Pramāṇa · Search · About · API

Devirahasya 84

Devīrahasya 84

Language
Sanskrit

Contents

84.1

adhunā kathayiṣyāmi paddhatiṃ gadyarūpiṇīm
śrībālātripureśvaryāstattvataḥ saukhyadāyinīm

84.2

prātaḥ kṛtyamakṛtvā tu yo devīṃ bhaktito'rcayet
tasya pūjā tu viphalā śaucahīnā yathā kriyā

84.1-2.1

śrīmān sādhako brāhme muhūrte śayanatalādutthāya karacaraṇamukhādi prakṣālya, baddhapadmāsanaḥ samupaviśya svaśiraḥsthasahasrāraাdhomukhakamalakarṇikāntargataṃ nijaguruṃ svaśaktyā sahitaṃ dhyātvā, mānasopacāraiḥ saṃpūjya daṇḍavannatvā, gurūktavidhinā prātaḥkṛtyamajapājapaṃ ca vidhāya, svakāryānuṣṭhānāya bhūmiṃ prārthya śvāsānusoraṇa tasyāṃ pādāvupanyasya, gṛhādbahirniḥsṛtya, nairṛtyāṃ yāmyāṃ vā diśi malamūtrotsarga — śaucācamana — dantadhāvanādikaṃ vidhāya nadyādau gatvā vaidikaṃ nirvartya tāntrikamārabheta | tatrādau mūlayuktatattvatrayeṇācamya, hrīṃsvāhā ityanena vācamya, mūlaṃ smaran malāpakarṣaṇasnānaṃ vidhāya, punarācamya aghetyādimāsādyutkīrtanaṃ vidhāya, śrīkuladevatāprītaye tāntrikavidhinā snānamahaṃ kariṣye iti saṃkalpya, jale trikoṇacakraṃ vibhāvya sūryamaṇḍalāt "gaṅge ca yamune caiva" ityādināṅkuśamudrayā tīrthamāvāhya, puraḥkalpitatīrthe saṃyojyācamya svātmānaṃ prokṣya, mūlena mṛdā snapanaṃ vidhāya, mūlaṃ paṭhannāvāhitāṃ svadevatāṃ trirabhiṣicya, śravaṇādisanchidrāṇi nirudhya trirnimajyo‌nmajjediti snānavidhiḥ

84.1-2.2

atha saṃdhyā | tatra pūrvavadācamya svamūlaprāṇāyāmarghyādikaraṣaḍaṅgaṃ vidhāya pūrvavattīrthamāvāhya, vāmahaste tajjalaṃ nidhāya dattahastenācchādya yaṃraṃvaṃlaṃhaṃ iti pāñcabhautikamantraiḥ saptavāramabhimantrya, mūlavidyayā trirabhimantrya, tajjalabindubhirvāṃmāṅguṣṭhānāmikābhyāṃ mūlavidyayā svaśirastriḥ prokṣyāvaśiṣṭajalaṃ vāmahaste nidhāya, trirabhimantrya mūlamuccaraṃstattvamudrayā mūrdhni saptadhā mūlena ca tridhābhyudya, śeṣaṃ jalaṃ dattahaste samādāya tejorūpaṃ dhyātvā, iḍayā dehāntaḥpāpaṃ prakṣālya, kṛṣṇavarṇaṃ tajjalaṃ pāparūpaṃ piṅgalayā viricya vāme kalpitavajraśilāyāṃ phaḍiti niḥkṣipet | tato'rghyaṃ vidhāya, ūm̐hrāṃhrīṃsaḥ śrīmārtaṇḍabhairavāya prakāśaśaktisahitāya idamarghyaṃ parikalpayāmi svāhā' iti trirarghyaṃ kulasyāryāya dattvā, hṛtpadmāt sūryamaṇḍale mūladevīṃ nītvā tatra vidhivaddhyātvā, peṃ vāgbhvayyai vidmahe klīṃ kāmeśvaryai dhīmahi sauḥ tannaḥ śaktiḥ pracodayāt, ityanayā mūlagāyatryā catasṛṣu saṃdhyāsu sūryamaṇḍale mūladevyai arghyaṃ dattvā yathāśakti japet | tataścatasṛṣu saṃdhyāsu
kramaśo mūlādhāra-hṛtkamala-bhrūmadhya-brahmarandhrebhyo devītejaḥ samākṛṣya iḍayā virecya , kalpitavahnisūryacandratārāmaṇḍaleṣu nikṣipya ,
tatra bālayauvanaprauḍhacidrūpāṃ devīṃ dhyātvā , tataḥ aiṃ tripurādevyai vidmahe
vāgīśvaryai dhīmahi tanno muktiḥ pracodayāt , iti prātaḥ| klīṃ tripurādevyai vidmahe kāmeśvaryai dhīmahi tannaḥ klinnā pracodayāt , iti madhyāhne
sauḥ tripurādevyai vidmahe śaktīśvaryai dhīmahi tanno'mṛte pracodayāt , iti

84.1-2.3

sāyaṃ | aiṃ vāgīśvaryai vidmahe klīṃ kāmeśvaryai dhīmahi sauḥ tannaḥ śaktiḥ
pracodayāt , iti ardharātre | iti svasvagāyatryārghyaṃ dattvā yathāśakti svasvagāyatrīṃ ca japtvā , punarmūlagāyatrīṃ ca japtvā svasvabījāḍhyaṃ sarvaṃ mūlaṃ ca japtvā , prāṇāyāmādinā japaṃ samarpya maṇḍalebhyo
devītejaḥ svasthāne devīṃ ca hṛdyānīya dhyāyediti saṃdhyāvidhiḥ
tatastarpaṇam | tatra pūrvavadācamya prāṇāyāmādi kṛtvā tīrthamāvāhya , mūlena jalaṃ saptadhāmṛtamudrayābhyukṣīkṛtya tatra jale yantraṃ dhyātvā ,
tatra devīṃ hṛdayāt saparivārāmānīya ṣaḍaṅgayogena sakalīkṛtya kuṇḍalinyāḥ prayogeṇāmṛtenābhiṣicya vidhivat prapūjya , aiśānyāṃ 4 śrīkaulānandanāthabhairavastṛpyatām iti triḥ saṃtarpya , vahnau 4 paramaguruṃ ,
nairṛtyāṃ 4 paramācāryaṃ , vāyavye 4 parameṣṭhiguruṃ , triḥ sakṛdvā saṃtarpya ,
divyaughasiddhaughamānavaughānapi gurūn saṃtarpya jale yantraṃ vibhāvya , mūlaṃ
kāmeśvarasahitā bālātripurā vāgīśvarī tṛpyatāmiti triḥ saṃtarpya parivārānapi saṃtarpya , prāṇāyāmādi vidhāya devīṃ svahṛdi visṛjet tīrthaṃ
ca svasthāne visṛjediti tarpaṇam
tato yāgagehamāgatya jalādinā dvāradevatāḥ pūjayet | oṃ dhātre
namaḥ , oṃ vidhātre namaḥ , dakṣe | gaṃgadvārāya namaḥ , yaṃ yamunāyai namaḥ ,
vāme | dvāraśriyai namaḥ vāstupuruṣāya namaḥ ūrdhve | dehalyai
namaḥ ityadhaḥ saṃpūjya , svāsanamāstīrya 'hrīṃ ādhāraśaktikamalāsanāya
namaḥ' iti saṃpūjya vīrādyāsanenopaviśya , "pṛthivi tvayā dhṛtā
lokāḥ" ityādinā pṛthivīṃ prārthya , maṇḍūkāya namaḥ, kālāgnirudrāya0

84.1-2.4

hrīśrādhāraśaktikamalāsanāya0| hrīṃpīṭhāsanāya0| ityāsanaṃ saṃpūjya ,
tadupari samupaviśya , saṃvidaṃ yathāmantraṃ svīkuryāt | tadvidhiryathā—
saṃvide brahmasaṃbhūte brahmaputri sadānaghe | brāhmaṇānāṃ ca tṛptyarthaṃ pavitrā
bhava sarvadā || oṃ brāhmayai namaḥ svāhā | oṃ siddhamūlyadeve devi
hīnabodhaprabodhini | rājaprajāṃvaśaṅkari śatrupattanisūdini || aiṃ kṣatriyāyai namaḥ svāhā | ajñānendhanadīptāgne jñānāgnibrahmarūpiṇi | ānandasyādyutiṃ prītiṃ samyagjñānaṃ prayaccha me || hīṃ vaiśyāyai namaḥ
svāhā | namasyāmi namasyāmi yogamārgapradarśini | trailokyavijaye
mātaḥ samādhivijayoṃ bhava || krīṃ śūdrāyai namaḥ svāhā | ityabhimantrya,
"oṃ amṛte amṛtodbhave amṛtavarṣiṇi amṛtamākarṣaya 2 siddhiṃ dehidehi
tripurasundarī-padaṃ me vaśamānaya 2 svāhā" iti tadupari saptadhā mūlaṃ ca japatvā, dhenuyonimudrayāmṛtīkṛtya āvāhanādimudrāḥ saṃdarśya,
choṭikābhirdigbandhanaṃ vidhāya, saptadhā tridhā vā śrīguruṃ devatāṃ ca
saṃtarpya, "aiṃ vadavada vāgvādini mama jihvāgre sthirībhava sarvasattvavaśaṅkari svāhā" ityenena mukhe juhuyāt | tataḥ ānandamayo bhūtvā
"apasarpantu te bhūtā ye bhūtā bhuvi saṃsthitāḥ | ye bhūtā
vighnakartāraste naśyantu śivājñayā || pāṣāṇḍakāriṇo ye ca bhūtā bhūmyantarikṣagāḥ | divi loke sthitā ye ca te naśyantu śivājñayā
iti tarjanīmadhyamābhyāmūrdhvordhvaṃ tālatrayadānena vāmapārṣṇighātatrayeṇa
divyadṛṣṭyā ca trividhavighnānutsārya, choṭikābhirdaśadigbandhanaṃ kṛtvā

84.1-2.5

caturdikṣu bahiḥprākāraṃ saṃcintya prāṇāyāmaṃ kuryāt | tatra praṇavaṃ ṣoḍaśavāramuccaran dattāṅguṣṭhena dattanāsāpuṭaṃ nirudhya vāmena pavanaṃ pūrayet
tatastameva catuṣṣaṣṭivāramuccaran dattānāmākaniṣṭhikābhyāṃ vāmaṃ ca puṭaṃ
nirudhya dvābhyāṃ pavanaṃ kumbhayet | tatastameva dvātriṃśadvāramuccaran
vāmaṃ puṭaṃ tathaiva nirudhya dakṣeṇa pavanaṃ recayedityekaḥ prāṇāyāmaḥ
eṣa eva viparyayeṇa dvitīyaḥ, prathamavat tṛtīyaḥ | iti prāṇāyāmatrayeṇa nirastasakalakaluṣaṃ svadehaṃ devatārādhanayogyaṃ vibhāvya bhūtaśuddhiṃ
kuryāt
atha mūlādhārāṅkusaṃ iti mantreṇa kuraḍalinīṃ pṛthivyā saha
svādhiṣṭhānamānīya, tatra jale pṛthivīṃ līnāṃ vibhāvya tasmājjalena saha
maṇipūrakaṃ samānīya, tatra vahnau jalaṃ līnaṃ vibhāvya tasmādvahninā
sahānāhataṃ samānīya, tatra vāyau vahniṃ līnaṃ vicintya tasmādvāyunā
saha viśuddhaṃ samānīya, tatrasthākāśe vāyuṃ līnaṃ vicintya tasmādākāśena sahājñācakraṃ samānīya, tatra manasyākāśaṃ līnaṃ vicintya,
mano nāde līnaṃ vibhāvya, dhvanau dhvaniṃ samarpya, sahasradalakamalakarṇikāsthacandramaṇḍalamadhyagatatrikoṇāntargatatejomayabindurūpaparamaśive devatāṃ samarpya, prāṇāyāmavidhinā yamiti vāyubījaṃ dhūmravarṇaṃ ṣoḍaśavāraṃ japan śārīraṃ pāpapuruṣaṃ, "vāmakukṣisthitaṃ pāpapuruṣaṃ kajjalaprabham
brahmahatyāśiraskaṃ ca svarṇasteyabhujadvayam || surāpānahṛdā yuktaṃ gurutalpakaṭidvayam| tatsaṃsargipadadvandvamaṅgapratyaṅgapātakam || upapātakaromāṇaṃ raktaśmaśruvilocanam| khaḍgacarmadharaṃ kruddhaṃ pāpaṃ kurttau vicintayet ||"

84.1-2.6

itthaṃ saṃśoṣya, ramiti vahnibījaṃ raktavarṇaṃ catuṣṣaṣṭivāraṃ japaṃstameva
saṃdahya, vamityamṛtabījaṃ śuklavarṇaṃ sahasrāre vicintya dvātriṃśadvāraṃ
japaṃstadudbhavāmṛtavṛṣṭyā| niṣpāpaṃ śarīramutpādya, lalāṭastha-lamiti pṛthvībījena pītavarṇena sudṛḍhīkṛtya, hīmiti mūlasthena bījena saiśvaryaṃ
vidhāya, sohamiti mantreṇa kuṇḍalinīmamṛtalolībhūtāṃ pañcabhūtāni
jīvātmānaṃ ca brahmamārgeṇa svasvasthāne niyojayet| tato devīrūpamātmānaṃ vicintya hṛdi hastaṃ nidhāya prāṇapratiṣṭhāṃ kuryāt
'oṃ āṃ hrīṃ kroṃ haṃsaḥ śrībālātripurāyāḥ prāṇā iha prāṇāḥ 13 jīva iha sthitaḥ 13 sarvendriyāṇi iha sthitāni 13 vāṅmanaścakṣu:śrotraghrāṇā ihāgatya sukhaṃ ciraṃ tiṣṭhantu svāhā' iti prāṇapratiṣṭhāṃ
vidhāya, svamūlatrṛṣyādicintanaṃ vidadhīta | yathā—
asya śrībālātripurāmantrasya dakṣiṇāmūrtirṛṣiḥ paṅktiśchandaḥ śrībālātripurā devatā aiṃ bījaṃ sauḥ śaktiḥ klīṃ kīlakaṃ pūjādau viniyogaḥ
iti kṛtāñjaliḥ smṛtvā yathāvidhi nyaset | dakṣiṇāmūrtiṛṣaye namaḥ
śirasi, paṅkticchandase namo mukhe, śrībālātripurādevatāyai namo hṛdi,
aiṃ bījāya namo guhye, sauḥ śaktye namaḥ pādayoḥ, klīṃ kīlakāya namo nābhau, viniyogāya namaḥ sarvāṅgeṣu | aiṃ namo nābhyādipādāntaṃ,
klīṃ namaḥ kaṇṭhādinābhyantaṃ, sauḥ namo mūrdhādikaṇṭhāntam || aiṃ namo
vāmapāṇitale, klīṃ namo datte, sauḥ namaḥ ubhayoḥ
drāṃ kṣobhaṇabāṇāya namaḥ aṅguṣṭhayoḥ , drīṃ drāvaṇabāṇāya namaḥ tarjanyoḥ , klīṃ ākarṣaṇabāṇāya namo madhyamayoḥ , blūṃ vaśīkaraṇabāṇāya
namaḥ anāmikayoḥ , iti bāṇanyāsaḥ

84.1-2.7

sauḥ kāmāya namaḥ aṅguṣṭhayoḥ , klīṃ manmathāya namaḥ tarjanyoḥ, aiṃ kandarpāya namo madhyamayoḥ , blūṃ makaradhvajāya namaḥ anāmikayoḥ , strīṃ manaketave namaḥ kaniṣṭhikayoḥ , iti kāmakaranyāsaḥ
atha svamūlakaranyāsaḥ | aiṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ , klīṃ tarjanībhyāṃ ,
sauḥ madhyamābhyāṃ , aiṃ anāmikābhyāṃ , klīṃ kaniṣṭhikābhyāṃ, sauḥ karatalapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ | evaṃ hṛdayādinyāsaḥ | tato'ntarmātṛkānyāsaṃ bahirmātṛkānyāsaṃ ca kṛtvā mātṛkāvidyānyāsaṃ kuryāt | yathā—aiṃ namaḥ
maṇibandhe , klīṃ namaḥ tale , sauḥ agre, iti dattakare | evaṃ vāmakare | aiṃ namaḥ kapre , klīṃ kurpare , sauḥ pārṇau , iti datte | evaṃ
vāme'pi | aiṃ namaḥ adhaḥ kaṭe , klīṃ jānuni , sauḥ pādāgre iti datte | evaṃ
vāme | aiṃ namo liṅge , klīṃ hṛdi , sauḥ nādānte , iti vidyānyāsaḥ
atha navayoninyāsaḥ | aiṃ namo dattakarṇe , klīṃ vāme , sauḥ cibuke , aiṃ dattaśaṅkhe, klīṃ vāme , sauḥ mukhe , aiṃ dattanetre , klīṃ vāme ,
sauḥ nāsāyāṃ , aiṃ dattabāhau , klīṃ vāme , sauḥ kucau , aiṃ dattajānuni , klīṃ vāme , sauḥ nābhau , aiṃ dattapāde , klīṃ vāme , sauḥ guhye ,
aiṃ dattapārśve , klīṃ vāme , sauḥ hṛdi , aiṃ dattastane , klīṃ vāme ,
sauḥ karaṭhe , iti navayoninyāsaḥ
atha ratyādinyāsaḥ | mūlādhāre aiṃ ratyai namaḥ , hṛdi klīṃ prītyai0, bhrūmadhye sauḥ manobhavāyai0| punarapyeṣu sthāneṣvetā vinyaset

84.1-2.8

sauḥ amṛteśyai namaḥ , klīṃ yogeśyai namaḥ , aiṃ viśvayonyai namaḥ | tataḥ punarapi ṣaḍaṅganyāsaḥ saṃpradāyena | aiṃ hṛdayāya namaḥ , klīṃ śirase0 | sauḥ śikhāyai0, aiṃ kavacāya0, klīṃ netrābhyāṃ0, sauḥ astrāya phaṭ, iti nyāsairdehaṃ saṃnahya, "mūlādhāre mūlavidyāṃ vidyutkoṭisamaprabhām || sūryakoṭipratīkāśāṃ candrakoṭisuśītalām || bisatantusvarūpāṃ tāṃ bindutrivalayāṃ priye | ūrdhvaśaktinipātena sahajena varānane || mūlaśaktidṛḍhatvena madhyaśaktiprabodhataḥ | paramānandasaṃdohasānandaṃ cintayet param ||" ityantaryajanaṃ kṛtvā pīṭhapūjāṃ nyāsena
svadehe kuryāt
mūlādhāre ādhāraśaktyai namaḥ , prakṛtyai namaḥ , svādhiṣṭhāne kamaṭhāya0 , maṇipūre śeṣāya0 , anāhate pṛthivyai0 , tatraiva sudhāmbudhaye0 ,
maṇidvīpāya0 , cintāmaṇigṛhāya0 , ratnavedikāyai0 , maṇipīṭhāya0 ,
diśu nānāmunigaṇebhyo0 , nānādevebhyo0 , dharmāya namaḥ dakṣāṃse | jñānāya0 vāmāṃse | vairāgyāya0 vāmorau | aiśvaryāya0 dakṣorau | adharmāya0 dakṣakukṣau | ajñānāya0 dakṣapṛṣṭhe | avairāgyāya namaḥ vāmapṛṣṭhe
anaiśvaryāyaṃ0 vāmakukṣau | śeṣāya0 | padmāya0 | prakṛtimayapatrebhyo0
vikṛtimayakesarebhyo0 | pañcāśadvarṇabhūṣitakarṇikāyai0 | sūryamaṇḍalāya0 | somamaṇḍalāya0 | vahnimaṇḍalāya0 | saṃ sattvāya0 | raṃ rajase0 | taṃ tamase0 | bhrāṃ
ātmane0 | bhraṃ antarātmane0 | paṃ paramātmane0 | hrīṃ jñānātmane0 | patreṣu cāmāyai0 | jyeṣṭhāyai0 | raudryai0 | ambikāyai0 | icchāyai0 | jñānāyai0 | kriyāyai0

84.1-2.9

kubjikāyai0 | citrāyai0 | viṣāgnikāyai0 | dūtyai0 | ānandāyai0 | madhye manonmanyai0 | aiṃ parāyai0 | aparāyai0 | parāparāyai0 | hsauṃ sadāśivamahāpretapadmāsanāya namaḥ | paramaśivaparyaṅkāya namaḥ , iti pīṭhaṃ nyasya tatraiva hṛdaye
śrībālāṃ dhyāyet
mūlādibrahmarandhrāntaṃ bisatantutanīyasīm
bhramadbhramaranīlābha-dhammillāmalapuṣpiṇīm

84.2-2

brahmarandhrasphuradbhinna-mukharekhāvirājitām
mukharekhālagnaratnatilakāṃ mukuṭojjvalām

84.3

viśuddhamuktāvrajāḍhya-candrekhākirīṭinīm
bhramadbhramaranīlābha-nayanatrayarājitām

84.4

sūryabhāsvanmahāratnakuṇḍalālaṅkṛtāṃ parām
śukrākārasphuranmuktā-hārabhūṣaṇabhūṣitām

84.5

graiveyāṅgadapatrāli-sphuratkāntijitāmṛtām
gaṅgātaraṅgakarpūra-śubhrāmbaravirājitām

84.6

śrīkhaṇḍaballī-sadṛśabāhuballīvirājitām
kaṅkaṇādilasadrūpā-maṇibandhalasatprabhām

84.7

raktotpaladalākāra-pādapallavaśobhitām
nakṣatramātrāsaṅkāśa-muktāmañjīramaṇḍitām

84.8

vāmena pāṇinaikena pustakaṃ cāpareṇa tu
abhayaṃ ca prayacchantīṃ sādhakānāṃ varānane

84.6-2

akṣamālāṃ ca varadaṃ dattapāṇidvayena tu
dadhatīṃ cintayed devīṃ vaśyasaubhāgyavākpradām
cīrakundendudhavalāṃ prasannāṃ saṃsmaret priye

Linked texts (7)