Prapanca 32
Prapañca 32
- Language
- Sanskrit
Contents
- 32.68 — 1 part
32.1
ekatriṃśaḥ paṭalaḥ
athābhi vakṣye mahitasya mantrasyānuṣṭubhaḥ saṃgrahato vidhānam
ṛṣyādikairaṅgapadairyathāvaddīkṣājapārcāhavanakrameṇa
32.2
ṛṣirabhihito vasiṣṭhaśchando'nuṣṭup ca devatā rudraḥ
tryambakapadādikaḥ syānmanunāmunaiva ṣaḍaṅgaklṛptiriha kathitā
32.3
tribhistu varṇairhṛdayaṃ śiraśca caturbhiraṣṭābhiratho śikhā ca
uktaṃ navārṇaiḥ kavacaṃ tathātti pañcārṇakaṃ tryambakamastramāhuḥ
32.4
caraṇāgrasandhiguhyādhārodarahṛdayakandhareṣu punaḥ
bāhvoḥ savyagrāsyaghrāṇadṛkśrutibhrūśīrṣeṣu
32.5
varṇān nyasya śirobhrūdṛgvaktragalahṛdudaraguhyeṣu
ūrvorjānvoḥ padayoḥ padaiśca manuvit krameṇa vinyasyet
32.6
acchaḥ svacchāravindasthitirubhayakarāṅkasthitaṃ pūrṇakumbhaṃ
dvābhyāṃ vedākṣamāle nijakarakamalābhyāṃ ghaṭau nityapūrṇau
dvābhyāṃ tau ca sravantau śirasi śaśikalāvañcure plāvayantau
dehaṃ devo dadhānaḥ pradiśatu viśadākalpajātaḥ śriyaṃ vaḥ
32.7
prāsādokte ca pīṭhe gavyairvā dugdhatarukaṣāyairvā
saṃpūryya kalaśamasmin maheśamāvāhya pūjayedbhaktyā
32.8
aṅgairāryārkyādyaiḥ punarāvṛtiraṣṭabhirdvitīyā syāt
mantrārṇaśaktibhiḥ syuḥ punaścatasro diśāpavajrādyaiḥ
32.6-2
arkendudharaṇitoyānaleravipadātmasaṃjñakāste ca
ānuṣṭubhamityaṣṭāvaraṇaṃ proktaṃ vidhānavaramevam
32.10
ramā rākā prabhā jyotsnā pūrṇāṃdhā (1) pūraṇī sudhā
viśvā vidyā sitā śraddhā sārā satyā (2) śivā niśā
32.11
ārdrā prajñā parā medhā kīrttiḥ (1) śāntirdhṛtirmmatiḥ
dharomā pāvanī padmā śānto'moghā jayā'malā
32.12
dvātriṃśaditi nirddiṣṭāḥ śaktayo'nuṣṭubhaḥ kramāt
śivānubhāvato nityaṃ jagadāpyāyayanti yāḥ
32.13
iti paripūjya maheśaṃ kalaśajalaiḥ samabhiṣecayecchiṣyam
kanakāṃśukairanādyairgurumapi paripūjya manumataḥ siddhai (2)
32.14
prajapellakṣāvṛttyā dravyairjjuhuyājjapāvasāne ca
vilvapalāśau khadiravaṭasiddhārthadogdhadugdhāni
32.15
dadhi dūrvveti daśaitānyājyasametāni homavastūni
ekaikaśaḥ sahasraṃ daśabhirhutvā pratarpya viprāṃśca
bhavati naraḥ siddhamanurmantreṇa ca sarvvakarmmakṛttvāṃ syāt
32.16
vilvairayutaṃ hutvā mahatīṃ lakṣmīramavāpnuyādvipraḥ
tāvadbhirdvijavṛttairdvijaḥ śriyaṃ puṣkalāmavāpnoti
32.17
khadirasamidayutahomāttejobalapuṣṭimāpnuyādiṣṭām
nyagrodhāyutahomāddhanadhānyasamṛddhimeti na cireṇa
32.18
ayutaṃ tilaiḥ prajuhvannapamṛtyoḥ pāpmano vimuktaḥ syāt
siddhārthāyutahomairvairiraṇamapamṛtyumapi vināśayati
32.18-2
pāyasahutena paramāṃ ramāmayathāyuryaśo labhenmartyaḥ
dugdhahutācchāntiḥ syāt parakṛtyā naśyati śriyaṃ labhate
32.20
dadhihomatī'nnavān syāt saṃvalanakaraṃ ca tadvadanti budhāḥ
dūrvvāyatena juhvan rogānnirvāsya sarvvamapamṛtyum
garvvitadhīrabdānāṃ vipravaraḥ sarvvathā śataṃ jīvet
32.21
nijajanmadine payo'ndhasā vā śatavīryyāvitayaiḥ payoghṛtāktaiḥ
juhuyācca śataṃ ca viṃśatiṃ yaḥ sa labhedāmurarogitāṃ cirāya
32.22
kāśmaryyadārusamidhāṃ triśataṃ sametasarpiḥ payo'nnasahitaṃ tridinaṃ juhotu
viprān pratarpya ca gurūn paripūjya samyagdīrghaṃ vimuktagadamāyuravāptukāmaḥ
32.23
snātvā cārkamūkho'mbhasi sthita imaṃ mantraṃ sahasraṃ japedāyūṣyaṃ pratiparvva dugdhahaviṣā homo mahāśrīpradaḥ
lājābhirnijavāñchitāya havanāt kanyāśu saṃdīyate
khādaṃstannajadṛddhomavidhinā varṇān vaśe sthāpayet
32.24
gāyatrivarṇaparipūrṇatanuśca bhānustriṣṭubviśiṣṭamahimā mahitaḥ kṛśānuḥ
ānuṣṭubhākṣarasamagraruciḥ śaśāṅko
dadyuḥ samudyatamamī parivāñchitaṃ vaḥ
32.25
ebhistribhirmanuvaraistu śatākṣarākhyo
mantro'bhikāṅkṣitaphalāptidakāmadhenuḥ
prokto hitāya jagatāṃ munibhiḥ kṛpārdracittairyathoktamatha saṃgrahato vadāmi
32.26
ṛṣyādyāḥ pūrvvoktāstrividhāḥ syurhṛttayodaśabhirvvarṇaiḥ
śira ekādaśabhiśca dvāviṃśadbhistathā śikhā kavacam
32.27
nayanaṃ pañcadaśārṇaiḥ saptaptabhirhyaśabhirastramaṅgavidhiḥ
vinyāsacca manūnāṃ mantrajñaḥ pūrvvavat kramāt kuryyāt
32.28
smarttavyākhilalokavartti satataṃ yajjaṅgamaṃ sthāvaraṃ
vyāptaṃ yena ca yatprapañcavihitaṃ suktiśca yatsidvitaḥ
yadvā syāt praṇavatribhedagahanaṃ śrutyā ca yadgīyate
taddvaḥ kāṅkṣitasiddhaye'stu paramaṃ jyotistrayotthaṃ mahaḥ
32.29
lakṣāyato japavidhiḥ śatākṣarasyātha homavidhiruktaḥ
ayutāvadhiko dravyaṃ daugdhānnaṃ sarpiṣā samāyuktam
32.30
saure pīṭhe pūjāproktairaṅgaiḥ samāvṛtiḥ prathamā
prahlādinyādyābhistisraḥ proktāḥ kramāt samāvṛtayaḥ
32.31
pañcamyāvṛtiruktā traiṣṭubha iva jāgatādibhistadanu
syācca ramādibhirāvṛticatuṣkamuktaṃ daśamyathendrādyaiḥ
32.32
iti śatākṣaramantrasamarcanā nigaditeha daśāvara ṇāyudhaiḥ
prabhajatāmabhikāṅkṣitasiddhaye nikhilasaṃsṛtimokṣapadāptaye
32.33
dugdhāktairjuhuyāt sahasramamṛtākāṇḍaistu dīrghāyuṣe
dūrvvāṇāṃ tritayaistathā ghṛtapayaḥsiktairghṛtenaiva vā
lakṣmai kokanadaiśca śoṇarucibhistrisvāduyuktaistathā
raktairutpalakaistadaṅghri vikacairbilvaiḥ prasūnairapi
32.34
anudinamatha śāntyai (1) saṃyatātmā sahasraṃ
pratijuhutu tilairvā mantravinmāsamekam
api dinakarasaṃkhyān bhojayīta dvijātīn
vividharasaviśiṣṭairbhaktito bhojyajātaiḥ
32.35
śataṃ śataṃ prātaratandritodyato japeddvijo mantramamuṃ śatākṣaram
ārogyajuṣṭaṃ bahulendirāyutaṃ śataṃ prajīveccharadāṃ sukhena saḥ
32.36
praṇavavyāhṛtādyā vyāhṛtitārāntikā ca mantrivaraiḥ
japyā śatākṣarī syādiha paralokaprasiddhaye dinaśaḥ
32.37
manumamumatha śāntyai tatpadādyaṃ prajapyādgadagaṇarahitāyāpyāyuṣe'nuṣṭuvādyam
vimalamatirarātidhvaṃsane triṣṭuvādyaṃ
dinamanu dinavaktre vatsaraṃ saṃyatātmā
32.38
śatākṣaramanorayaṃ krama udīritaḥ saṃgrahājjapedamumatandrito dinaśa eva mantrī rahaḥ
abhīṣṭaphalasiddhaye suyaśase ca dīrghāyuṣe'pyaśeṣajanarañjanāya ciramindirāvāptaye
32.39
saṃvādasūktavihitaṃ vidhānamatha sāṅgadevatārūpam
vakṣyāmi sādhakānāmanudinamabhivāñchitapradānakaram
32.40
ṛṣirapi saṃvalano'syānuṣṭup sanniṭchuvucyate chandaḥ
saṃvādādyaḥ proktaḥ saṃjñānādyaśca devatā cāgniḥ
32.41
brahmākhyo hṛdayamanuḥ śiraśca viṣṇūrudraḥ syādiha tu śikheśvaraśca varma
netratve bhavati sadāśivastathāstraṃ sarvvātmetyatha kathitaṃ ṣaḍaṅgamevam
32.42
dhavalanalinarājaccandramadhye niṣaṇṇaṃ
karavilasitapāśaṃ sāṅkuśaṃ sābhayañca
savaradamamalendukṣīragauraṃ trinetraṃ
praṇamata suravaktaṃ maṅgu saṃvādayantam
32.43
sahasrakāṇāṃ daśakaiścaturbhiratho sahasraiśca caturbhiranvitam
japenmanuṃ samyagathābhidīkṣitaḥ payo'ndhasā'nte juhuyāddaśāṃśakam
32.44
yajet purāṅgaiśca tadarcanāvidhau punardvitīyāvaraṇe'gnimūrttibhiḥ
anantarañca tridaśeśvarādibhiḥ krameṇa vahniṃ vidhineti pūjayet
32.45
saṃvādasūkte vidhinetyanena saṃsādhite karmma karotu mantrī
catuḥśatañcāpi daśottareṇa catuścatuṣkaṃ prajapeddinecca
32.46
pāyasena madhuratrayabhājā viprarājarujaiḥ kusumairvvā
sarpiṣā stanajahṛttasamidbhirvvāñchitārthavidhaye prajuhotu
32.47
juhuyāt kalācatuṣkaiḥ pratyṛcamāyojya kādivargacatuṣkaiḥ
tadvacca payaśalānyairvvarṇaiḥ saṃyojya pūrvvasaṃkhyakaṃ matimān
32.48
tadvadṛcaṃ pratiyojya triṣṭuppādāṃśca pūrvvasaṃkhyena
juhuyāt sarpiḥsiktaṃ pāyasamacireṇa kāryyasamavāptyai
32.49
pratipādamathārkapādaṃ pratiyojya juhotu pūrvvavanmatimān
tenābhīṣṭāvāptirnacireṇa narasya hastagatā
32.50
ṛkpādaviṣṭugyuktaiḥ sūktaistu pūrvvasaṃkhyena
juhuyāt samājarūpaṃ saṃvādayituṃ pratarpayedvādbhiḥ
32.51
uddiśya yadyadiha mantritamo juhoti
sūktairamībhiruditaistrividhaiśca mantraiḥ
vyastairyathāvibhavato vidhivat samastaistattasya sidhyati samagramayatnameva
32.52
ṛgvāruṇī dhruvāskhādyā yā sā triṣṭunnigadyate
ṛṣirvasiṣṭhastriṣṭup ca chando vārīṭ ca devatā
32.53
aṣṭabhiḥ saptabhiḥ ṣaḍbhiḥ punastāvadbhirakṣaraiḥ
ṣaḍaṅgāni vidheyāni tanmantrasamudīritaiḥ
32.54
aṅgulyagrasasandhiyāyuśivasaṃjñādhāranābhiṣvatho
kukṣau pṛṣṭhahṛdorurojagaladoḥsandhyagravaktreṣu ca
gaṇḍaghrāṇavilocanaśravaṇayugbhrūmadhyamasteṣu ke
sarvāṅgeṣu tathā nyaseddaśadadhorvvarṇairmanūtthaiḥ kramāt
32.55
acchāṃśukābharaṇamālyavilepanāḍhyaḥ
pāśāṅkuśābhayavarodyatadoḥsarojaḥ
svacchāravindavasatiḥ susitaḥ prasanno
bhūyādvibhūtividhaye varuṇaściraṃ vaḥ
32.56
aṅgairaṣṭabhirahnibhirdiśādhipaiḥ samabhipūjya vārīśam
kalaśajalaiḥ punarabhiṣiñcet paramagururmantrajāpinaṃ śiṣyam
32.57
vasubhiḥ prasādya deśikamatha śiṣyo manumimaṃ japellakṣam
juhuyācca dugdhapakvairannairayutaṃ ghatāmṛtairmatimān
32.58
ṛgiyamṛṇamocanī syājjapairhutaistarpaṇaiśca mantravidaḥ
saṃgrāmadurgatairapi sadyo hṛdyāñca saṃvahellakṣmīm
32.56-2
ikṣoḥ sitasya śakalairghṛtasiktairyadyutardinaṃ juhuyāt
sakalopadravaśānyai tadyuktamuktyai ca sammade suciram
32.60
vetasasamidyutahutādṛṣṭikamakāle'pi vitanute varuṇaḥ
gavyakṣīrasametāccidinakṛtādinasukheṣu muditamanāḥ
32.61
śatabhiṣaji samudite'rke catuḥśataṃ pāyasaṃ hunet saghṛtam
ṛṇamocanāya lakṣmai janasaṃvananāya (1) śukravāre ca
32.62
pāśanibaddhaṃ vairiṇamaṅkuśasaṃprotamambudheḥ pāre
dhyāyan pare kṣipantaṃ varuṇaṃ juhuyācca tathā prajapet
32.63
pāśanibaddhaṃ vairiṇamasinācchidyāśu nāśayantamumum
dhyāyan vetasasamidho gomūtrayutā hunettadapahartyai
32.64
dogdhānnairbhṛguvāre ghṛtasaṃsiktaiḥ kṛtaśca havanavidhiḥ
ṛṇamocanaśca vividhopadravaśamanahladramākaraḥ proktaḥ
32.65
paścimasandhyāsamaye paścimavadano'nalaṃ samārādhya (2)
ṛcamenāmabhijapyāccatuḥśataṃ sakaladuḥkhaśamanāya
32.66
śālīrghṛtasaṃsiktāḥ saridantarito juhotu parasenām
saṃstambhayituṃ tridinaṃ sumanā mantrī catuḥśatāvṛttyā
32.67
pratyaṅmukho'tha mantrī pratarpayedvā jalaiḥ suśuddhataraiḥ
yaḥ sa hyupadravāṇāṃ rundhyānniścayaṃ śriyaṃ samṛcchati ca
32.68
bahunā kimanena mantrisukhyo manunāśu prasādhayedabhīṣṭam
havanakriyayā'tha tarpaṇairvā saṃjapaiḥ pāśabhṛto mahāmahimnaḥ
32.68.p1
iti śrīprapañcasāre ekaviṃśaḥ paṭalaḥ
Linked texts (9)
- Prapañcasāratantra — Śaṅkara, Sanskrit
- Mantrakośa — Āśādityatripāṭhin, Sanskrit
- Īśānaśivagurudevapaddhati — Īśānaśivagurudeva, Sanskrit
- Prapañcasārasaṃgraha — Gīrvāṇendra Sarasvatī 1505, Sanskrit
- Mantraratnamañjūṣā — Trivikrama Bhaṭṭa, Sanskrit
- Mantraratnamañjūṣā (Bhaṭṭāraka Trivikrama) — Bhaṭṭāraka Trivikrama, Sanskrit
- Mantraratnamañjūṣā (Trivikrama Bhaṭṭāraka) — Trivikrama Bhaṭṭāraka, Sanskrit
- Mantraratnamāñjūṣā — Trivikramajña Bhaṭṭāraka, Sanskrit
- Mantrapāda — Sanskrit