Pramāṇa · Search · About · API

Pranatoshini 6.18

Prāṇatoṣiṇī 6.18

Language
Sanskrit

6.18.1

atha pūrṇābhiṣekaḥ || mahānirvāṇatantre daśamollāse ||

6.18.2

śrīsadāśiva uvāca ||

6.18.3

vidhānametat paramaṃ guptamāsījjagattraye | guptabhāvena kurvanto
narā mokṣaṃ yayuḥ purā | prabale kalikāle tu prakāśe kulavartmanaḥ
| naktaṃ vā divase kuryāt saprakāśābhiṣecanam | nābhiṣekaṃ vinā
kaulaḥ kevalaṃ madyasevanāt | pūrṇābhiṣiktaḥ kaulaḥ
syāccakrādhīśaḥ kulārcakaḥ | tatrābhiṣekapūrvāhṇe
sarvavighnopaśāntaye | yathāśaktyupacāreṇa vighneśaṃ
pūjayedguruḥ | guruścennādhikārī syācchubhapūrṇābhiṣecane |
tathābhiṣiktakaulena tatsarvaṃ sādhayet priye ! | khāntārṇaṃ
vindusaṃyuktaṃ vījamasya prakīrttitam | gaṇako'sya ṛṣiśchando
nīvṛdvighnastu devatā | karttavyakarmaṇo vighnaśāntyarthaṃ
viniyogitā | ṣaḍdīrghayuktamūlena ṣaḍaṅgāni samācaret |
prāṇāyāmaṃ tataḥ kṛtvā dhyāyedgaṇapatiṃ śive ! ||
sindūrābhaṃ trinetraṃ pṛthutarajaṭharaṃ hastapadmairdadhānam
khaḍgaṃ pāśāṅkuśeṣṭānyaruṇakaralasadvāruṇīpūrṇakumbham |
bālendūddīptamauliṃ karipativadanaṃ vījapūrārdragaṇḍaṃ
bhogīndrābaddhabhūṣaṃ bhajata gaṇapatiṃ raktavastrāṅgarāgam ||
dhyātvaivaṃ mānasairiṣṭvā pīṭhaśaktiṃ prapūjayet | tīvrā ca
jvālinī nandā bhogadā kāmarūpiṇī | ugrā tejasvatī satyā madhye
vighnavināśinī | pūrvādito'rcayitvaitāḥ pūjayet kamalāsanam |

6.18.4

punardhyātvā gaṇeśānaṃ pañcatattvopacārakaiḥ | abhyarcya ca
caturdikṣu gaṇeśaṃ gaṇanāyakam | gaṇanāthaṃ gaṇakrīḍaṃ yajet
kaulini ! sattamaḥ | ekadanta vakratuṇḍaṃ lambodaragajānanau |
mahādevañca vikaṭaṃ dhūmrābhaṃ vighnanāśanam | tato
brāhmīmukhā śaktīrdikpālāṃśca prapūjayet | teṣāmastrāṇi
sampūjya vighnarājaṃ visarjayet | evaṃ sampūjya
vighneśamadhivāsanamācaret | bhojayecca pañcatattvairbrahmajñān
kulasādhakān | tataḥ paradine snātaḥ kṛtanityoditakriyaḥ |
ājanmakṛtapāpānāṃ kṣayārthaṃ tilakāñcanam | utsṛjet
kaulatṛptyarthaṃ bhojyaikaikamapi priye ! | arghyaṃ dattvā dineśāya
brahmaviṣṇunavagrahān | arcayitvā mātṛgaṇān vasudhārāṃ
prakalpayet | karmaṇo'bhyudayārthāya vṛddhiśrāddhaṃ samācaret |
tato gatvā guroḥ pārśvaṃ praṇamya prārthayedidam | ehi nāya !
kulācāra ! nalinīkulavallabha ! | tvatpadāmbhoruhacchāyāṃ dehi
mūrdhni kṛpānidhe ! | ājñāṃ dehi mahābhāga !
śubhapūrṇābhiṣecane | nirvighnaṃ karmaṇaḥ siddhirmupaimi
tvatprasādataḥ | śivaśaktyājñayā vatsa ! kuru pūrṇābhiṣecanam |
manorathamayī siddhirjāyatāṃ śivaśāsanāt | itthamājñāṃ guroḥ
prāpya sarvopadravaśāntaye | āyulakṣmībalārogyāvāptyai
saṅkalpamācaret | tatastu kṛtasaṅkalpo vastrālaṅkārabhūṣaṇaiḥ |

6.18.5

kāraṇaiḥ śuddhisahitairabhyarcya vṛṇuyādgurum | gururmanohare gehe
gairikādivicitrite | citradhvajapatākābhiḥ phalapuṣpeṇa śobhite |
kiṅkiṇījālamālābhiścandrātapavibhūṣite |
ghṛtapradīpāvalibhistamoleśavivarjite |
karpūrasahitairdhūpairyakṣadhūpaiḥ suvāsite |
vyajanaiścāmarairbarhairdarpaṇādyairalaṅkṛte | sārddhahastamitāṃ
vedīmuccakaiścaturaṅgulām | racayenmṛṇmayīṃ tatra
cūrṇairakṣatasambhavaiḥ | maṇḍalaṃ sarvatobhadraṃ vidadhyāt
śrīgurustataḥ | svasvakalpoktavidhinā kuryādarcāvidhikriyām | kṛtvā
pūrvoktavidhinā pañcatattvāni śodhayet | saṃśodhya pañcatattvāni
pūrvakalpitamaṇḍale | svarṇaṃ vā rājataṃ tāmraṃ mṛṇmayaṃ
ghaṭameva vā | kṣālitaṃ candravījena dadhyakṣatavicarcitam |
sthāpayedbrahmavījena sindūreṇāṅkayet śriyā |

6.18.6

p. 968) kṣakārādyairakārāntairvarṇairvinduvibhūṣitaiḥ |
mūlamantraprajāpena pūrayet kāraṇena tam | athavā tīrthatoyena
śuddhena pāthasāpi vā | navaratnaṃ suvarṇaṃ vā ghaṭamadhye
vinikṣipet | panasoḍumbarāśvatthavakulāmrasamudbhavam | pallavaṃ
tanmukhe dadyādvāgbhavena kṛpānidhiḥ | śarāvaṃ mārttikañcāpi
phalākṣatasamanvitam | ramāṃ māyāṃ samuccārya sthāpayet
pallavopari | badhnīyād vastrayugmena grīvāṃ tasya varānane ! |
śaktau raktaṃ śive viṣṇau śvetavāsaḥ prakīrttitam | sthāṃ sthīṃ
māyāṃ ramāṃ smṛtvā sthirīkṛtya ghaṭāntare | nikṣipya
pañcatattvāni navapātrāṇi vinyaset | rājataṃ śaktipātraṃ
syādgurupātraṃ hiraṇmayam | śrīpātrantu mahāśaṅkhaṃ
tāmrāṇyanyāni kalpayet | pāṣāṇadārulauhānāṃ pātrāṇi
parivarjjayet | śaktyā prakalpayet pātraṃ mahādevyāḥ prapūjane |
pātrāṇāṃ sthāpanaṃ kṛtvā gurūn devīṃ pratarpayet |
tatastvamṛtasampūrṇaghaṭamabhyarcyayet sudhīḥ | darśayitvā
dhūpadīpau sarvabhūtabaliṃ haret | prāṇāyāmaṃ tataḥ kṛtvā
dhyātvāvāhya maheśvarīm | svaśaktyā pūjayediṣṭāṃ
vittaśāṭhyaṃ vivarjayet | homantu kṛtvā niṣpādya
kumārīśaktisādhanam | puṣpacandanavāsobhirarcayet sa guruḥ śive ! |
anugṛhṇantu kaulā me śiṣyaṃ prati kulavratāḥ |
pūrṇābhiṣekasaṃskāre bhavadbhiranumanyatām | evaṃ pṛcchati
cakreśete brūyurgurumādarāt | mahāmāyāprasādena prabhāvāt
paramātmanaḥ | śiṣyo bhavati pūrṇaste paratattvaparāyaṇaḥ |
śiṣyeṇa ca gururdevīmarcayitvārcite ghaṭe | kāmaṃ māyāṃ ramāṃ
japtvā cālayedghaṭamuttamam | uttiṣṭha
brahmakalasamuttarābhimukhaṃ guruḥ |
mantrairetairvakṣyamāṇairabhiṣiñcet kṛpānvitaḥ |
śubhapūrṇābhiṣekasya sadāśiva ṛṣiḥ smṛtaḥ | chando'nuṣṭup
devatādyā praṇavaṃ vījamīritam | śubhapūrṇābhiṣekārthe
viniyogaḥ prakīrttitaḥ | guruvastvābhiṣiñcantu
p. 969) brahmaviṣṇumaheśvarāḥ |
durgālaśmībhavānyastvāmabhiṣiñcantu mātaraḥ || 1 || ṣoḍaśī
tāriṇī nityā svāhā mahiṣamardinī | etāstvāmabhiṣiñcantu
mantrapūtena vāriṇā || 2 || jayadurgā viśālākṣī brahmāṇī ca
sarasvatī | etāstvāmbhiṣiñcantu bagalā varadā śivā || 3 || nārasiṃhī
ca vārāhī vaiṣṇavī vanamālinī | indrāṇī vāruṇī raudrī
tvābhiṣiñcantu śaktayaḥ || 4 || bhairavī bhadrakālī ca tuṣṭiḥ
puṣṭirumā kṣamā | śraddhā kāntirdayā śāntirabhiṣiñcantu te sadā
|| 5 || mahākālī mahālakṣmīrmahānīlasarasvatī | ugracaṇḍā
pracaṇḍā ca abhiṣiñcantu sarvadā || 6 || matsyaḥ kūrmo varāhaśca
nṛsiṃho vāmanastathā | rāmo bhārgavarāmastvāmabhiṣiñcantu
vāriṇā || 7 || asitāṅgo ruruścaṇḍaḥ krodhonmattabhayaṅkaraḥ |
kapālī bhīṣaṇaśca tvāmabhiṣiñcantu vāriṇā || 8 || kālī kapālinī
kullā kurukullā virodhinī | vipracittā mahogrā tvāmabhiṣiñcantu
sarvadā || 9 || indro'gniḥ śamano rakṣo varuṇaḥ pavanastathā |
dhanadaśca maheśānaḥ siñcantu tvāṃ digīśvarāḥ || 10 || raviḥ
somo maṅgalaśca budho jīvaḥ sitaḥ śaniḥ | rāhuḥ ketuḥ sanakṣatrā
abhiṣiñcantu te grahāḥ || 11 || nakṣatraṃ karaṇaṃ yogo vārāḥ
pakṣau dināni ca | ṛturmāso hāyanastvāmabhiṣiñcantu sarvadā || 12 ||

6.18.7

lavaṇekṣusurāsarpirdadhidugdhajalāntakāḥ |
samudrāstvābhiṣiñcantu mantrapūtena vāriṇā || 13 || anantādyā
mahānāgāḥ suparṇādyāḥ patatriṇaḥ | taravaḥ kalpavṛkṣādyāḥ
siñcantu tvāṃ digīśvarāḥ || 14 || pātālabhūtalavyomacāriṇaḥ
kṣemacāriṇaḥ | pūrṇābhiṣekasantuṣṭā abhiṣiñcantu pāthasā || 15 ||

6.18.8

daurbhāgyaṃ duryaśo rogā daurmanasyaṃ tathā śucaḥ |
vinaśyantvabhiṣekena kālīvījena tāḍitāḥ || 16 ||

6.18.9

bhūtapretapiśācāśca grahā ye riṣṭakāriṇaḥ | vidrutāste vinaśyantu
p. 970) ramāvījena tāḍitāḥ || 17 || abhisārakṛtā doṣā
vairimantrodbhavāśca ye | manovākkāyajā doṣā
vinaśyantvabhiṣecanāt || 18 || naśyantu vipadaḥ sarvāḥ sampadaḥ santu
susthirāḥ | abhiṣekeṇa pūrṇena pūrṇāḥ santu manorathāḥ || 19 ||

6.18.10

ityekādhikaviṃśatyā mantraiḥ saṃsiktasādhanam |
paśormukhāllabdhamantraṃ punaḥ saṃśrāvayedguruḥ ||
pūrvoktanāmnā sambodhya jñāpayan śaktisādhakān | dadyādīn
kulanāthāntamākhyānaṃ kauliko guruḥ | śrutamantragurau devi !
sampūjya nijadevatām | pañcatattvopacāreṇa gurumabhyarcayettataḥ |
gobhūhiraṇyavāsāṃsi yānālaṅkaraṇāni ca | gurave daksiṇāṃ
dattvā yajetkaulān śivātmakān | kṛtakaulārcano dhīraḥ
śānto'tivinayānvitaḥ | śrīguroścaraṇau spṛṣṭvā bhaktyā
natvedamarthayet | śrīnātha ! jagatāṃ nātha ! mannātha !
karuṇānidhe ! | parāmṛtapradānena pūrayāsmanmanoratham | ājñā
me dīyatāṃ kaulāḥ ! pratyakṣaśivarūpiṇaḥ ! | macchiṣyāya
vinītāya dadāmi paramāmṛtam | cakreśa ! parameśāna !
kaulapaṅkajabhāskara ! | kṛtārthaṃ kuru sacchiṣyaṃ dehyamuṣmaiḥ
kulāmṛtam | ājñāmādāya kaulānāṃ paramāmṛtapūritam ||
saśuddhikaṃ pānapātraṃ śiṣyahaste samarpayet | hṛdyākṛṣya gurau
devīṃ sruvasaṃlagnabhasmanā | svasya śiṣyasya kaulānāṃ kūrce ca
tilakaṃ nyaset || kūrce bhrūmadhye || tataḥ prasādatattvāni kaulebhyaḥ
pariveśayet | bhaktānuṣṭhānavidhinā vidadhyāt pānabhojanam | iti te
kathitaṃ devi ! śubhapūrṇābhiṣecanam | brahmajñānaikajananaṃ
śivatvaphalasādhanam | navarātraṃ saptarātraṃ pañcarātraṃ
trirātrakam | athavāpyekarātrañca kūryāt pūrṇābhiṣecanam |
saṃskāre'smin maheśāni ! pañcakalpāḥ prakīrttitāḥ | navarātre
vidhātavyaṃ sarvatobhadramaṇḍalam | navanāthaṃ saptarātre
p. 971) pañcābjaṃ pañcarātrake | trirātraṃ caikarātre ca
padmamaṣṭadalaṃ priye ! | maṇḍale sarvatobhadre navanābhe'pi
sādhakaiḥ | sthāpanīyā navaghaṭāḥ pañcābje pañcasaṅkhyakāḥ |
naline'ṣṭadale devi ! ghaṭastvekaḥ prakīrttitaḥ |
aṅgāvaraṇadevāṃśca keśarādiṣu pūjayet |
pūrṇābhiṣekasiddhānāṃ kaulānāṃ nirmalātmanām | darśanāt
sparśanādghrāṇādguruśuddhirvidhīyate | śāktairvā vaiṣṇavaiḥ
śaivaiḥ saurairgāṇapatairapi | kaulavartmāśritaḥ sādhuḥ
sādhayedatiyatnataḥ | tathā śaktipūjanaṃ syāt pañcatattvādi
śodhayet | sveṣṭapūjāvidhānena na tu cakreśvaro bhavet || tathā ||
uktāḥ prayogā bahavaḥ karmāṇi vividhāni ca
brahmaikaniṣṭhakaulasya tyāgānuṣṭhānayoḥ samam | ekameva paraṃ
brahma jagadāvṛtya tiṣṭhati | sarvaṃ tadanvitaṃ karma jānanto hi
ratāḥ priye ! | pṛthaktvena yajanto'pi tat prayānti viśanti ca | sarvaṃ
brahmaṇi sarvatra brahmaiva paryavasyati | jñeyaḥ sa eva satkaulo
jīvanmukto na saṃśayaḥ ||

6.18.11

atha pūrṇābhiṣekaprayogaḥ || mahānirvāṇatantre ||
abhiṣekapūrvāhe sarvavighnopaśāntyarthaṃ yathāśaktyupacāreṇa
gururvighneśaṃ pūjayet | gurustatra cennādhikārī tadābhiṣiktakaulaṃ
gurutvena svīkṛtya tena sarvaṃ kārayet | gamiti gaṇeśasya vījaṃ
kṛtanityakriya āsane upaviśyācānto'rghya
sthāpanādibhūtaśuddhyantaṃ karma kṛtvā ṛṣyādinyāsaṃ kuryād
yathā | gaṇaka ṛṣirnīvṛcchando vighnarājo devatā
svakarttavyapūrṇābhiṣekakarmaṇaḥ sarvavighnaśāntyarthaṃ jape
viniyogaḥ | śirasi oṃ gaṇaka ṛṣaye namaḥ | mukhe novṛcchandase
namaḥ hṛdi vighnarājāya devatāyai namaḥ | gāṃ hṛdayāya nama
ityādināṅganyāsakaranyāsau vidhāya mūlena prāṇāyāmatrayaṃ
kṛtvā dhyāyedyathā || sindūrābhaṃ trinetraṃ pṛthutarajaṭharaṃ
hastapadmairdadhānaṃ khaḍgaṃ
pāśāṅkuśeṣṭānyaruṇakaralasadvāruṇīpūrṇakumbham |

6.18.12

p. 972) bālendūddīptamauliṃ karipativadanaṃ vījapūrārdragaṇḍaṃ
bhogīndrābaddhabhūṣaṃ bhajata gaṇapatiṃ raktavastrāṅgarāgam ||
evaṃ dhyātvā mānasopacāreṇa sampūjya yantre ghaṭe vā
pīṭhaśaktīḥ pūjayedyathā | ete gandhapuṣpe oṃ tīvrāyai namaḥ |
evaṃ sarvatra praṇavādinamo'ntena jvālinyai nandāyai kāmarupiṇyai
ugrāyai tejasvatyai satyāyai madhye vighnanāśinyai pūrvādikrameṇa
pūjayet | tat ete gandhapuṣpe oṃ kamalāsanāya namaḥ | punardhyātvā
ghaṭādau dattvā gaṇeśa ihāgacchetyāvāhya pādyādibhiḥ
pañcatattvopacāraiśca sampūjya caturdikṣu ete gandhapuṣpe
gaṇeśāya namaḥ | evaṃ gaṇanāyakāya gaṇanāthāya gaṇakrīḍāya
ekadantāya vakratuṇḍāya lambodarāya gajānanāya mahādevāya
vikaṭāya dhūmābhāya vighnanāśanāya sarvatra
praṇavādinamo'ntena gandhapuṣpābhyāṃ pūjayet | brāhmayai
māheśvaryai kaumāryai vaiṣṇavyai vārāhyai indrāṇyai nārasiṃhyai
mahālakṣmyai indrādidikpālebhyo vajrādyastrebhyo nama ityanena
pūjayitvā tato yathāśakti mūlamantraṃ japtvā japaṃ samarpya
praṇamya gaṇapate kṣamasveti visarjayet | tato
dīkṣāpaddhatyuktamadhivāsanaṃ kṛtvā brahmajñakulasādhakān
pañcatattvairbhojayet | tataḥ paradine snātaḥ kṛtanityakriyaḥ oṃ
tatsadityucārya oṃ adyetyādi amuke māsi amukarāśisthe
bhāskare'muke pakṣe'mukatithau amukagotraḥ śrī-amukadevaśarmā
ājanmajñānājñānakṛtapāpakṣayakāma etat satilakāñcanaṃ
viṣṇudaivataṃ yathāsambhavagotranāmne brāhmaṇāyāhaṃ
sampradade || iti tilakāñcanamutsṛjya dakṣiṇāṃ dadyāt | tataḥ
kaulatṛptyarthaṃ bhojyamekamutsṛjet | tataḥ sūryāyārghyaṃ dattvā
brahmaviṣṇunavagrahān sampūjya
gauryādiṣoḍaśamātṛkāpūjāvasudhārāsampātanāyuṣyasūkta-
japābhyudayikaśrāddhāni kṛtvā guroḥ pārśvaṃ gatvā praṇamya
prārthayet | oṃ ehi nātha ! kulācāra ! nalinīkulavallabha ! ||

6.18.13

p. 973) tvatpādāmbhoruhacchāyāṃ dehi mūrddhni kṛpānidhe ! |
ājñāṃ dehi mahābhāga ! śubhapūrṇābhiṣecane | nirvighnaṃ
karmaṇaḥ siddhimupaimi tvatprasādataḥ || tato gururvadet || oṃ
śivaśaktyājñayā vatsa ! kuru pūrṇābhiṣecanam | manorathamayī
siddhirjāyatāṃ śivaśāsanāt | iti guroranujñāṃ gṛhītvā adyetyādi
amukagotraḥ śrī-amukadevaśarmā āyurlakṣmībalārogyaprāptikāmo
mahānirvāṇatantrīyadaśamaparicchedoktapūrṇābhiṣekamahaṃ
kariṣye | iti saṅkalpya oṃ yajjāgrata iti oṃ devo va iti vā paṭhet | tataḥ
oṃ sādhubhavānāstāmityādi karma kṛtvā vastrālaṅkaraṇādinā
saśuddhikāraṇena ca gurumabhyarcya oṃ
adyetyādimatsaṅkalpitamahānirvāṇatantrīyadaśamaparicchedokta-
pūrṇābhiṣekakarmaṇi amukagotraṃ śrī-amukānandanāthaṃ
gurutvena gurukarmakaraṇāya vā bhavantamahaṃ vṛṇe iti śiṣye vadati
| oṃ vṛto'smīti gururbrūyāt | tataḥ śiṣyaḥ oṃ yathāvihitaṃ
gurukarma kuru iti śiṣye vadati | oṃ yathājñānataḥ karavāṇīti
gururbrūyāt | tato gururmanoharagṛhe sucitrite
citradhvajapatākācandrātapādyuṃpaśobhite dhūpaguggulvādibhiḥ
suvāsite dhṛtapradīpamālāvigatāndhakāraleśe
caturaṅgulocchrāyasārddhahastamitamṛṇmayavedikāyāṃ
sarvatobhadrādimaṇḍalaṃ pañcavarṇarajobhirvidadhyāt ||

6.18.14

tatra kramaḥ || navarātrābhiṣeke sarvatobhadraṃ
saptarātrābhiṣeke navanābhaṃ pañcarātrābhiṣeke pañcābjaṃ
trirātraikarātrābhiṣeke aṣṭadalapadmaṃ nirmāya tatra
ghaṭasthāpanaṃ dīkṣāpaddhatyuktaṃ kuryāt | tataḥ
pañcatattvādikaṃ saṃśodhya ṭhamiti candravījena ghaṭe
dadhyakṣatau dadyāt | omiti brahmavījena ghaṭaṃ sthāpayet | śrīmiti
lakṣmībījena ghaṭe sindūraṃ dadyāt | savindukaiḥ
kṣakārādyakārāntairvarṇairmūlamantreṇa ṭhakāreṇa ghaṭaṃ
pūrayet | athavā tīrthatoyena śuddhajalena vā pūrayet | navaratnaṃ

6.18.15

p. 974) svarṇaṃ vā ghaṭamadhye nikṣipet |
panasoḍumbarāśvatthavakulāmrāṇāṃ pañcapallavāni aimiti
vāgbhavavījena ghaṭamukhe dadyāt |
phalākṣatayuktanūtanaśarāvaṃ śrīmiti hrīmiti mantreṇa tadupari
dadyāt | vastrayugmena ghaṭasya grīvāṃ vadhnīyāt | tatra kramaḥ |
śākte raktena śaive vaiṣṇave ca śvetena | tataḥ sthāṃ sthīṃ hrīmiti
śrīmiti mantreṇa ghaṭaṃ sthirīkṛtya ghaṭaśrīpātrayormmadhye
dakṣiṇādito nava pātrāṇi sthāpayet | tatra kramaḥ | śaktipātraṃ
rājataṃ gurupātraṃ hiraṇmayaṃ vīrapātraṃ
mahāśaṅkhamātmapātramapi tathā | athavā
pāṣāṇadārulauhabhinnāni pātrāṇi kuryāt | tato guruṃ devīñca
kāraṇena tarpayet | tataḥ kāraṇapūrṇaghaṭe svasvakalpoktavidhinā
devatāṃ sampūjya yathāśakti japtvā japaṃ samarpya
balidānādikaṃ kṛtvā stavakavacādikaṃ paṭhitvāṣṭottaraṃ sahasraṃ
śataṃ vā hutvā gandhapuṣpavastramālyapātrādibhiḥ
kumārīśaktisādhakān sampūjya | oṃ anugṛhṇantu kaulā me
śiṣyaṃ pratikulavratāḥ | pūrṇābhiṣeka saṃskāre
bhavadbhiranumanyatām | iti cakreśvare paṭhati te brūyuḥ | oṃ
mahāmāyāprabhāveṇa prabhāvāt paramātmanaḥ | śiṣyo bhavati
pūrṇaste paratattvaparāyaṇaḥ | tato guruḥ pūrvoktaghaṭe śiṣyeṇa
devīmarcayitvā śrīmiti hrīmiti japtvā ghaṭaṃ cālayet | oṃ uttiṣṭha
brahmakalasa ! devatābhīṣṭasiddhidaḥ | sarvatīrthāmbupūrṇena
pūrayāsya manoratham | iti paṭhitvā | sadāśiva ṛṣiranuṣṭupchandaḥ
śiṣyeṣṭadevatā praṇavo vījaṃ āyuḥkīrttibalārogyādyavāptyai
pūrṇābhiṣeke viniyogaḥ | oṃ guravastvābhiṣiñcantu
brahmaviṣṇumaheśvarāḥ | durgālakṣmībhavānyastvāmabhiṣiñcantu
mātaraḥ || 1 || ṣoḍaśī tāriṇī nityā svāhā mahiṣamardinī |
etāstvāmabhiṣiñcantu mantrapūtena vāriṇā || 2 || jayadurgā
viśālākṣī brahmāṇī ca sarasvatī | etastvāmabhiṣiñcantu vagalā

6.18.16

p. 975) varadā śivā || 3 || nārasiṃhī ca vārāhī vaiṣṇavī vanamālinī
| indrāṇī vāruṇī raudrī tvābhiṣiñcantu śaktayaḥ || 4 || bhairavī
bhadrakālī ca tuṣṭiḥ puṣṭirumā kṣamā | śraddhā kāntirdayā
śāntirabhiṣiñcantu te sadā || 5 || mahākālī
mahālakṣmīrmahānīlasarasvatī | ugracaṇḍā pracaṇḍādyā
abhiṣiñcantu sarvadā || 6 || matsyaḥ kūrmo varāhaśca nṛsiṃho
vāmanastathā | rāmo bhārgavarāmastvāmabhiṣiñcantu vāriṇā || 7 ||
asitāṅgo ruruścaṇḍaḥ krodhonmatto bhayaṅkaraḥ | kapālī
bhīṣaṇaśca tvāmabhiṣiñcantu vāriṇā || 8 || kālī kapālinī kullā
kurukullā virodhinī | vipracittā mahogrā tvāmabhiṣiñcantu sarvadā ||
9 || indro'gniḥ śamanī rakṣo varuṇaḥ pavanastathā |
dhanadaśca tatheśānaḥ siñcantu tvāṃ digīśvarāḥ || 10 ||
raviḥ somo maṅgalaśca budho jīvaḥ sitaḥ śaniḥ | rāhuḥ ketuḥ
sanakṣatrā abhiṣiñcantu te grahāḥ || 11 || nakṣatraṃ karaṇaṃ yogā
vārāḥ pakṣau dināni ca | ṛturmāso hāyanastvāmabhiṣiñcantu
sarvadā || 12 || lavaṇekṣusurāsarpirdadhidugdhajalāntakāḥ |
samudrāstvābhiṣiñcantu mantrapūtena vāriṇā || 13 || anantādyā
mahānāgāḥ suparṇādyāḥ patatriṇaḥ | taravaḥ kalpavṛkṣādyāḥ
siñcantu tvāṃ digīśvarāḥ || 14 || pātālabhūtalavyomacāriṇaḥ
kṣemacāriṇaḥ | pūrṇābhiṣekasantuṣṭāstvābhiṣiñcantu pāthasā ||
15 || daurbhāgyaṃ duryaśo rogā daurmanasyaṃ tathā śucaḥ |
vinaśyantvabhiṣekeṇa kālīvījena tāḍitāḥ || 16 || bhūtāḥ pretāḥ
piśācāśca grahā ye riṣṭakārakāḥ | vidrutāste vinaśyantu
ramāvījena tāḍitāḥ || 17 || abhicārakṛtā doṣā vairimantrodbhavāśca
ye | manovākkāyajā doṣā vinaśyantvabhiṣecanāt || 18 || naśyantu
vipadaḥ sarvāḥ sampadaḥ santu susthirāḥ | abhiṣekeṇa pūrṇena
pūrṇāḥ santu manorathāḥ || 19 || ityetairmantraiḥ śiṣyamabhiṣicya

6.18.17

976) paśormukhād yanmantro labdhastaṃ punastaṃ guruḥ śrāvayet |
pūrvoktanāmnā śiṣyaṃ sambodhya śaktisādhakān vijñāpya
gururānandanāthāntaṃ nāma śiṣyāya dadyāt | śrutamantro gurau
iṣṭadevatāṃ sampūjya pañcatattvairgurumarcayet | tato
gobhūhiraṇyavāsoyānālaṅkaraṇāni gurave dakṣiṇāṃ dadyāt |
tataḥ pañcatattvaiḥ kaulaśaktisādhakān abhyarcya guroścaraṇau
spṛṣṭvā prārthayed yathā | śrīnātha ! jagatāṃ nātha ! mannātha !
karuṇānidhe ! | parāmṛtapradānena pūrayāsmanmanoratham || tato
guruḥ || ājñā me dīyatāṃ kaulāḥ ! pratyakṣaśivarūpiṇaḥ ! |
sacchiṣyāya vinītāya dadāmi paramāmṛtam || te brūyuḥ || cakreśa !
parameśāna ! kaulapaṅkajabhāskara ! | kṛtārthaṃ kuru sacchiṣyaṃ
dehyamuṣmaikulāmṛtam || iti kaulājñāmādāya śuddhisahitaṃ
kāraṇapātraṃ śiṣyāya dadyāt | tataḥ sruvalagnabhasmanā
sarveṣāṃ lalāṭe tilakaṃ dadyāt | tataścakrasampūrṇaṃ kṛtvā
yatheṣṭaṃ viharediti || iti pūrṇābhiṣekaprayogaḥ ||

6.18.18

pūrṇābhiṣekānantarantu vāmakeśvaratantre
catuḥpañcaśatpaṭale ||

6.18.19

bhairava uvāca ||

6.18.20

maṇḍapaṃ vidhivat kuryāt pūjopakaraṇāni ca | paramahaṃsena
guruṇā pūrṇābhiṣecanañcaret | navaratnaṃ jale sthāpya
jalenāpūrya kumbhakam || dvipañcāśatpaṭale || nātihrasvaṃ
nātidīrghaṃ kalasāṣṭakamuttamam | abhiṣekātmakamiti
ratnādibhiralaṅkṛtam | īśāne ca punaḥ kumbhaṃ
svarṇādibhiralaṅkṛtam | vastreṇa veṣṭayet kumbhān
mālyacandanapūrvakam | gaṅgādyāḥ saritaḥ sarvāḥ samudrāśca
sarāṃsi ca | nadā hradāḥ puṇyatamā nadyaḥ pātālavartmagāḥ |
sarvatīrthāṇi puṇyāni ghaṭe kurvantu sannidhim | ramāvījena japtena
pallavaṃ pratipādayet | kūrcena phaladānaṃ syāt strīvījena
sthirākṛtiḥ | sindūraṃ vahnivījena puṣpaṃ pretena vinyaset |

6.18.21

p. 977) mūlena praṇavenāpi dūrvāṃ dadyādvicakṣaṇaḥ | hūṃ phaṭ
svāheti mantreṇa kuryāddarbheṇa tāḍanam | īśakumbhe yajeddevīṃ
saṅkalpoktavidhānataḥ | saṅkalpoktena vidhinā yajedāvaraṇaṃ tataḥ |
baliṃ dadyāt prayatnena homayettantravit sudhīḥ | āgamoktavidhānena
kuryāttatra kuśaṇḍikām | trimadhvāktena vidhinā vilvapatreṇa
homayet || upacāraiḥ ṣoḍaśaistu punardevīṃ prapūjayet |
punarāvaraṇaṃ devi ! pūjayed yatnataḥ sudhīḥ | tataḥ pūrṇāhutiṃ
datvā prakuryād gurupūjanam | suvedyāḥ pūjayedaṣṭau kumārīśca
prapūjayet ||

6.18.22

catuḥpañcāśatpaṭale || pūjāvasāne deveśi !
kalasairabhiṣecayet | viśeṣataśca tanmantraṃ vakṣyāmi śṛṇu
sādarāt | oṃ hrīṃ śrīṃ hsauḥ putra ! tvaṃ sarvasiddhīśvaro bhava |
iti pūrvakalasena guruḥ siñcecchiśuṃ śubham | oṃ aiṃ hrīṃ śrīṃ
kroṃ hauḥ haṃ saḥ putra ! tvaṃ vetālo bhava | ityagnikalasenaiva guruḥ
siñcecchiśuṃ śubham | oṃ hrīṃ aiṃ hrīṃ hsauḥ haṃsaḥ putra !
tvamaṇimādisiddhīśvaro bhava | iti dakṣiṇakalasena guruḥ
siñcecchiśuṃ śubham | oṃ hu/ hrīṃ krīṃ śrīṃ putra !
tvamañjanāsiddhīśvaro bhava iti nairṛtakalasena guruḥ siñcecchiśuṃ
śubham | aṃ āṃ aiṃ kroṃ śrīṃ hrīṃ puttra ! tvaṃ
laghimādisiddhīśvaro bhava | iti vāruṇakalasena guruḥ siñcecchiśuṃ
śubham | oṃ āṃ aiṃ krīṃ hrīṃ puttra ! tvaṃ kāmyasiddhīśvaro
bhava | iti marutkalasena guruḥ siñcecchiśuṃ śubham | aiṃ oṃ hrīṃ
puttra ! tvaṃ stambhanādisiddhiśvaro bhava | iti kuverakalasena guruḥ
siñcecchiśuṃ śubham | haṃsa aiṃ hrīṃ
navanavanāmakaraṇābhidhānapūrvakaṃ puttra !
tvamākarṣaṇasiddhīśvaro bhava | itīśānakalasena guruḥ siñcet
śiśuṃ śubham | dakṣiṇāntaṃ kriyākāṇḍaṃ
kuryātsādhakasattamaḥ || ityabhiṣekaprakaraṇam ||

6.18.23

p. 978) atha vīrapraśaṃsā || utpattitantre triṣaṣṭipaṭale || yatra
vīrovaseddevi ! divyo vā parameśvari ! | tatra sarvāṇi tīrthāṇi vasanti
vīrasādhane | yo vīraḥ sa śivaḥ sākṣāddeva eva na saṃśayaḥ | yatra
vīro vaseddevi ! tatra kasya bhayaṃ bhavet | nākālamaraṇaṃ tatra na
durbhiṣabhayaṃ tathā | rājapīḍābhayaṃ devi ! tatra nāsti kadācana ||

6.18.24

atha vīrakṛtyaṃ tatraiva || kulācārarato vīraḥ kulasaṅgī sadā
bhavet | saṃvidāsevanaṃ kuryāt somapānaṃ maheśvari ! | sarvathā
kurute devi ! vīraścoddhatamānasaḥ | divyastu
devatāprāyaścandanāgurulepanaiḥ | raktacandanagandhaiśca sudigdho
nātra saṃśayaḥ | bhasmāṅgadhūsaro vīra unmattavadviceṣṭitaḥ |
surāpānarato nityaṃ balipūjāparāyaṇaḥ | naraśchāgaśca mahiṣo
meṣaḥ śūkara eva ca | śaśakaḥ śallakī godhā khaḍgī kūrmo daśa
smṛtāḥ | vānaraśca kharaścaiva gajāśvādivihaṅgamāḥ |
ityādibhirbalerdānaiḥ pūjayet sveṣṭadevatām || tathā | nityaṃ
naimittikaṃ kāmyaṃ prakuryācca dine dine | kulavāre kularkṣe ca tithau
candanake tathā | bhairavyāḥ kalpitaṃ cakraṃ saṃsthāpya pūrvavat
priye ! | surāṇāṃ śodhanaṃ kuryād yathāvat parameśvari ! | pravṛtte
bhairavīcakre sarve varṇā dvijottamāḥ | nivṛtte bhairavīcakre sarve
varṇāḥ pṛthak pṛthak | nanu brahmahatyāsurāpānamityādi smṛtyukte
na mahāpātakajanakasya surāpānasya niṣiddhatvāt surāpānarata iti
surāṇāṃ śodhanam iti ca kathaṃ saṅgacchata iti cet satyam |
tattadvacanaṃ
naimittikavaidhetarapānaniṣedhakamityavagantavyamanyathā
vedaviruddhatvena tattatsmṛteraprāmāṇyāpattiḥ syāt | tathā ca
sautrāmaṇīṣṭau vājapeya yāge ca surāgrahān gṛhṇāti
somagrahāṃśca surāgrahāṃśca gṛhṇāti vājasṛdbhyaḥ
surāgrahān havantītyādi | iti haṃsaḥ śucisadityādinā

6.18.25

p. 979) surāśodhanañcoktam | tarhi madyamadeyamapeyamagrāhyamiti
śrutyantarasya kā gatiriti cennaivamarthāparijñānena
doṣamāśaṅkase | tathā hi devatābhyo'deyaṃ
devatāsampradānakabhinnaṃ madyamapeyamagrāhyañceti tasyā
arthaḥ | nimittayāgādītaratra madyadānapānādiniṣedhārthā vā sā
śrutiriti mantavyam | narāśvamedhau madyañca kaulavarjyaṃ
dvijātibhirityādivacanaikavākyatayā kalītaraparatvaṃ
vājapeyādīnāmiti na vācyam | vidyākaravājapeyiprabhṛtīnāṃ
nāmānusāreṇa kalāvapi tasyāvadhāritatvāt |
vijayāñcānukalpañca dvijo dadyād yuge yuge ||
ityādivacanādanukalpena yāganirvāha iti tu kudhiyāṃ siddhāntaḥ
mukhyālābha evānukalpasya uktatvāt ||

6.18.26

tathā ca niruttaratantre pañcamapaṭale || dravyābhāve
cānukalpaiḥ pūjayet paradevatāmiti | surābhāve ca gokṣīraṃ dvijo
dadyād yuge yuge | ityādivacanādanukalpena yāganirvāha iti tu
kudhiyāṃ siddhānto mukhyālābha evānukalpasyoktatvāt || tathā ca
niruttaratantre pañcamapaṭale || dravyābhāve cānukalpaiḥ pūjayet
paradevatāmiti | surābhāve ca gokṣīraṃ dvijo dadyād yuge yuge | iti
coktamata eva | na māṃsabhakṣaṇe doṣo na doṣo madyapānataḥ |
pravṛttireṣā bhūtānāṃ nivṛttistu mahāphalā | iti
madyapānadoṣābhāvo manunā ukta iti asaṃskṛtasurāpānaparaṃ vā
| taduktamutpattitantre || asaṃskṛtāṃ surāṃ pītvā brāhmaṇo
brahmahā bhavet | saṃskṛtāntu surāṃ pītvā brāhmaṇo jvaladagnivat |
sautrāmaṇyāṃ kulācāre brāhmaṇaḥ prapibet surām | anyatra
kāmataḥ pītvā brāhmaṇyādeva hīyate | yadvā
surāniṣedhakavacanāni anabhiṣiktaparāṇīti jñeyam | tatraiva
sarveṣāṃ surāpānavidhidarśanāt | tatpramāṇantu kiñcillikhitam |
lekhitavyañca yattu mātṛkābhedatantre tṛtīyapaṭale || sarvayajñādhipo

Linked texts (4)