Pramāṇa · Search · About · API

Prapanca 7

Prapañca 7

Language
Sanskrit

Contents

7.1

saptamaḥ paṭalaḥ
athākṣarāṇāmadhidevatāyāḥ samastabodhasthitadīpikāyāḥ
aśeṣaduḥkhapraśamāya nṝṇāṃ vakṣye japādeḥ pravaraṃ vidhānam

7.2

brahmāsyā ṛṣiroritaḥ sumatibhirgāyatramuktañca tacchandastveva sarasvatī nigaditā mantreṣu taddevatā
ādyantasvaraṣaṭkalaghvaparayorantasthitaiḥ kādibhirvvargairyyāntagataiḥ krameṇa kathitānyasyāḥ (1) ṣaḍaṅgāni ca

7.3

pañcāśadvarṇabhedairvihitavadanadoḥpādyukkukṣivakṣodeśāṃ bhāsvatkapūrdvākalitaśaśikalāmindukundāvadātām
akṣasrakkumbhacintālikhitavarakarāṃ trīkṣaṇāṃ padmasaṃsthāmacchākalpāṃtucchaṃstanajaghanabharāṃ bhāratīṃ tāṃ namāmi

7.4

kānanavṛttadṛgakṣiśrutino gaṇḍauṣṭhadaṇḍamūrddhāsye
doḥpatsandhvagrakeṣu ca pārśvadvayapṛṣṭhanābhijaṭhareṣu

7.5

hṛddormūlāparagalakakṣeṣu hṛdādipāṇipādayuge
jaṭharānalayorvyāpakasaṃjñānnyasyedatho varṇān kramaśaḥ

7.6

saṃdodhito vimaladhīrguruṇā'nuśiṣṭo lakṣaṃ nyaset suniyataḥ prajapecca tāvat
ante'yutaṃ pratihunenmadhuratrayāktaiḥ śuddhaistilairapi yajeddinaśo'kṣreśīm

7.7

vyomāviḥsacaturddaśasvaravisargāntasphuratkarṇikaṃ
kiñjalkālikhitasvaraṃ pratidalaprārabdhavārgāṣṭakam
kṣmāvimbena ca saptamārṇavayujāstrāśāsu saṃveṣṭitaṃ
varṇābjaṃ śirasi smṛtaṃ viṣagadapradhvaṃsi mṛtyuñjayam

7.8

pravidhāya padmamatha pīṭhamatho kathitakrameṇa vidhinābhiyajet
navabhiśca śaktibhirihaiva sahāvaraṇaiḥ samarcayatu varṇatanum

7.6-2

medhā prajñā prabhā vidyā dhīrdhṛtismṛtibuddhayaḥ
vidyeśvarīti saṃproktā bhāratyā nava śaktayaḥ

7.10

aṅgānyadau tadanu ca kalāyugmamañcāṣṭavargān
brāhmādyādyāḥ śatamakhasukhādyānatho lokapālān
mukhyairgandhaiḥ pravarakusumairdhūpadīpernivedyairvvarṇān jāpī yajatu dinaśo bhāratīṃ bhaktinamraḥ

7.11

brāhmāṇī māheśī kaumārī vaiṣṇavī ca vārāhī
indrāṇī cāmuṇḍā samahālakṣmīśca mātaraḥ proktāḥ

7.12

vargasvarayādyaṃśāḥ krameṇa kaladhautarajatatāmrāḥ syuḥ
iti racitaṃ rucakamidaṃ sādhakasarvvārthadāyi satataṃ syāt

7.13

trivāramambhaḥ parijaptametayā pravehinādāvapi vidyayā sudhīḥ
aneḍamūko'pi kavitvagarvvitaḥ parāñca siddhiṃ (1) labhate'rkamāsataḥ

7.14

kamalodbhavauṣadhirasena vacayā payasā ca pakvamatha sarpirapi
ayutābhijaptamamunā dinaśo lihatāṃ kavirbhavati vatsarataḥ

7.15

varṇaiṣvyāhṛtābhiḥ kalaśamamaladhoraṅgirāpūryya nūnaṃ
prātastenābhiṣiñcedṛśaśataparijaptena yaṃ vāpi māsam
sa syānmedhendirāyuḥ praśamakaviyaśo (2) viśvasaṃvādayukto
nārī bandhyāpi nānāguṇagaṇanilayaṃ putravarye prasūte

7.16

ādhārodyacchaktivindūtthitāyā vaktre mūrddhenduṃ grasantyāḥ prabhāyāḥ
kṣādyāntārṇān pātayedvahnisīmaprotānvahnī mucyate rogajātaiḥ

7.17

vinyāsairatha sajapairhutārccanādyairaṅgānena prabhajati bhāratīṃ naro yaḥ
sa śrīmān punaracireṇa kāvyakarttā khelādīn jayati jarāpamṛtyuyogaiḥ

7.18

kalāḥ kalānādabhavā vadantyajāḥ kacādivarṇānubhavāṣṭatādikān
payādikāṃścākṣarajāśca vindujāḥ kramādanantāvadhikāstu ṣādikān

7.16-2

kuryāt kalābhirābhimaṃntro dinaśastanau kalānyāsam
sānnidhyakṛt sa martyaḥ (1) pratimākalaśādiṣu pravijñeyaḥ

7.20

mantroddhāravidhānena varṇavyatyāsaklṛptiruddiṣṭā
ābhiḥ śrīkaṇṭhādiproktairvā nāmabhirvā viśeṣajñaiḥ

7.21

aṣṭākṣaroktamanuvartthaviśiṣṭamūrttiṃ saṃsmṛtya viṣṇumapi mantritamo yathāvat
varṇairnyasedapi puraiva ca keśavādisamūrttyā yutaikairvapuṣi bhaktibharāvanamraḥ

7.22

rudrādīn śaktiyutān nyasedādyāṃstvagādisaptadhātuyutān
śrīkaṇṭhādau vidvān varṇān prāgbījasaṃyutāṃścāpi

7.23

sindūrakāñcanasamaubhayabhāgamarddhanārīśvaraṃ girisutāharacihnabhūṣam
pāśābhayākṣavalayeṣṭadahastamevaṃ smṛtvā nyaset sakalavāñchitavastusiddhai

7.24

śaktyā śaktimyobhyāṃ śaktimrīṅkībhiranvitairvarṇaiḥ
śrīśaktyā yugakṣmarādyairathavā vihitaḥ samṛddhaye nyāsaḥ

7.25

athānayā pañcavibhedabhinnayā prapañcayāgasya vidhiḥ prakathyate
kṛte tu yasminniha sādhakottamāḥ prayānti nirvāṇapadaṃ tadavyayam

7.26

pūrvaṃ mahāgaṇapatiṃ svavidhānasiddharūpañca sāṅgamapi sāvaraṇaṃ vicintya
bījena saṃyutamathā prajapeta mālāmantraṃ nijeṣṭavidhaye'vahito yathāvat

7.27

sacatuścatvāriṃśadvāraṃ bījaṃ tathaikavāramṛcam
prajapeccaturāvṛtyā mālāpūrvaṃ manuñca mantritamaḥ

7.28

samunicchando daivatamapi sāṅgamātṛkāṃ ca vinyasyet
prāgabhihitena vidhinā vāratritayaṃ grahāṃśca sapta tathā

7.26-2

vadane ca bāhupādadvitaye jaṭhare ca vakṣasi yathāvat
arkānvinyaset krameṇa mantrī svarādivargeṇān

7.30

tāraśca śaktirajapā paramātmabījaṃ
vahneḥ priyā ca gaditā iti pañca mantrāḥ
ebhistṛtīyalipiviḥ kathitaḥ prapaṃcayāgāhvayo hutavidhiḥ sakalārthadāyī

7.31

brahmā syādṛṣirasya ca chandaḥ paramānvitā ca gāyatrī
sakalapadārthānugataṃ paripūrṇaṃ (1) devatā paraṃ jyotiḥ

7.32

jāyāgnerhṛdayamatho śiraśca so'haṃ
haṃsātmā tvatha ca śikhā svayañca varmma
tārākhyaṃ samuditamīkṣaṇaṃ tathāstraṃ
proktaṃ syāddhariharavarṇamaṅgamevam

7.33

avākārahakārādyāvādyau śāntāntikau manū
hakārāñcāpyakāraśca vinduḥ sargī ca sākṣaram

7.34

sākāraścātmamantaḥ ṣar̤indriyātmaka ucyate
sakāraukārahākārā vinduḥ paṃcārṇako manuḥ

7.35

karaṇātmasamāyuktaḥ paramātmāhvayo manuḥ
savākārairhradīrghābhyāṃ vahnijāyāmanurmataḥ

7.36

vāgādīndriyasabhinnaḥ so'yaṃ pañcākṣarātmakaḥ
tasmādebhiḥ kṛto nyāso viśeṣādavarohakṛt
brahmā vṛhattayā syāt paramapadena prakāśitaḥ pravaraḥ

7.37

gāyakasantrāṇanato gāyatraṃ samudīritaṃ chandaḥ
paramanyadatiśayaṃ vā jyotistejo nirūpite'nyadyat

7.38

atiśāyi ca nitarāmiti kathitaivaṃ devatā paraṃ jyotiḥ
kheti svargaḥ kheti cātmā samukto hetyāhūtirheti vidyādṛgatiśca

7.39

svargātmāvyāptatādhāmaśākhā vahnerjāyā yatra hvayeta sarvvam
sa iti paritataṃ parantu tejastvamahamiti mayyudite mano'sya yatra

7.40

taditi sakalacitrakāśarūpaṃ kathitamidaṃ śiraso'pi mantramevam
hamiti prakāśito haṃsa iti ca sakalaprakāśanirvvāṇam

7.41

atulamanuṣṇamaśītaṃ yattaddvitīyaṃ prakāśiteha śikhā
pratimathya guṇatrayānubaddhaṃ sakalaṃ sthāvarajaṅgamābhipūrṇam

7.42

svaguṇairnijavindusantatātmā'khilalokasthitivibhramantra uktaḥ
ādyaistribhedaistapanāntikairyat sṛjatyajasraṃ jagato'sya bhāvam

7.43

tejastadetanmanuvartthyakasya netratrayaṃ santa udāharanti
hṛñkārākhyo dhāturharaṇārthe sādhakānabhīṣṭān

7.44

saṃharatīti yadetattejorūpaṃ tadastramantraḥ syāt
yadā lipivibhinno'yaṃ tadātmāṣṭākṣaraḥ smṛtaḥ

7.45

etat sarvvaprapañcasya mūlamaṣṭākṣaraṃ smṛtam
prapañcayāgastvamunā kṛto nyāsavidhirmataḥ

7.46

varṇairhraiṃhe'nale dravyairvidyāhutavidhiṃ dvidhā
mātṛkānyāsavatsārddhaṃ lipināṣṭākṣareṇa tu

7.47

nityaṃ nyaset saṃyatātmā pañcāśadvāramuttamam
pañcajñānendriyā bahyāḥ sarvvāstu lipayo matāḥ

7.48

tābhirārākṣataṃ sarvvaṃ tattadindriyagocaram
smarttavyāśeṣalokāntarvartti yatteja aiśvaram

7.49

brahmāgnau juhuyāttasmin sadā sarvvatra varttini
brahmātmabhirmahāmantrairbrahmavidbhiḥ samāhitaiḥ
brahmāgnau brahmahaviṣā hutaṃ brahmārpaṇaṃ smṛtam

7.50

evaṃ varṇavibhedabhinnamadṛḍhaṃ māṃsāsthimajjāvṛtaṃ
dehaṃ tat caramakṣare suviśade sarvvatra varttinyatha
hutvā brahmahutāśane vimaladhīstejaḥ svarūpo svayaṃ
bhūtvā sarvvamanūn japedapi yajeddhyāyettathārādhayet

7.51

śuddhasyātha savindukastvatha kalāyukkeśavādyairyutaḥ
śrīkaṇṭhādiyutaśca śaktikamalāmāreñca caikaikaśaḥ
nyāsāste daśadhā pṛthaṅnigaditāḥ subrahmayāgāntikāḥ
sarvve sādhakasiddhisādhanavidhau saṅkalpya kalpadrumāḥ

7.52

prapañcayāgastu viśeṣato vipannapañcasaṃsāraviśeṣayāpakaḥ
parañca nityaṃ bhajatāmayatnataḥ parasya cārthasya nivedakaḥ sadā

7.53

dravyairyathā yaiḥ kriyate prapañcayāgakriyā tāni tathaiva samyak
yāsvapyavasthāsu ca tāsu kṛtvā prāpnoti yattat kathayāmi sarvvam

7.54

proktakrameṇa vighnāntika (1) mapi hutvā ghṛtena manvitamaḥ
ekāvṛttyā juhuyāt prapañcayāgāhvayaṃ ghṛtena tataḥ

7.55

aśvatthodumbaraplakṣanyagrodhasambhavāḥ samidhaḥ
tilasarṣapadogdhaghṛtānyaṣṭadravyāṇi saṃpradiṣṭāni

7.56

etairjuhotu ayutādhikalakṣasaṃkhyaṃ
mantrī tato'rddhamathavāpi tadarddhakaṃ yaḥ
sa laihikīṃ sakalasiddhimavāpya vāñchāyogyāṃ punaḥ parataraṃ ca paratra yāti

7.57

ekadvikatrikacatuṣkaśatābhivṛddhyā tāntāṃ samīkṣya vikṛtiṃ prajuhotu mantrī
kṣudrajvarādiviṣamagrahabhūtayakṣarakṣaḥpiśācajanite mahati prakope

7.58

dvādaśasahasramathavā taddviguṇaṃ vā caturguṇaṃ vāpyo juhuyāt
kṣudragraharipuviṣamajvarabhūtasambhave kope

7.59

athavā pratipattimandhakāṇāṃ prajapāt syādiha vismṛtirnarāṇām
śamayedacirāt sahasravṛtyā matimān vastubhirebhireva juhvan

7.60

etaiḥ sahasradvitayābhivṛddhyā juhoti yastu kramaśro yathāvat
jayet kṣaṇenaiva sa vismṛtiñca sāpasmṛtiṃ śāpabhavāṃśca doṣān

7.61

madhuratrayāvasiktaistailairlakṣaṃ juhoti yo mantrī
tasya surādhipavibhavo mahaddaśagrā tṛṇalavāyate na cirāt

7.62

lakṣaṃ tadarddhakaṃ vā madhuratrayasaṃyutairhunedetaiḥ
abdatrayādayārvāk tribhuvanamakhilaṃ vaśīkurute

7.63

vaśyādikāni karmāyyabhikāṅkṣadbherireva sa dravyaiḥ
juhuyācca kāryyagurutālāghavamabhivīkṣya yogyaparimāṇam

7.64

lakṣaṃ tilairvā juhuyādaghānāṃ śāntyai śriye'thau nalinairyathāvat
dogdhena puṣṭyai yaśase ghṛtena vaśyāya jātīkusumaiśca logaiḥ

7.65

śālītaṇḍulacūrṇaistrimadhurāsiktaiḥ svasādhyākṛtiṃ
kṛtvā'ṣṭorddhaśatākhyamasya śitadhīḥ prāṇān pratiṣṭhāpya ca
nyāsoktakramato niśāsu juhuyāttaṃ saptarātraṃ naro
nārī vā vaśameti maṅgu vidhinā tenaiva līyena vā

7.66

pañcāśadoṣadhivipācitapañcagavyajātaṃ ghṛtena śṛtavṛtti hunedghaṭāgnau
tāvat prajapya vidhinābhisamarcya siddhaṃ bhasmādadīta sakalābhyudayāvahantat

7.67

anudinamanulimpettena kiñcit samayāṃttilakamapi vidadhyāduttamāṅge kṣipecca
anutaṃtaduritāpasmārabhūtāpamṛtyugrahaviṣarahitaḥ syāt prīyate ca prajābhiḥ

7.68

ekādaśārddhakaṇikāmbarakāñcanaṃsya dadyāttadaiva gurave'tha sahasrahome
arddhorddhapañcakaṇikā dviguṇā ca sārddhā syāddakṣiṇaikakathitā munibhistridhaivam

7.69

nijepsitaṃ divyajanaiḥ suradrumāt samastameva (1) pratilabhyate yathā
prapañcayāgādapi sādhakaistathā karapraceyāḥ sakalārthasiddhayaḥ

7.69.p1

iti śrīprapañcasāre saptamaḥ paṭalaḥ

Linked texts (3)