Niruttaratantra 2: dvitīyaḥ paṭalaḥ
Niruttaratantra 2
- Language
- Sanskrit
dvitīyaḥ paṭalaḥ
2.1
dvitīyaḥ paṭalaḥ
2.2
śrīdevyuvāca -
2.3
deva-deva ! mahā-deva ! sṛṣṭi-sthiti-layātmaka !
2.4
kīdṛśī dakṣiṇā kālo tasyā mantraśca kīdṛśaḥ ..
2.5
pūjā vā kīdṛśī tasyāḥ pūjāyāḥ kīdṛśaṃ phalaṃ ?
2.6
gururvā kīdṛśo deva ! puraścaryā ca kīdṛśī ..
2.7
sādhanaṃ kodṛśaṃ tasyāḥ phalaṃ tasya ca kodṛśaṃ ?
2.8
tat prakāśaya samyaṅ me yena yāmi niruttaram ..
2.9
śrīśiva uvāca -
2.10
bhagaṃ bhagavatī jñeyā dakṣiṇā triguṇeśvarī .
2.11
carācaramidaṃ sarva bhaga-rūpaṃ kuleśvari ..
2.12
mahattvādīni sarvāṇi trividhaṃ parikathyate .
2.13
hakārārddha-kalā sūkṣmā yoni-madhya-svarūpiṇī ..
2.14
yoniśca dakṣiṇā kālī brahma-viṣṇu-śivātmikā .
2.15
trikoṇe ca trayo devāḥ śiva-viṣṇu-pitāmahāḥ ..
2.16
yoni-madhye devi ! vased devī kālikā kula-sundarī .
2.17
jyoti-rūpā mahā-kālī śukra-rūpā prapañca-sū ..
2.18
śukrato jāyate viśvaṃ śiva-śakti-prabhedataḥ .
2.19
śiva-śaktidvidhā devi ! nirguṇā saguṇāpi ca ..
2.20
nirguṇā jyotiṣāṃ vṛnyaṃ para-mahā sanātanī .
2.21
paraṃ ca puruṣaṃ viddhi mahā-nola-maṇi-prabham ..
2.22
jyotiśca dakṣiṇā kālo dūrasthā syāt prapañcasū .
2.23
viparīta-ratā kālo nirguṇā saguṇāpi ca..
2.24
amā syānirguṇe sāpi praniruddha-sarasvatī .
2.25
saguṇā sura-garbhe ca mahā-kāla-nirūpiṇī ..
2.26
nārī-rūpaṃ samāsthāya saiva viśvaṃ prasūyate .
2.27
viṣṇu-māyā mahā-lakṣmīrmohayatyakhilaṃ jagat ..
2.28
sahavāneya sā devī yoni-mārge carācaraṃ .
2.29
deva-mārgamidaṃ viśvaṃ deva-mārga-niṣevitam ..
2.30
śiva-śakti-mayaṃ tattvaṃ tatva-jñānasya kāraṇaṃ .
2.31
bahūnāṃ janmanāmante śakti-jñānaṃ prajāyate ..
2.32
śakti-jñānaṃ vinā devi nirvāṇaṃ naiva jāyate .
2.33
sā śaktirdakṣiṇā kālī siddha-vidyā-svarūpiṇī ..
2.34
siddha-vidyāsu sarvāsu dakṣiṇā prakṛtiḥ pumān .
2.35
avinā-bhāva-sambandhastayoreva parasparaṃ..
2.36
śivo'pi tatra yuktaścecchaktiḥ syācchiva-yogataḥ.
2.37
tayoryoga-mayaṃ tattvaṃ tayoryogena cintanam..
2.38
tayoyoṃgamayaṃ mantraṃ tayoryogana sañjapet .
2.39
tayormantraṃ mahā-mantraṃ bhoga-mokṣa-pradāyakam ..
2.40
bhogena labhate mokṣaṃ sālokyādi-catuṣṭayaṃ .
2.41
mahā-kalpa-taruḥ kālo aniruddha-sarasvatī ...
2.42
brahma-viṣṇu-maheśānāṃ bhukti-muktyeka kāraṇaṃ .
2.43
sā kālī guruto''rādhyā mantra-tantra-svarūpiṇo ..
2.44
atha vakṣye kuleśāni ! dakṣiṇā-kālikā-manuḥ .
2.45
tena vijñāna-mātreṇa jīvanmuktaḥ prajāyate ..
2.46
brahmāsana-yutaṃ devi ! nāda-vindu-samanvitam .
2.47
vāma-netrārṇa-saṃyuktaṃ cit-svarūpaṃ parāparam ..
2.48
ekākṣarī siddha-vidyā mantra-rājñī kuleśvara !
2.49
triguṇā ca kūrca-yugmaṃ lajjā-yugmaṃ tataḥ paraṃ ..
2.50
dakṣiṇe kālike ceti sapta-vījāni yojayet .
2.51
ante vahni-vadhūṃ dadyād vidyā-rājñī prakīrtitā ..
2.52
sarva-mantra-mayī vidyā sṛṣṭi-sthityanta-kāriṇī .
2.53
api cet tvatsamā nārī matsamaḥ puruṣo'sti cet ..
2.54
aniruddha-sarasvatyāḥ samo mantro'sti vai tadā .
2.55
brahmā rudraśca viṣṇuśca sarve devā upāsakāḥ ..
2.56
vedāgama-purāṇeṣu vanditā kālikā śubhā .
2.57
kālikā kāma-pīṭheṣu sarva-kāma-pradāyinī ..
2.58
svarge mayeṃ ca pātāle ye kecit santi bhairavāḥ .
2.59
te sarve kālikā-putrāste muktā nātra saṃśayaḥ ..
2.60
saṅketa-mārgād deveśi ! nābhiṣekaṃ guru-kramāt .
2.61
pūjā-kāle viśeṣeṇa taṃ tyajedantyajaṃ yathā ..
2.62
bhairavo'sya ṛṣiḥ proktaḥ uṣṇik chandaḥ prakīrtitaṃ .
2.63
devatā dakṣiṇā-kālī aniruddha-sarasvatī ...
2.64
hrīṃ vījaṃ hūṃ śaktiśca krīṃ caiva kīlakaṃ smṛtaṃ .
2.65
dharmārtha-kāma-mokṣeṣu viniyogaḥ prakīrtitaḥ ..
2.66
nyāsa-jālaṃ purā proktaṃ nānā-tantreṣu pārvati ! .
2.67
nyāsa-jāla-yuto mantrī vīra-bhāvena pūjayet ..
2.68
tripañicīre mahā-poṭhe yoni-poṭhaṃ prapūjayet .
2.69
dhyāyet kāloṃ karālāsyāṃ pīnonnata-payodharāṃ ..
2.70
mahā-megha-prabhāṃ śyāmāṃ ghora-rāvāṃ caturbhujāṃ .
2.71
sadyaśchinna-śiraḥ khaḍga-vāmoddhṛdhaḥ-karāmbujāṃ..
2.72
abhayaṃ varadaṃ caiva dakṣiṇordhvādhaḥ pāṇikāṃ .
2.73
pañcāśad-varṇa-muṇḍālī-galad-rudhira-carcitāṃ..
2.74
sṛkka-dvaya-galad-rakta-dhārā-visphuritānanāṃ .
2.75
śivābhirghora-rāvābhiścaturdikṣu samanvitāṃ ..
2.76
śavānāṃ kara-saṅghātaiḥ kṛta-kāñcīṃ hasanmukhīṃ .
2.77
digambaroṃ mukta-keśīṃ candrārdha-kṛta-śekharāṃ ...
2.78
śava-rūpa-mahādeva-hṛdayopari saṃsthitāṃ.
2.79
mahā-kālena ca samaṃ viparīta-ratāturāṃ ..
2.80
madirāghūrṇa-nayanāṃ smerānana-saroruhāṃ.
2.81
aṭṭahāsāṃ mahā-raudroṃ sarvadānanda-kāriṇīṃ ...
2.82
evaṃ sañcintayet kālīṃ śmaśānālaya-vāsinīṃ .
2.83
evaṃ dhyātvā yajed voro niśāyāṃ kula mandire ..
2.84
mānasaṃ pūjanaṃ kṛtvā kula-puṣpaṃ samāharet .
2.85
mānasaṃ pūjanaṃ naiva gacchettu pitṛ-kānane ..
2.86
sa pāpiṣṭho yajennaiva kālīṃ kaluṣa-hāriṇīṃ .
2.87
uccairvoccārayenmantraṃ manasā ca smeranmanuṃ ..
2.88
tattra cāvāhanaṃ neṣṭaṃ kāmākhyāyāṃ kuleśvari !
2.89
ārādhya manasā bhaktyā bāhya-pūjāmathācaret ..
2.90
ātma-śuddhi dravya-śuddhi kṛtvā pāttrāṇi vinyaset .
2.91
arghya-pāttrādikaṃ tatra vinyased vidhi-pūrvakaṃ ..
2.92
pīṭha-pūjāṃ vidhāyātha pūjayet tatra devatāṃ .
2.93
cintayet parayā bhaktyā vidhi-dṛṣṭena karmaṇā ..
2.94
āsanaṃ svāgataṃ pādyamarthyamācamanīyakaṃ .
2.95
snānaṃ vastropavītaṃ ca bhūṣaṇāni ca sarvaśaḥ ..
2.96
gandhaṃ pūṣpaṃ dhūpa-dīpau madhuparka tataḥ paraṃ .
2.97
mantramuccārya vātavyaṃ tarpaṇaṃ ca tataḥ paraṃ ..
2.98
mālyānulepanaṃ caiva pañca puṣpāñjalīṃstataḥ .
2.99
punaḥ prapūjayed devīṃ mahā-kālena lālitāṃ ..
2.100
ṣoḍaśopacāra-yuktā hyaṣṭau pūjā prakīrtitā .
2.101
aṣṭābhiḥ śaktibhiśvāpi loka-pālaiśca sammataḥ ..
2.102
pīṭha-mantra-kramād yāgaḥ sa mārgaḥ paramaḥ smṛtaḥ .
2.103
pīṭhenaiva samastena bahirāvaraṇaṃ vinā ..
2.104
mantraṃ pūrva-kṛto yāgo nitya-yāgaḥ sa madhyamaḥ .
2.105
kevalaṃ puṣpa-yāgastu kaniṣṭha-pūjanaṃ bhavet ..
2.106
kamalāṃ mukuṭaṃ mūdhni karṇe ca prapūjayet .
2.107
kuṇḍale tataḥ .. tata ājñāṃ samādāyāvaraṇaṃ ca
2.108
guru-paṃktiṃ tato devi ! mahā-kālaṃ tataḥ paraṃ .
2.109
dhūmra-varṇaṃ mahā-kālaṃ jaṭā-tārānvitaṃ priye ..
2.110
tri-netraṃ śava-rūpaṃ ca śakti-yuktaṃ nirāmayaṃ .
2.111
digambaraṃ ghora-rūpaṃ nīlāñjana sama-prabhaṃ ...
2.112
nirguṇaṃ ca guṇādhāraṃ kālī-sthānaṃ punaḥ punaḥ .
2.113
kālī kapālinī kullā prathame ca trikoṇa ke ..
2.114
mātrā-mudrā-mitā-devyaḥ pañcame ca trikoṇake .
2.115
dalāṣṭe pūjayed devi ! pūrvādi-krama-yogataḥ ..
2.116
brāhmī nārāyaṇī caiva kaumārī ca maheśvarī .
2.117
aparājitā ca cāmuṇḍā vārāhī nārśasahikā ..
2.118
caturdāre yajed devi ! asitāṅgādi-bhairavān .
2.119
asitāṅgo ruruścaṇḍaḥ krodho bhīṣaṇa eva ca ..
2.120
unmattaśca kapālī ca saṃhāraka iti kramāt .
2.121
pūrvādi-kramato devi ! dvāri dvāri dvayaṃ dvayaṃ ..
2.122
indrādi-daśa-dik-pālān daśa-vikṣu prapūjayet .
2.123
khaḍgaṃ muṇḍaṃ yajed vāme haste ca kula-sundari ..
2.124
pūjayed dakṣiṇe haste abhayaṃ ca varaṃ tathā .
2.125
punaśca pūjayed devīṃ sāyudhāṃ ca savāhanāṃ ..
2.126
kullukāṃ mūrdhni sañjapya hṛdi setuṃ vicintayet .
2.127
mahā-setuṃ kaṇṭha-deśe nābhau yoniṃ vicintayet ..
2.128
setuṃ tu praṇavaṃ devi ! hṛdisthaṃ taṃ prapūjayet .
2.129
nija-vījaṃ mahā-setuṃ kaṇṭha-deśe vicintayet ..
2.130
savindu-mātṛkā-yukttā nābhi-madhye vicintayet .
2.131
kālī-kūrca vadhūrmāyā phaṭkārāntaṃ sureśvari ..
2.132
paśvākṣarī kālikāyāḥ kullukāṃ paricintayet .
2.133
tārāyāḥ kullukā devī mahā-nīla sarasvatī ..
2.134
śranyāsāṃ ca vadhū-vījaṃ kullukā parikathyate .
2.135
kālī-kula-pravṛttānāṃ pūjāyāmevamācaret ..
2.136
aṣṭottara-śataṃ japtvā punaḥ pūjāṃ prakalpayet .
2.137
punaḥ prapūjayed devīṃ mahā-kālena lālitāṃ ..
2.138
tatastu kavacaṃ devi ! stavaṃ ca prapaṭhet tataḥ ..
2.139
iti śrīniruttara-tantre śiva-pārvatī-saṃvāde dvitīyaḥ paṭalaḥ ..