<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.devistotra.laghustuti!laghustutivrtti.243 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Religious Traditions](https://indike.org/pramana/in.sampradaya) › [Other cults, manuals and hymns](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general) › [Hymns to the Goddess](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.devistotra) › [Laghustutiḥ (vṛttisametā)](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.devistotra.laghustuti) › [Commentary on Laghustuti](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.devistotra.laghustuti!laghustutivrtti) › 243

# Laghustutih (vrittisameta) 243

Laghustutivṛtti 243

- **Language:** Sanskrit

### [243](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.devistotra.laghustuti!laghustutivrtti.243)

rpaṇanagaranyāyenāvirbhavanti tirobhavanti ca | tadeva ca tattvaṃ  
sarvabhūtānāmantarahamasmīti sadā bhāsate | athāpi svena cidānandaghanarūpeṇa  
na bhāsate kintu śūnyabuddhiprāṇadehatayaiva | ajño'hamiti śūnyatayā  
sukhyahaṃ duḥkhyahamiti buddhitayā bubhukṣuḥ pipāsurahamiti prāṇatayā  
sthūlo'haṃ kṛśo'hamiti dehatayā | tattvaśūnyatayā bhāne heturmāyā  
svenātmanā bhāne hetuḥ śuddhavidyā | tābhyāmasya bandhamokṣau māyayā  
bandho vidyayā mokṣaḥ | tatra svarūpānandānubhavatṛpto'pi parameśvaro yadā  
svātmānameva śabdārthātmakaprapañcātmanā vivartayitumicchati tadā śivaḥ  
tadīyā sā icchā śaktiḥ apratihatecchatvāt | tadaiva svātmani pūrvameva sadiva  
sahasā bhāsamānaṃ viśvamahamidamiti śuddhavidyayā svātmatayaiva paśyan  
sadāśivaḥ sa evedamahamiti kūpodakamadhye svadehacchāyāmiva  
śuddhavidyayaiva svātmanaḥ pṛthagiva paśyan īśvaraḥ tenānayoḥ padayoḥ  
mokṣasukhānubhūtireva | māyayātmanaḥ pṛthageva yadāsau viśvaṃ  
viśveśvaraṃ ca paśyati tadā puruṣaḥ | tasyaiva nityasyāpyanityatābhānahetutvena  
tasminneva bhāsamānaḥ kālaḥ | sarvakarturapi kiñcitkartṛtve hetuḥ kalā |  
sarvajñasyāpi kiñcijjñatvakāraṇamavidyā | nirañjanasyāpi  
viṣayābhiṣaṅgahetū rāgaḥ | sarvagatasyāpi mamedaṃ na mamedamiti  
niyamaheturniyatiḥ | māyayā sahitametatkālādi niyatyantaṃ kañcukaṣaṭkamiti  
bhāṣyate saṅkocakatvāt puruṣasya | ayaṃ ca saṅkocakramaḥ - yadā  
punarīśvaraḥ svasmāt pṛthagiva bhāsamānaṃ viśvaṃ svamāyayaiva  
prakṛtisaṃjñayā rajoguṇamavalambya mahadādikrameṇa pṛthageva karoti tadā  
sraṣṭā hiraṇyagarbho bhavati | tatraivāntaryāmitvena prakṛteḥ  
sattvaguṇamavalambyā'nupraviśya yadā niyamayati tadā viṣṇuḥ | sa eva  
prakṛtestamoguṇamavalambya yadā saṃharati tadā rudraḥ | evaṃ guṇatrayātmikā  
prakṛtiḥ | saiveśaśaktyā parākhyayā kṣubhitaguṇā kālakarmānuguṇye  
mahāntaṃ sṛjati | tato'hantattvam | tataḥ  
śabdādipañcakamākāśādipañcakamindriyadaśakamantaḥkaraṇaṃ cāhaṅkāro  
bhūtvā sṛjati | tatra prathamamicchājñānakriyāśaktyātmakaṃ  
manobuddhyahaṅkārākhyamantaḥkaraṇaṃ tato jñānakriyāsādhanāni karaṇāni  
tato jñeyaṃ kāryaṃ ca

- [Previous: 242](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.devistotra.laghustuti!laghustutivrtti.242)
- [Next: 244](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.devistotra.laghustuti!laghustutivrtti.244)

## Linked texts (1)

- [Laghustutiḥ (vṛttisametā)](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.devistotra.laghustuti.252-255) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.devistotra.laghustuti!laghustutivrtti.243](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.devistotra.laghustuti!laghustutivrtti.243) · Pramāṇa
