsukaiḥ
3tatraiva kriyatāṃ yatnaḥ saṃgrāme ripuṇā saha | ”
iti | ayaṃ ca mudgaro durgayā śambarāya datta iti tadanantaraṃ pradyumnakṛta eva stotre vyaktam | yathā—
“namaste sumbhahanani nisumbhahṛdadāriṇi4
kālarātri namasye'haṃ kumārīṃ cāpi nityavat
kāntāravāsinīṃ devīṃ namasye'haṃ kṛtāñjaliḥ
śrīvindhyavāsinīṃ devīṃ raṇadurgāṃ raṇapriyām5
atha varāhapurāṇoktamahimānaṃ saṃgṛhṇāti—
māhiṣmatītanubhavaṃ ca ruruṃ ca hantumāviṣkṛtairnijarasādavatārabhedaiḥ
aṣṭādaśāhatanavāhatakoṭisaṃkhyairambā sadā samabhirakṣatu māṃ vipadbhyaḥ