Laghubhattarika 1
Laghubhaṭṭārikā 1
- Language
- Sanskrit
1.1
śrīmātastripure ! parātparatare devi ! trilokīmahāsaundaryārṇavamanthanodbhavasudhāprācuryavarṇojjvalam
udyadbhānusahasranūtanajapāpuṣpaprabhaṃ te vapuḥ
svānte me sphuratu trilokanilayaṃ jyotirmayaṃ vāṅmayam
ityetaṃ tripurāstavaṃ laghukṛtaṃ kāmapradaṃ muktidaṃ
ślokoktyā ca virājitaṃ gurutarairmantraiḥ śubhairbhūṣitam
bhaktyaikāgramatiḥ paṭhiṣyati janaḥ śraddhānvito yo'nvahaṃ
tasmai bhavyakavittvameti nibiḍaṃ lakṣmīśca rogakṣayaḥ
jñānātmike jaganmayi niraṃjane nityaśuddhapade
nirvāṇarūpiṇi pare tripure ! śaraṇaṃ prapannasvām
sarvajñaṃ puṇḍarīkākyaṃ śaṅkaraṃ nābhisaṃbhavam
praṇamya ṭīkāṃ vakṣye'haṃ saṃkṣepeṇa laghustave
1.1-2
aiṃdrasyeva śarāsanasya dadhatī madhye lalāṭaṃ prabhāṃ
śauklīṃ kāntimanuṣṇagoriva śirasyātanvatī sarvataḥ
eṣā'sau tripurā hṛdi dyutirivoṣṇāṃśoḥ sadāhaḥsthitā
chindyānnaḥ sahasā padaistribhiraghaṃ jyotirmayī vāṅmayī
1.1-3
athātaḥ saṃpravakṣyāmi saṃpradāyasamanvitam
trailokyaḍāmaraṃ mantraṃ tripurāyogamuttamam
1.2
punastatraiva
pūrvoktaṃ yantramālikhya tripurāvācakaṃ mahat
athātaḥ saṃpravakṣyāmi tripurāyogamuttamam
1.2-2
yā mātrā trapusīlatātanulasattantūtthitispardhinī
vāgbīje prathame sthitā tava sadā tāṃ manmahe te vayam
śaktiḥ kuṇḍalinīti viśvajananavyāpārabaddhodyamā
jñātvetthaṃ na punaḥ spṛśanti jananīgarbhe'rbhakatvaṃ narāḥ
1.3
dṛṣṭvā saṃbhramakāri vastu sahasā ai ai iti vyāhṛtaṃ
yenākṛtavaśādapīha varade ! binduṃ vinā'pyakṣaram
tasyāpi dhruvameva devi ! tarasā jāte tavānugrahe
vācaḥ sūktisudhārasadravamuco niryānti vaktrāmbujāt
1.4
yanniitye tava kāmarājamaparaṃ mantrākṣaraṃ niṣkalaṃ
tat sārasvatamityavaiti viralaḥ kāścid budhaśced bhuvi
ārambhaṃ pratiparva satyatapaso yatkīrttayanto dvijāḥ
prārambhe praṇavārūpadaṃ praṇayitāṃ nītvoccaranti sphuṭam
1.5
yatsadyo vacasāṃ pravṛttikaraṇe dṛṣṭaprabhāvaṃ budhaistārtīyīkamahaṃ namāmi manasā tadbījaminduprabham
astvaurvo'pi sarasvatīmanugato jāḍyāmbuvicchittaye
gauḥśabdo giri vartate sa niyataṃ yo gaṃ vinā siddhidaḥ
1.6
ekaikaṃ tava devi ! bījamanaghaṃ savyañjanāvyañjanaṃ
kūṭasthaṃ yadi vā pṛthakkramagataṃ yadvā sthitaṃ vyutkramāt
yaṃ yaṃ kāmamapekṣya yena vidhinā kenāpi vā cintitaṃ
japtaṃ vā saphalīkaroti tarasā taṃ taṃ samastaṃ nṛṇām
1.7
vāme pustakadhāriṇīmabhayadāṃ sākṣasūtrajaṃ dakṣiṇe
bhaktebhyo varadānapeśalakarāṃ karpūrakundojjvalām
ujzambhāmbujapatrakāntanayanasnigdhaprabhālokinīṃ
ye tvāmamba ! na śīlayanti manasā teṣāṃ kavitvaṃ kutaḥ
1.8
ye tvāṃ pāṇḍurapuṇḍarīkapaṭalaspaṣṭābhirāmaprabhāṃ
siñcantīmamṛtadravairiva śiro dhyāyanti mūrdhni sthitām
aśrāntaṃ vikaṭasphuṭākṣarapadā niryāti vaktrāmbujāt
teṣāṃ bhārati bhāratī surasaritkallolalolormibhiḥ
1.9
ye sindūraparāgapuñjapihitāṃ tvattejasā dyāmimāmurvīṃ cāpi vilīnayāvakarasaprastāramambhāmiva
paśyanti kṣaṇamapyananyamanasasteṣāmanaṅgajvarakāntāāsrastakuraṅgaśāvakadṛśo vaśyā bhavanti striyaḥ
1.10
caśvatkāñcanakuṇḍalāṅdadadharāmābaddhakāñcīsrajaṃ
ye tvāṃ cetasi tadgate kṣaṇamapi dhyāyanti kṛtvā sthiram
teṣāṃ veśmani vibhramādaharahaḥ sphārī bhavantyaśrirād
mādyatkuñjarakarṇatālataralāḥ sthairyaṃ bhajante śriyaḥ
1.11
ārbhaṭyā śaśikhaṇḍamaṇḍitajaṭājūṭāṃ nṛmuṇḍasrajaṃ
bandhūkaprasavāruṇāmbaradharāṃ pretāsanādhyāsinīm
tvāṃ dhyāyanti caturbhujāṃ trinayanāmāpīnatuṅgastanīṃ
madhye nimnavalitrayāṅkitatanuṃ tvadrūpasaṃpattaye
1.12
jāto'pyalpaparicchade kṣitibhṛtāṃ sāmānyamātre kule
niḥśeṣāvanicakravarttipadavīṃ labdhvā pratāponnataḥ
yadvidyādharavṛndavanditapadaḥ śrīvatsarājo'bhavad
devi ! tvaccaraṇāmbujapraṇatijaḥ so'yaṃ prasādodayaḥ
1.13
caṇḍi ! tvaccaraṇāmbujārcanakṛte bilvīdalolluṇṭanatruṭyatkaṇṭakakoṭibhiḥ paricayaṃ yeṣāṃ na jagmuḥ karāḥ
te daṇḍāṅkuśacakracāpakuliśaśrīvatsamatsyāṅkitairjāyantepṛthivībhujaḥ kathamivāmbhojaprabhaiḥ pāṇibhiḥ
1.14
viprāḥ kṣoṇibhujo viśastaditare kṣīrājyamadhvaikṣavaistvāṃ devi! tripure! parāparakalāṃ saṃtarpya pūjāvidhau
yāṃ yāṃ prārthayate manaḥ sthiradhiyāṃ teṣāṃ ta eva dhruvaṃ tāṃ tāṃ siddhimavāpnuvanti tarasā vighnairavighnīkṛtā
1.15
śabdānāṃ jananī tvamatra bhuvane vāgvādinītyucyase
tvattaḥ keśavavāsavaprabhṛtayo'pyāvirbhavanti dhruvam
līyante khalu yatra kalpaviratau brahmādayaste'pyamī
sā tvaṃ kāṃcidacintyarūpamahimā śaktiḥ parā gīyase
1.16
devānāṃ tritayaṃ trayī hutabhujāṃ śaktitrayaṃ trisvarāstrailokyaṃ tripadī tripuṣkaramatha tribrahma varṇātrayaḥ
yatkiṃcijjagati tridhā niyamitaṃ vastu trivargādikaṃ
tatsarvaṃ tripureti nāma bhagavatyanveti te tattvataḥ
1.17
lakṣmīṃ rājakule jayāṃ raṇamukhe kṣemaṃkarīmadhvani
kravyādadvipasarpabhāji śabarīṃ kāntāradurge girau
bhūtapretapiśācajṛmbhakabhaye smṛtvā mahābhairavīṃ
vyāmohe tripurāṃ taranti vipadastārāṃ ca toyaplave
1.18
māyā kuṇḍalinī kriyā madhumatī kālī kalāmālinī
mātaṅgī vijayā jayā bhagavatī devī śivā śāmbhavī
śaktiḥ śaṃkaravallabhā trinayanā vāgvādinī bhairavī
hrīṃkārī tripurā parāparamayī mātā kumārītyasi
1.19
ā ī pallavitaiḥ parasparayutairhi-trikramādyakṣaraiḥ
kādyaiḥ kṣāntagataiḥ svarādibhiratha kṣāntaiśca taiḥ sasvaraiḥ
nāmāni tripure ! bhavanti khalu yānyatyantaguhyāni te
tebhyo bhairavapatni viṃśatisahasrebhyaḥ parebhyo namaḥ
1.20
boddhavyā nipuṇaṃ budhaistutiriyaṃ kṛtvā manastadgataṃ
bhāratyāstripuretyananyamanaso yatrādyavṛtte sphuṭam
eka-dvi-tripadakrameṇa kathitastatpādasaṃkhyākṣarair
mantroddhāravidhirviśeṣasahitaḥ satsaṃpradāyānvitaḥ
1.3-2
lakṣatrayeṇa deveśo yakṣiṇīnāṃ patirbhavet
yogayukko mahāmantrī nātra kāryā vicāraṇā
1.4-2
caturlakṣaiḥ sadā japtaiḥ pātāle sādhakottamaḥ
kṣobhayennātra saṃdehaḥ procyate yoginīmate
1.5-2
pañcalakṣaiḥ sadā japtairnirgacchanti surāṅganāḥ
pātālaṃ sphoṭayantyaśca sādhakasya vaśānugāḥ
1.6-2
ṣaḍbhirlakṣairmahādevaṃ cintitaṃ sidhyate nṛṇām
saptalakṣastathā japtairnaro vidyādharo bhavet
1.7-2
aṣṭalakṣaistathā japtaiḥ phalaṃ devī prayacchati
tena bhakṣitamātreṇa kalpasthāyī bhavennaraḥ
1.8-2
navalakṣaistathā japtairvidyādharapitā bhavet
daśalakṣaiḥ kṛtaiḥ jāpaiḥ vajrakāyo bhavennaraḥ
1.9-2
ekādaśaie rudragaṇo dvādaśaiśca surottamaḥ
lakṣaistrayodaśaivīro māyāsiddho bhaviṣyati
1.10-2
caturdaśabhirlakṣaistu devarājasya vallabhaḥ
āsannasevako mantrī gīyate devanāribhiḥ
1.11-2
japtaiḥ paṃcadaśairlakṣairnālikeraṃ prayacchati
sādhakasya mahādevī hṛṣṭatuṣṭā kulāṅganā
1.12-2
tena bhakṣitamātreṇa naro brahmagaṇo bhavet
tridaśaiḥ pūjyate nityaṃ kanyākoṭiśataistathā
1.13-2
japtaiḥ ṣoḍaśabhirlakṣaiḥ sādhakasya sureśvaraḥ
yogāñjanaṃ padaṃ paṭṭaṃ kuṇḍalāni prayacchati
1.14-2
saptadaśabhirnaro lakṣairjaptairdharmopamo bhavet
japtairaṣṭādaśairlakṣairviṣṇurūpadharo bhavet
1.15-2
ekonaviṃśatibhirlakṣairdevī pāśaṃ prayacchati
sādhakastena pāśena bandhayet sa surāsurān
1.16-2
evaṃ krameṇa kaścittu koṭyarddhaṃ kurute japam
homayecca daśāṃśena dugdhājyaṃ guggulaṃ madhu
1.17-2
yonyākāre mahākuṇḍe raktābharaṇabhūṣitaḥ
sa mantrī vidhisaṃyukto devarājo bhaviṣyati
1.18-2
koṭijāpe kṛte mantrī līyate parame pade
evaṃ jāpakramaḥ prokto homayukto mahāphalaḥ
1.20-2
ityādigurvāmnāyenānvito yukto'yaṃ traipuramahāmantroddhāro jñeyaḥ| iti padyārthaḥ
1.21
atha stutyupasaṃhāre kavirgarvāpahāramāha -
sāvadyaṃ niravadyamastu yadi vā kiṃvā'nayā cintayā
nūnaṃ stotramidaṃ paṭhiṣyati jano yasyāsti bhaktistvayi
saṃcintyāpi laghutvamātmani dṛḍhaṃ saṃjāyamānaṃ haṭhāt
tvadbhaktyā mukharīkṛtena racitaṃ yasmānmayāpi dhruvam
Linked texts (8)
- Tripurāstotra (Laghu Paṇḍita) — Laghu Paṇḍita, Sanskrit
- Devīstotra (Laghu Paṇḍita) — Laghu Paṇḍita, Sanskrit
- Laghustava — Kālidāsa, Sanskrit
- Laghustava (Laghu Ācārya) — Laghu Ācārya, Sanskrit
- Laghustava (Laghvācārya) — Laghvācārya, Sanskrit
- Tripurābhāratīstotra — Laghu Paṇḍita, Sanskrit
- Bhagavatīstotra (Laghu Paṇḍita) — Laghu Paṇḍita, Sanskrit
- Lagjustava — Rāmacandra Kavi, Sanskrit