Prapanca 19
Prapañca 19
- Language
- Sanskrit
19.1
atha manmathamantravidhiṃ vidhinā kathayāmi sahomavidhiṃ sajapam
mathanasya purārapi mohakaraṃ vyathitākhilasiddhasurādigaṇam
19.2
ṛjakalāprathamā'vanibhrāntibhiryutasudhākarakhaṇḍavikāśibhiḥ | (1)
nigadito manureṣa manobhuvaḥ sakaladharmasukhārthayaśovahaḥ
19.3
ṛṣyādikāśca sammohanagāyatrīmanobhuvaḥ proktāḥ
bījena dīrghabhājā vihitānyaṅgānyamuṣya jātiyujā
19.4
aruṇamaruṇavāsomālyadāmāṅgarāgaṃ
svakarakalitapāśaṃ sāṅkuśastreṣucāpam
maṇimayamukuṭādyairdīptamākalpajātairaruṇanalinasaṃsthaṃ cintayedaṅgayonim
19.5
taraṇilakṣamamuṃ manumādarāt samabhijapya hunecca daśāṃśataḥ
tadanu kiṃśukajaiḥ prasavaiḥ śubhaistrimadhurārdratarairnijasiddhaye
19.6
mohanī kṣobhaṇī trāsī stambhanyākarṣaṇī tathā
drāviṇyāhlādinī klinnā kledinī smaraśaktayaḥ
19.7
sābhrāntidvayavāmaśrutisargāndryugakalavalaiśca sasaiḥ
śoṣaṇamohanasandīpanatāpanamādanān yajet kramaśaḥ
19.8
anaṅgarūpā sānaṅgamadanā'naṅgamanmathā
anaṅgakusumā'naṅgakusumāturasaṃjñakā
19.9
anaṅgaśiśirā'naṅgamekhalā'naṅgadīpikā
aṅgāśāpālayormadhye bāṇānaṅgāvṛtau yajet
19.10
ālikhyāt karṇikāyāmanalapurapuṭe mārabījaṃ sasādhyaṃ
tadrandhreṣvaṅgaṣaṭakaṃ bahirapi guṇaśro māragāyatrivarṇān
mālāmantraṃ dalāgreṣvapi guhamamukhaśaḥ pārthivāstiṣvanaṅgaṃ
kuryyādayantraṃ tadetadbhuvanamapi vaśet kā kathā mānaveṣu
19.11
proktātha kāmadevāya vidmahe tadanu puṣpabāṇāya
tathā dhīmahyante tanno'naṅgaḥ pracodayācca gāyatrī
19.12
natyante kāmadevāya coktā sarvvajanaṃ vadet
priyāyeti tathā sarvvajanasaṃmohanāya ca
19.13
vīpsayitvā jvalapadaṃ prajvalacca prabhāṣayet
punaḥ sarvvajanasyeti hṛdayaṃ mama cetyatha
19.14
vaśamuktā kuruṃ vīpsya kathayedvahrivallabhām
prokto madanamantro'ṣṭacatvāriṃśadbhirakṣaraiḥ
19.15
iti yantraklṛptasakalaśo bahuśaḥ katamaṃ naraṃ na parisaṃmohayati
pramadāvanīśvarasabhānagararādikamauśvarānapi vaśīkurute
19.16
vakṣye vidhānamanyanmanobhavasyātha sohanaṃ jagataḥ
yenārcitaḥ sa devo vāñchitamakhilaṃ karoti saṃttvavidām
19.17
amṛtodbhavo makaraketanaḥ saṅkalpajanmāhvayāttatarūpī
ikṣudhanurdharapuṣpaśarākhyāvaṅgāni ca vahrijāyāntāni
19.18
aruṇataravasanamālyānulepanābharaṇamickṣuśarāsanadharam
nyastaśarabījadeho dhyāyedātmānamaṅgajaṃ ruciram
19.16-2
aṅgabāṇāvṛterūrddhvaṃ pūjyāḥ ṣoḍaśa śaktayaḥ
yuvatirvipralambhā ca jyotsnā subhrūrmmadadravā
19.20
suratā vāruṇī lolā kāntiḥ saudāminī tathā
kāmacchatrā candralekhā śuko ca madanāhvayā
19.21
yoninmāyāvatī ceti śaktayaḥ syurmanobhuvaḥ
śoko moho vilāsaśca vibhramo madanāturaḥ
19.22
apatrapo yuvā kāmī cūtapuṣpo ratipriyaḥ
grīṣmastapānta ūrjeśca hemantaḥ śiśiro madaḥ
19.23
caturthyāmāvṛtau pūjyāḥ smarāriparicārakāḥ
parabhṛtsārasau caiva śukameghāvhayau tathā
19.24
apāṅgabhrūvilāsau ca hāvabhāvau smarapriyāḥ
mādhavī mālatī caiva hariṇākṣī madotkaṭā
19.25
etāścāmarahastāḥ syuḥ pūjyāḥ koṇeṣu saṃsthitāḥ
hṛllekhyā svanāmnā ca śaktyādīnāṃ samarttanam
indrādyaiḥ saptamī pūjyā smarārcāvidhiridṛśaḥ
19.26
madanavidhānamitītthaṃ proktaṃ yo'nena pūjayedvidhinā
sa tu sakalalokapūjyo bhavenmanojñaśca mandiraṃ lakṣmyāḥ
19.27
vilasadahaṅkāratanurmanaḥśivo vibhramāspadībhūtaḥ
buddhiśarīrāṃ nārīṃ naraḥ sadā cittayonimadhigacchet
19.28
iti madanayogalakṣmyā yo ramayennityaśo nijāṃ vanitām
sa tu bhuktimuktigāmī vanitājanahṛdayamohano bhavati
19.26-2
ātmānaṃ madanaṃ dhyāyedāśuśukṣaṇirūpakam
taddhojāgraṃ śivaṃ jvālālīḍhaṃ tanvotanuṃ tathā
sudhāmayīñca tadyoniṃ navanītamayīṃ smaret
19.30
saṃgacchecca śivajvālālīḍhaṃ taddhṛdayādikam
āliṅgedagnisaṃsargadrutaṃ tadrūpakāmṛtam
19.31
rasanāśikhayākarṣet tadantarasanāmṛtam
kusumāstradhiyā bāhau (1) spṛśet kararuhairapi
19.32
hāniṃ na kuryyājjauvasya mantrī viśadamānasaḥ
ratāvadho'dho madhyordhvakrameṇaiva samāhitaḥ
19.33
nijāṃ priyāṃ bhajedevaṃ sā māraśaravihvalā
chāyevānugatā tasya bhavedapi bhavāntare
19.34
sādhyākhyākāmavarṇaiḥ pratipuṭitalasatkarṇikaṃ (1) patrarājattārartvikpañcajāṣṭādaśasamiṭṭatugaṃ ḍāntagāntākṣarāḍhyam
āśāśūlāṅkitaṃ taddvipataripudale samyagālikhya seraṃ
māraṃ jamyāsya yāmāśayati vaśagatā sā bhavet sadya eva
19.35
haṃsārūḍho madanastrailokyakṣobhako bhavedāśu
dyuyuto (2) rañjanakṛt syājjīvopetastathāyuṣe śastaḥ
19.36
tārayujā tvasunāgnau hutvā sampātitena cājyena
sambhojayet patiṃ svaṃ vanitā sā nitāntarañjito bhavati
19.37
dadhyaktābhirjuhuyāllājābhiḥ kanyakāṃ samākāṅkṣan
kanyāpi varaṃ labhate vidhinā nityānuraktamamunaiva
19.38
abhinavaiḥ sumanobhiraśokajairdadhiyutairvihitā havanakriyā
paramavaśyakarī parikāṅkṣitāmabhibahedacirādiva kanyakām
19.39
abhīṣṭadāyī smaraṇādapi smarastathā japādarcanayā viśeṣataḥ
prasādato'syākhilalokavarttinaścirāya vaśyāśca bhavanti mantriṇaḥ
19.40
hṛndāmadhyagatāḥ ṣṇāyagovyarṇā yallabhadhyagāḥ
gopījanavakārāḥ syurbhāya svāhā smarādikāḥ
19.41
ṛṣiśca nārado'sya syādgāyatraṃ chanda ucyate
mantrasya devatā kṛṣṇastadaṅgavidhirucyate
19.42
mūlamantracaturvarṇaiścatuṣkeṇa dvikena ca
proktānyaṅgāni bhūyo'muṃ cintayeddevakīsūtam
19.43
avyānnīlakalāpadyutirahiripupicchollasatkeśajālī
gopīnetrotpalārādhitalalitavapurgopagovṛndavītaḥ
śrīmadvaktrāravindapratihasitaśaśāṅkākṛtiḥ pītavāsā
devo'sau veṇuvādyacchapitajanahṛtirdevakīnandano vaḥ
19.44
ayutadvitayāvadhirjapaḥ syādaruṇairamburuhairhuneddaśāṃśam
murajidvihite tu pīṭhavarye dinaśo nandasutaḥ samarcanīyaḥ
19.45
aṅgāṅgaiḍvajrādyaiḥ paripūjya ca pāyasena susitena
haiyaṅgavīnakadalīphaladadhibhiḥ prīṇayecca govindam
19.46
juhuyāddugdhahavirbhirvimalaiḥ sarpiḥ sitopalopetaiḥ
iṣṭāntuṣṭo lakṣmīṃ samāvahet sadya eva govindaḥ
19.47
bālaṃ nīlāmbudābhaṃ navamaṇiviracitkiṅkiṇījālabaddhaśroṇījaṅghāntayugmaṃ vipularunakhaprotlasatkaṇṭhabhūṣam
phullāmbhojāmravaktraṃ hataśakaṭapatatpūtanādyaṃ prasannaṃ
govindaṃ śaṅkarendrāyamaravaranataṃ (1) pūjayedvāsarādau
19.48
vandyaṃ devairmukundaṃ vikasitakaravindābha(2) mindīvarākṣaṃ
gogopīvṛndavītaṃ jitaripunivahaṃ kundamandārahāsam
nīlagrīvāyapicchākalanasuvilasatkuntalaṃ bhānumantaṃ
devaṃ pītāmbarāḍhyaṃ yajatu ca dinaśo madhyame'hno ramāyai
19.49
vikrāntyā dhvastavairivrajamajitamapāstā'vanobhāramādyairāvītaṃ nāradādyairmunibhiranudinaṃ tattvanirṇītihetoḥ
sāyāhne nirmalaṃ taṃ nirupamamajaraṃ pūjayennīlabhāsaṃ
mantro viśvodayasthityapaharaṇaparaṃ muktidaṃ vāsudevam
19.50
trikālamevaṃ paricintya śārṅgiṇaṃ prapūjayedyo manujo mahāmanāḥ
sa dharmamarthaṃ sasukhaṃ śriyaṃ parāmavāpya dehāpadi muktimāpnuyāt
19.51
grāmaṃ gacchannagaramapi vā mantrajāpī manuṣyo
deveśaṃ tanmukhamanu muhustarpayeddugdhabuddhyā
śuddhaistoyaiḥ sa tu bahurasopetamāhārajātaṃ
dadyānnityaṃ pracuradhanadhānyāṃśukānyairmuukundaḥ
19.52
bhikṣāvṛttitdinamanu tamevaṃ vicintyātmarūpaṃ
gopastrībhyo muharapaharantaṃ manobhiḥ sahaiva
līlāhṛṣṭyā lalitalalitaiśceṣṭitairdugdhasarpirdadhyannādyaṃ sa punaramitāmeti bhikṣāṃ gṛhebhyaḥ
19.53
dhyānī mantrī mantrajāpī ca nityaṃ yadyadvāñchan yatra yatra prayāti
tattallabdhvā tatra tatra prakāmaṃ prītaḥ krīḍeddevavanmānuṣeṣu
19.54
evaṃ devaṃ pūjayanmantramenaṃ japyānmantrī sarvvalokapriyaḥ syāt
iṣṭān kāmān prāpya sampannavṛttirnityaṃ śuddhaṃ tatparaṃ dhāma bhūyāt
Linked texts (9)
- Prapañcasāratantra — Śaṅkara, Sanskrit
- Ākāśabhairava — Sanskrit
- Siṃhasiddhāntasindhu — Śivānanda Gosvāmin, Sanskrit
- Śilparatna — Śrīkumāra (Śilparatna) 1500, Sanskrit
- Śilparatna (Nampūtiri Brāhmaṇa) — Nampūtiri Brāhmaṇa, Sanskrit
- Mantraratnamañjūṣā — Trivikrama Bhaṭṭa, Sanskrit
- Mantraratnamañjūṣā (Bhaṭṭāraka Trivikrama) — Bhaṭṭāraka Trivikrama, Sanskrit
- Mantraratnamañjūṣā (Trivikrama Bhaṭṭāraka) — Trivikrama Bhaṭṭāraka, Sanskrit
- Mantraratnamāñjūṣā — Trivikramajña Bhaṭṭāraka, Sanskrit