Pramāṇa · Search · About · API

Niruttaratantra 2: dvitīyaḥ paṭalaḥ

Niruttaratantra 2

Language
Sanskrit

dvitīyaḥ paṭalaḥ

2.1

dvitīyaḥ paṭalaḥ

2.2

śrīdevyuvāca -

2.3

deva-deva ! mahā-deva ! sṛṣṭi-sthiti-layātmaka !

2.4

kīdṛśī dakṣiṇā kālo tasyā mantraśca kīdṛśaḥ ..

2.5

pūjā vā kīdṛśī tasyāḥ pūjāyāḥ kīdṛśaṃ phalaṃ ?

2.6

gururvā kīdṛśo deva ! puraścaryā ca kīdṛśī ..

2.7

sādhanaṃ kodṛśaṃ tasyāḥ phalaṃ tasya ca kodṛśaṃ ?

2.8

tat prakāśaya samyaṅ me yena yāmi niruttaram ..

2.9

śrīśiva uvāca -

2.10

bhagaṃ bhagavatī jñeyā dakṣiṇā triguṇeśvarī .

2.11

carācaramidaṃ sarva bhaga-rūpaṃ kuleśvari ..

2.12

mahattvādīni sarvāṇi trividhaṃ parikathyate .

2.13

hakārārddha-kalā sūkṣmā yoni-madhya-svarūpiṇī ..

2.14

yoniśca dakṣiṇā kālī brahma-viṣṇu-śivātmikā .

2.15

trikoṇe ca trayo devāḥ śiva-viṣṇu-pitāmahāḥ ..

2.16

yoni-madhye devi ! vased devī kālikā kula-sundarī .

2.17

jyoti-rūpā mahā-kālī śukra-rūpā prapañca-sū ..

2.18

śukrato jāyate viśvaṃ śiva-śakti-prabhedataḥ .

2.19

śiva-śaktidvidhā devi ! nirguṇā saguṇāpi ca ..

2.20

nirguṇā jyotiṣāṃ vṛnyaṃ para-mahā sanātanī .

2.21

paraṃ ca puruṣaṃ viddhi mahā-nola-maṇi-prabham ..

2.22

jyotiśca dakṣiṇā kālo dūrasthā syāt prapañcasū .

2.23

viparīta-ratā kālo nirguṇā saguṇāpi ca..

2.24

amā syānirguṇe sāpi praniruddha-sarasvatī .

2.25

saguṇā sura-garbhe ca mahā-kāla-nirūpiṇī ..

2.26

nārī-rūpaṃ samāsthāya saiva viśvaṃ prasūyate .

2.27

viṣṇu-māyā mahā-lakṣmīrmohayatyakhilaṃ jagat ..

2.28

sahavāneya sā devī yoni-mārge carācaraṃ .

2.29

deva-mārgamidaṃ viśvaṃ deva-mārga-niṣevitam ..

2.30

śiva-śakti-mayaṃ tattvaṃ tatva-jñānasya kāraṇaṃ .

2.31

bahūnāṃ janmanāmante śakti-jñānaṃ prajāyate ..

2.32

śakti-jñānaṃ vinā devi nirvāṇaṃ naiva jāyate .

2.33

sā śaktirdakṣiṇā kālī siddha-vidyā-svarūpiṇī ..

2.34

siddha-vidyāsu sarvāsu dakṣiṇā prakṛtiḥ pumān .

2.35

avinā-bhāva-sambandhastayoreva parasparaṃ..

2.36

śivo'pi tatra yuktaścecchaktiḥ syācchiva-yogataḥ.

2.37

tayoryoga-mayaṃ tattvaṃ tayoryogena cintanam..

2.38

tayoyoṃgamayaṃ mantraṃ tayoryogana sañjapet .

2.39

tayormantraṃ mahā-mantraṃ bhoga-mokṣa-pradāyakam ..

2.40

bhogena labhate mokṣaṃ sālokyādi-catuṣṭayaṃ .

2.41

mahā-kalpa-taruḥ kālo aniruddha-sarasvatī ...

2.42

brahma-viṣṇu-maheśānāṃ bhukti-muktyeka kāraṇaṃ .

2.43

sā kālī guruto''rādhyā mantra-tantra-svarūpiṇo ..

2.44

atha vakṣye kuleśāni ! dakṣiṇā-kālikā-manuḥ .

2.45

tena vijñāna-mātreṇa jīvanmuktaḥ prajāyate ..

2.46

brahmāsana-yutaṃ devi ! nāda-vindu-samanvitam .

2.47

vāma-netrārṇa-saṃyuktaṃ cit-svarūpaṃ parāparam ..

2.48

ekākṣarī siddha-vidyā mantra-rājñī kuleśvara !

2.49

triguṇā ca kūrca-yugmaṃ lajjā-yugmaṃ tataḥ paraṃ ..

2.50

dakṣiṇe kālike ceti sapta-vījāni yojayet .

2.51

ante vahni-vadhūṃ dadyād vidyā-rājñī prakīrtitā ..

2.52

sarva-mantra-mayī vidyā sṛṣṭi-sthityanta-kāriṇī .

2.53

api cet tvatsamā nārī matsamaḥ puruṣo'sti cet ..

2.54

aniruddha-sarasvatyāḥ samo mantro'sti vai tadā .

2.55

brahmā rudraśca viṣṇuśca sarve devā upāsakāḥ ..

2.56

vedāgama-purāṇeṣu vanditā kālikā śubhā .

2.57

kālikā kāma-pīṭheṣu sarva-kāma-pradāyinī ..

2.58

svarge mayeṃ ca pātāle ye kecit santi bhairavāḥ .

2.59

te sarve kālikā-putrāste muktā nātra saṃśayaḥ ..

2.60

saṅketa-mārgād deveśi ! nābhiṣekaṃ guru-kramāt .

2.61

pūjā-kāle viśeṣeṇa taṃ tyajedantyajaṃ yathā ..

2.62

bhairavo'sya ṛṣiḥ proktaḥ uṣṇik chandaḥ prakīrtitaṃ .

2.63

devatā dakṣiṇā-kālī aniruddha-sarasvatī ...

2.64

hrīṃ vījaṃ hūṃ śaktiśca krīṃ caiva kīlakaṃ smṛtaṃ .

2.65

dharmārtha-kāma-mokṣeṣu viniyogaḥ prakīrtitaḥ ..

2.66

nyāsa-jālaṃ purā proktaṃ nānā-tantreṣu pārvati ! .

2.67

nyāsa-jāla-yuto mantrī vīra-bhāvena pūjayet ..

2.68

tripañicīre mahā-poṭhe yoni-poṭhaṃ prapūjayet .

2.69

dhyāyet kāloṃ karālāsyāṃ pīnonnata-payodharāṃ ..

2.70

mahā-megha-prabhāṃ śyāmāṃ ghora-rāvāṃ caturbhujāṃ .

2.71

sadyaśchinna-śiraḥ khaḍga-vāmoddhṛdhaḥ-karāmbujāṃ..

2.72

abhayaṃ varadaṃ caiva dakṣiṇordhvādhaḥ pāṇikāṃ .

2.73

pañcāśad-varṇa-muṇḍālī-galad-rudhira-carcitāṃ..

2.74

sṛkka-dvaya-galad-rakta-dhārā-visphuritānanāṃ .

2.75

śivābhirghora-rāvābhiścaturdikṣu samanvitāṃ ..

2.76

śavānāṃ kara-saṅghātaiḥ kṛta-kāñcīṃ hasanmukhīṃ .

2.77

digambaroṃ mukta-keśīṃ candrārdha-kṛta-śekharāṃ ...

2.78

śava-rūpa-mahādeva-hṛdayopari saṃsthitāṃ.

2.79

mahā-kālena ca samaṃ viparīta-ratāturāṃ ..

2.80

madirāghūrṇa-nayanāṃ smerānana-saroruhāṃ.

2.81

aṭṭahāsāṃ mahā-raudroṃ sarvadānanda-kāriṇīṃ ...

2.82

evaṃ sañcintayet kālīṃ śmaśānālaya-vāsinīṃ .

2.83

evaṃ dhyātvā yajed voro niśāyāṃ kula mandire ..

2.84

mānasaṃ pūjanaṃ kṛtvā kula-puṣpaṃ samāharet .

2.85

mānasaṃ pūjanaṃ naiva gacchettu pitṛ-kānane ..

2.86

sa pāpiṣṭho yajennaiva kālīṃ kaluṣa-hāriṇīṃ .

2.87

uccairvoccārayenmantraṃ manasā ca smeranmanuṃ ..

2.88

tattra cāvāhanaṃ neṣṭaṃ kāmākhyāyāṃ kuleśvari !

2.89

ārādhya manasā bhaktyā bāhya-pūjāmathācaret ..

2.90

ātma-śuddhi dravya-śuddhi kṛtvā pāttrāṇi vinyaset .

2.91

arghya-pāttrādikaṃ tatra vinyased vidhi-pūrvakaṃ ..

2.92

pīṭha-pūjāṃ vidhāyātha pūjayet tatra devatāṃ .

2.93

cintayet parayā bhaktyā vidhi-dṛṣṭena karmaṇā ..

2.94

āsanaṃ svāgataṃ pādyamarthyamācamanīyakaṃ .

2.95

snānaṃ vastropavītaṃ ca bhūṣaṇāni ca sarvaśaḥ ..

2.96

gandhaṃ pūṣpaṃ dhūpa-dīpau madhuparka tataḥ paraṃ .

2.97

mantramuccārya vātavyaṃ tarpaṇaṃ ca tataḥ paraṃ ..

2.98

mālyānulepanaṃ caiva pañca puṣpāñjalīṃstataḥ .

2.99

punaḥ prapūjayed devīṃ mahā-kālena lālitāṃ ..

2.100

ṣoḍaśopacāra-yuktā hyaṣṭau pūjā prakīrtitā .

2.101

aṣṭābhiḥ śaktibhiśvāpi loka-pālaiśca sammataḥ ..

2.102

pīṭha-mantra-kramād yāgaḥ sa mārgaḥ paramaḥ smṛtaḥ .

2.103

pīṭhenaiva samastena bahirāvaraṇaṃ vinā ..

2.104

mantraṃ pūrva-kṛto yāgo nitya-yāgaḥ sa madhyamaḥ .

2.105

kevalaṃ puṣpa-yāgastu kaniṣṭha-pūjanaṃ bhavet ..

2.106

kamalāṃ mukuṭaṃ mūdhni karṇe ca prapūjayet .

2.107

kuṇḍale tataḥ .. tata ājñāṃ samādāyāvaraṇaṃ ca

2.108

guru-paṃktiṃ tato devi ! mahā-kālaṃ tataḥ paraṃ .

2.109

dhūmra-varṇaṃ mahā-kālaṃ jaṭā-tārānvitaṃ priye ..

2.110

tri-netraṃ śava-rūpaṃ ca śakti-yuktaṃ nirāmayaṃ .

2.111

digambaraṃ ghora-rūpaṃ nīlāñjana sama-prabhaṃ ...

2.112

nirguṇaṃ ca guṇādhāraṃ kālī-sthānaṃ punaḥ punaḥ .

2.113

kālī kapālinī kullā prathame ca trikoṇa ke ..

2.114

mātrā-mudrā-mitā-devyaḥ pañcame ca trikoṇake .

2.115

dalāṣṭe pūjayed devi ! pūrvādi-krama-yogataḥ ..

2.116

brāhmī nārāyaṇī caiva kaumārī ca maheśvarī .

2.117

aparājitā ca cāmuṇḍā vārāhī nārśasahikā ..

2.118

caturdāre yajed devi ! asitāṅgādi-bhairavān .

2.119

asitāṅgo ruruścaṇḍaḥ krodho bhīṣaṇa eva ca ..

2.120

unmattaśca kapālī ca saṃhāraka iti kramāt .

2.121

pūrvādi-kramato devi ! dvāri dvāri dvayaṃ dvayaṃ ..

2.122

indrādi-daśa-dik-pālān daśa-vikṣu prapūjayet .

2.123

khaḍgaṃ muṇḍaṃ yajed vāme haste ca kula-sundari ..

2.124

pūjayed dakṣiṇe haste abhayaṃ ca varaṃ tathā .

2.125

punaśca pūjayed devīṃ sāyudhāṃ ca savāhanāṃ ..

2.126

kullukāṃ mūrdhni sañjapya hṛdi setuṃ vicintayet .

2.127

mahā-setuṃ kaṇṭha-deśe nābhau yoniṃ vicintayet ..

2.128

setuṃ tu praṇavaṃ devi ! hṛdisthaṃ taṃ prapūjayet .

2.129

nija-vījaṃ mahā-setuṃ kaṇṭha-deśe vicintayet ..

2.130

savindu-mātṛkā-yukttā nābhi-madhye vicintayet .

2.131

kālī-kūrca vadhūrmāyā phaṭ‌kārāntaṃ sureśvari ..

2.132

paśvākṣarī kālikāyāḥ kullukāṃ paricintayet .

2.133

tārāyāḥ kullukā devī mahā-nīla sarasvatī ..

2.134

śranyāsāṃ ca vadhū-vījaṃ kullukā parikathyate .

2.135

kālī-kula-pravṛttānāṃ pūjāyāmevamācaret ..

2.136

aṣṭottara-śataṃ japtvā punaḥ pūjāṃ prakalpayet .

2.137

punaḥ prapūjayed devīṃ mahā-kālena lālitāṃ ..

2.138

tatastu kavacaṃ devi ! stavaṃ ca prapaṭhet tataḥ ..

2.139

iti śrīniruttara-tantre śiva-pārvatī-saṃvāde dvitīyaḥ paṭalaḥ ..