Sundarabahustava (Sundarabāhustava)
सुन्दरबाहुस्तव
- Language
- Sanskrit
- Date
- 1014–1064 CE
- Author
- Kūreśa
- Extent
- 130 passages, 1,437 words
- Text
- partly digitised
- Source
- archiveorg · Stotra Mala (Sri Sampradaya) 1949; ed. Prativadi Bhayankara Annangaracharya; Stotra Mala; Granthmala Office;… · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…
Contents
Text
2.1
iti pañcastavyām atimānuṣastavaḥ samāptaḥ
sundarabāhustavaḥ
śrīvatsacihnamiśrebhyo namauktimadhīmahe
yaduktayastrayīkaṇṭhe yānti maṅgalasūtratām
śrīmantau haricaraṇau samāśrito'haṃ śrīrāmyāvaramunīndralabdhabodhaḥ
nirbhīkastata iha sundarorubāhuṃ stoṣye taccaraṇavilocanābhilāṣī
2.2
sundarāyatabhujaṃ bhajāmahe vṛkṣaṣaṇḍamayamadrimāsthitam
yatra suprathitanūpurāpagātīrthamarthitaphalapradaṃ viduḥ
2.3
kvacittvaritagāminī kvacana mandamandālasā kvacitskhalitavihvalā kvacana phenilā sāravā
patantyapi kila kvacidrajati nūpurāhvā nadī susundarabhujāhvayaṃ madhu nipīya mattā yathā
2.4
udadhigamandarādrimathimanthanalabdhapayomadhurarasendirāhusudhasundaradoḥ parigham
aśaraṇamādṛśātmaśaraṇaṃ śaraṇārthijanapravaṇadhiyaṃ bhajema taruṣaṇḍamayādripatim
2.5
śaśadharariṅgaṇavyaśikhamucchikharaprakaraṃ timiranibhaprabhūtataruṣaṇḍamayaṃ bhramadam
vanagirimāvasantamupayāmi hariṃ śaraṇaṃ bhiduritasaptalokasuviśṛṅkhalaśaṅkharavam
2.6
yattuṅgaśṛṅgaviniṣaṅgisurāṅganānāṃ nyastordhvapuṇḍramukhamaṇḍanamaṇḍitānām
darpaṇyabhūdgatamapāṅkaśaśāṅkapṛṣṭhaṃ taddhāma sundarabhujasya mahān vanādriḥ
2.7
yadīyaśi kharā gatāṃ śaśikalāṃ tu śākhāmṛgā nirīkṣya haraśekharībhavanamāmṛśantastataḥ
spṛśanti na hi devatāntarasamāśriteti sphuṭaṃ sa eṣa sumahātaruvrajagirirgṛhaṃ śrīpateḥ
2.8
sundaradordivyāṅgālambhanakātaravaśānuyāyini kariṇi
praṇayakalahasamarthiryatra vanādrissa eṣa sundaradoṣaḥ
2.9
sa eṣa saundaryanidherdhṛtaśriyo vanācalo nāma sudhāma yatna hi
bhujaṅgarājasya kulasya gauravānna khaṇḍitāḥ kuṇḍalinaśśikhaṇḍibhiḥ
2.10
vṛṣagirirayamacyutasya yasmin khamatamalaṅghayituṃ parasparebhyaḥ
khagaticaraṇau khagāśśapante bhujagapaterbhujagāśca sarva eva
2.11
harikulamakhilaṃ hanūmadaṅghriṃ svakulapajāmbavatastathaiva bhallāḥ
nijakulapajaṭāyuṣaśca gṛdhrāḥ svakulapateśca gajā gajendranāmnaḥ
2.12
bakuladharasarasvatīviṣaktasvararasabhāvayutāsu kinnarīṣu
dravati dṛṣadapi prasaktagānāsviha vanaśailataṭīṣu sundarasya
2.13
bhṛṅgī gāyati haṃsatālanibhṛtaṃ tatpuṣṇatī kokilā'pyudgāyatyatha vallitallajamukhādāsraṃ madhu
syandate | niṣpandastimitāḥ kuraṅgatatayaśśītaṃ śilāsaikataṃ sāyāhne kila yatra sundarabhujastasminvanakṣmādhare
2.14
pītāmbaraṃ varadaśītaladṛṣṭipātamājānulambibhujamāyatakarṇapāśam
śrīmanmahāvanagirīndranivāsadīkṣaṃ lakṣmīdharaṃ kimapi vastu mamāvirastu
2.15
janijīvanāpyayavimuktayo yato jagatāmiti śrutiśirassu gīyate
tadidaṃ samastaduritaikabheṣajaṃ vanaśailasambhavamahaṃ bhaje mahaḥ
2.16
sadbrahmātmapadaistrayīśirasi yo nārāyaṇoktyā tathā vyākhyāto gatisāmyalabdhaviṣayānanyatvabodhojjvalaiḥ | nistulyādhikamadvitīyamamṛtaṃ taṃ puṇḍarīkekṣaṇaṃ prārūḍhaśriyamāśraye vanagireḥ
kuñjoditaṃ sundaram
2.17
patiṃ viśvasyātmeśvaramiti paraṃ brahma puruṣaḥ paraṃ jyotistattvaṃ paramiti ca nārāyaṇa iti
śrutirbrahmeśādīṃstaduditavibhūtīṃstu gṛṇatī yamāhārūḍhaśrīssa vanagiridhāmā vijayate
2.18
pṛthivyādyātmāntaṃ niyamayati yastattvanikaraṃ tadantaryāmī tadvapuraviditastena bhagavān
sa eṣa svaiśvaryaṃ navijahadaśeṣaṃ vanagiriṃ samadhyāsīno no viśatu hṛdayaṃ sundarabhujaḥ
2.19
pratyagātmani kadā'pyasaṃbhavadbhūūmabhūmimabhivakti yaṃ śrutiḥ
taṃ vanādrinilayaṃ susundaraṃ sundarāyatabhujaṃ bhajāmahe
2.20
vandeya sundarabhujaṃ bhujagendrabhogasaktaṃ mahāvanagiripraṇayapravīṇam
yaṃ taṃ vidurdaharamaṣṭaguṇopajuṣṭam ākāśamaupaniṣadīṣu sarasvatīṣu
2.21
yatsvāyattasvarūpasthitikṛtikanijecchāniyāmyasvaśeṣānantāśeṣaprapañcastata iha cidivācidrūparvāciśabdaiḥ | viśvaiśśabdaiḥ pravācyo hatavṛjinatayā nityamevānavadyastaṃ vande sundarāṅgaṃ vanagirinilayaṃ puṇḍarīkāyatākṣam
2.22
guṇajaṃ guṇino hi maṅgalatvaṃ pramitaṃ pratyuta yatsvarūpametya
tamanantasukhābabodharūpaṃ vimalaṃ sundarabāhumāśrayāmaḥ
2.23
atipatitāvadhisvamahimānubhavaprabhavatsukhakṛtanistaraṅgajaladhīyitanityadaśam
pratibhaṭameva heyanikarasya sadā'pratimaṃ harimiha sundarāṅgamupayāmi vanādritaṭe
2.24
sadā ṣāḍguṇyākhyaiḥ pṛthulabalavijñānaśakanaprabhāvīryaiśvaryairavadhividhurairedhitadaśam
drumastomakṣmābhṛtparisara mahodyānamuditaṃ prapadye'dhyārūḍhaśriyamimamahaṃ sundarabhujam
2.26
sauśīlyāśritavatsalatvamṛdutāsauhārdasāmyārjavaiḥ dhairyasthairyasuvīryaśauryakṛtitāgāmbhīryacāturyakaiḥ
saundaryānvitasaukumāryasamatālāvaṇyamukhyairguṇairdevaḥ śītaruṣaṇḍaśailanilayo nityaṃ sthitassundaraḥ
yeṣvekasya guṇasya vipruḍapi vai lokottaraṃ svāśrayaṃ kuryāttādṛśavaibhavairagaṇitairnissī mabhūmānvitaiḥ
nityairdivyaguṇaistato'dhikaśubhastvaikāspadātmāśrayairiddhaṃ sundarabāhumasmi śaraṇaṃ yāto banādrī[ śvaram
2.27
sadā samastaṃ jagadīkṣate hi yaḥ pratyakṣadṛṣṭyā yugapaddhruvā svataḥ
sa īdṛjñānanidhirnidhistu narssahādrikuñjeṣu cakāsti sundaraḥ
2.28
aiśvaryatejobalavīryaśaktayaḥ kīdṛgvidhāssundarabāhusaṃśrayāḥ
yo'sau jagajjanmalayasthitikriyāssaṅkalpato'lpādupakalpayatyajaḥ
2.29
yatkalpāyutabhogato'pi kṛśatāṃ yāyānna tāvatphalaṃ
yeṣvekasya tathāvidhaissatatajairaṃhobhirutsī mabhiḥ
astādāviha saṃsṛtāvupacitaiśchannaṃ susannaṃ janaṃ
saṃnatyā kṣamate kṣaṇādvanagiriprasthapriyassundaraḥ
2.30
yajjātīyo yādṛśo yatsvabhāvaḥ pādacchāyāṃ saṃśrito yo'pi ko'pi
tajjātīyastādṛśastatsvabhāvaḥ śliṣyatyenaṃ sundarro vatsalatvāt
2.31
vihīno jātyā vā bhṛśamakuśalairvā svacaritaiḥ pumānvai yaḥ kaścidbahuttṛṇamapi syādaguṇataḥ
bhajantaṃ taṃ paśyedbujagapatinā tulyamapi yo vanādriprasthasthassa mama śaraṇaṃ sundarabhujaḥ
2.32
ekaikamaṅgalaguṇānubhavābhinandamīhaktviyāniti ca sundaradoṣiṇa kṛṣṇe
te ye śataṃ tviti niyantumanāśrutistai naivaiṣa vāṅmanasagocara ityudāha
2.33
abjapādamaravindalocanaṃ padmapāṇitalamañjanaprabham
sundarorubhujamindirāpatiṃ vandiṣīya varadaṃ vanādrigam
2.34
kanakamaratakāñjanadravāṇāṃ mathanasamatthitasāramelanolyam
jayati kimapi rūpamasya tejo vanagirinandanasundarorubāhoḥ
2.35
kiṃnu svayaṃ svātmavibhūṣaṇaṃ bhavannasāvalaṅkāra itīrito janaiḥ
vardhiṣṇubāladrumaṣaṇḍamaṇḍitaṃ vanācalaṃ vā paritaḥ prasādhayan
2.37
mukhasparśairnityaiḥ kusumasuumārāṅgasukhadaiḥ susaugandhyairdivyābharaṇagaṇadivyāyudhagaṇaiḥ
alaṅkāryaissarvairnigaditamalaṅkāra iti yassmārūkhyānaṃ dhatte sa vanagirinātho'stu śaraṇam
makuṭamakuṭamālottaṃsacūḍālāmakhalakatilakamālākuṇḍalaissordhvapuṇḍraiḥ
maṇivaravanamālāhārakeyūrakaṇṭhaistulasikaṭakakāñcīnūpurādyaiśca bhūṣaiḥ
2.38
asijalajarathāṅgaiśśārṅgakaumodakībhyāmagaṇi taguṇajālairāyudhairapyathānyaiḥ
satatavitataśobhaṃ padmanābhaṃ vanādrerupavanasukhalīlaṃ sundaraṃ vandiṣīya
2.39
ājānajasvagatabandhuragandhalubdhabhrāmyadvidigdhamadhupālisadeśakaiśam
biśvādhirājyaparibarhakirīṭarājaṃ hai sundarasya bata ! sundaramuttamāṅgam
2.40
andhaṃ tamastimiranirmitameva yatsyāttatsārasādhitasutantravivṛttavārtam
īśasya (kesarigire ) keśavahareralakālikālaṃ tattukhyakulyamadhupānyamahāvanasya
2.41
juṣṭāṣṭamīkajvaladindusaṃnibhaṃ dhṛtordhvapuṇḍraṃ vilasadviśeṣakam
bhūmnā lalāṭaṃ vimalaṃ virājate vanādrināthasya samucchritaśriyaḥ
2.42
sucārucāpadvayavibhramaṃ bhruvoryugaṃ sunetrāhvasahasrapatrayoḥ
upāntagaṃ vā madhupāvalīyugaṃ virājate sundarabāhusaṃśrayam
2.43
adīrghamapremadughaṃ kṣaṇojjvalaṃ nacoramantaḥkaraṇasya paśyatām
anubjamabjaṃ nu kathaṃ nidarśanaṃ vanādrināthasya viśālayordṛśoḥ
2.44
praścyotatpremasārāmṛtarasacalakaprakramaprakriyābhyāṃ vikṣiptālokitormiprasaraṇamuṣitasvāntakāntājanābhyām | viśvotpattipravṛttisthitilayakaraṇaikāntaśāntakriyābhyāṃ devo'laṅkāranāmā vanagirinilayo vīkṣatāmīkṣaṇābhyām
2.45
premāmṛtaughaparivāhimahākṣisindhumadhye prabaddhasamudañcitasetukalpā
ṛjvī susundarabhujasya vibhāti nāsā kalpadrumāṅkuranibhā vanaśailabhartuḥ
2.46
vyābhāṣitābhyadhikanandanamandanarddhi mandasmitāmṛtaparisravasaṃstavādyam
ābhāti vidrumasabhādharamāsyamasya devasya sundarabhujasya vanādribhartuḥ
2.47
yaśodāṅgulyagronnamitacubukāghrāṇamuditau kapolāvadyāpi hyanuparatataddharṣagamako
virājete viṣvāgvitatasahakārāsavarasapramādyadbhaṅgāḍhyadrumavanagiressundarahareḥ
2.48
vyālambikuṇḍalamudamrasuvarṇapuṣpaniṣpannakalpalatikāyamalānukāram
yatkarṇapāśayugalaṃ nigalaṃ dhiyāṃ nasso'yaṃ susundarabhujo vanaśailabhūṣā
2.49
saddaṃsasaṃsajjitakuntalāntikāvatīrṇakarṇābharaṇāḍhyakandharaḥ
subandhuraskandhanivandhano yuvā susundarassundaradorvijṛmbhate
2.50
vyūḍhagūḍhabhujajatrumulasatkambukandharadharaṃ dharādharam
vṛkṣaṣaṇḍamayabhūbhṛtastaṭe sundarāyatabhujaṃ bhajāmahe
2.51
mandarabhramaṇavibhramodbhaṭāssundarasya vilasanti bāhavaḥ
indirāsamabhinandabhandanāścandanāgaruvilepabhūṣitāḥ
2.52
jyākiṇāṅkaparikarmadharmiṇo bhānti sundarabhujasya bāhavaḥ
pārijātaviṭapāyitarddhayaḥ prārthitārthaparidānadīkṣitāḥ
2.53
sāgarāmbaratamālakānanaśyāmalaṭdvaya udārapīvarāḥ
śeṣabhogaparibhogabhāginastannibhā vanagirīśiturbhujāḥ
2.54
ahamahamikābhājo govardhanoddhṛttinarmaṇi pramathanavidhāvabdherlabdhaprabandhasamakriyāḥ
abhimatabahūbhāvāḥ kāntābhirambhaṇasaṃbhrame vanagiripaterbāhāśśumbhanti sundaradorhareḥ
2.55
śrīmaddhanādripatipāṇitalābjayugmamārūḍhayorvimalaśaṅkharathāṅgayostu
eko'bjamāśrita ivottamarājahaṃsaḥ padmapriyo'rka iva tatsamito dvitīyaḥ
2.56
lakṣmyāḥ padaṃ kaustubhasaṃskṛtaṃ ca śrīvatsabhūmivimalaṃ viśālam
vibhāti vakṣo vanamālayā''ślaḍhaṃ vanādrināthasya susundarasya
2.58
saundaryāmṛtasārapūraparivāhāvartagartāyitaṃ yātaḥ kiñca viriñcasaṃbhavanabhūmyambhojasaṃbhūtibhūḥ
nābhiraśumbhati kumbhikumbhanibhanirbhātastanakharvadhūsaṃmuktadrumaṣaṇḍaśailavasaterārūḍhalakṣmyā hareḥ
sundarasya kila sundarabāhoḥ śrīmahāturuvanācalabhartuḥ
hanta ! yatra nivasanti jaganti prāpitakṛśima tattanu madhyam
2.59
piṣṭaduṣṭamadhukaiṭabhakīṭau hastihastayugalāmasuvṛttau
rājataḥ kramakṛśau ca sadūrū sundarasya vanabhūdharabhartuḥ
2.60
yauvanavṛṣakakudodbhedanibhaṃ nitarāṃ bhāti vibhorubhayaṃ jānu śubhākṛtikam
sundarabhujanāmno mandaramathitābdheścandanavanavilasatkandaravṛṣabhapateḥ
2.61
adhomukhaṃ nyastapadāravindayorudañcitodāttasunālasaṃnibhe
vilaṅghya jaṅghe kva nu rahaṃto dṛśau vanādrināthasya susundarasya me
2.62
susundarasyāsya padāravinde padāravindādhikasaukumārye
ato'nyathā te bibhṛyātkathaṃ nu tadāsanaṃ nāma sahasrapatram
2.63
saundaryamārdavasugandharasapravāhairete hi sundarabhujasya padāravinde
ambhojaḍambhaparirambhaṇamabhyajaiṣṭāṃ tadvai parājitamime śirasā bibharti
2.64
ete te bata ! sundarāhvayajuṣaḥ pādāravinde śubha yannirgajasamutthitatripathagāsrotassu kiñci-.
tkila | dhatte'sau śirasā dhruvastadaparaṃ sroto bhavānīpatiryasyāsyālakanandiketi nijagurnāmaivamanvarthakam
2.65
āmnāyakalpalatikotthasugandhipuṣpaṃ yogīndrahṛddaīsarasīruharājahaṃsam
utpakvadharmasahakāraphalaprakāṇḍaṃ vandeya sundarabhujasya padāravindam
2.66
susundarasyāsya tu vāmanākṛteḥ kramatrayaprārthini mānase kila
ime pade tāvadihāsahiṣṇunī vicakramāte trijagatpadadvaye
2.67
saundaryasārāmṛtasindhuvīciśreṇīṣu pādāṅgulināmikāsu
nyakṛtya candraśriyamātmakāntyā nakhāvalī śumbhati sundarasya
2.68
yo jātakaśimā malī ca śirasā saṃbhāvitaśśambhunā so'yaṃ yaccaraṇāśrayī śaśadharo nūnaṃ
nakhavyājataḥ | pūrṇatvaṃ vimalatvamujjvalayatā sārdhaṃ bahutvaṃ tathā yātastaṃ taruṣaṇḍaśailanilaṃyaṃ
vandāmahe sundaram !
2.69
yasyāḥ kaṭākṣaṇamanukṣaṇamīśvarāṇāmaiśvaryaheturiti sarvajanīnametat
śrīsseti sundaraniṣevaṇato nirāhustvāṃ hi śriyaśśrayamudāharadāravācaḥ
2.71
divyācintyamahādbhūtottamaguṇaistāruṇyalāvaṇyakapāyairadbhutabhāvagarbhasatatāpapūrvapriyairvibhramaiḥ
rūpākāravibhūtibhiśca sadṛśīṃ nityānapetāṃ śriyaṃ nīlāṃ bhūmamapīdṛśīṃ ramayitā nityaṃ vanādrīśvaraḥ
anyonyaceṣṭitanirīkṣaṇahārdabhāvapremānubhāvamadhurapraṇayaprabhāvaḥ
ājasranavyataradivyarasānubhūtistvāṃ preyasīṃ ramayitā vanaśailanāthaḥ
2.72
sundarasya vanaśailavāsino bhogameva nijabhogamābhajan
śeṣa eṣa iti śeṣatākṛteḥ prītimānahipatissvanāmani
2.73
vāhanāsanavitānacāmarādyākṛtiḥ khagapatistrayīmayaḥ
nityadāsyaratireva yasya vai hyeṣa sundarabhujo vanādrigaḥ
2.74
vanādrināthasya susundarasya vai pramuktaśiṣṭāścayatha sainyasatpatiḥ
samastalokaikadhurandharassadā kaṭākṣavīkṣyo'sya ca sarvakarmasu
2.75
chatracāmaramukhāḥ paricchadāssūrayaḥ parijanaśca naityagāḥ
sundarorubhujamindhate sadā jñānaśaktimukhanityasadguṇāḥ
2.76
dvāranāthagaṇanāthatallajāḥ pāriṣadapadabhāginastathā
māmakāśca guravaḥ purātanāssundaraṃ vanamahīdhragaṃ śritāḥ
2.77
īdṛśaiḥ parijanaiḥ paricchadairnityasiddhanijabhogabhūmigaḥ
sundaro vanagirestaṭīṣu vai rajyate sakaladṛṣṭigocaraḥ
2.78
akrīḍabhūmiṣu sugandhiṣu pauṣpikīṣu vaikuṇṭhadhāmani samṛddhasuvāpikāsu
śrīmallatāgṛhavatīṣu yathā tathaiva lakṣmīdharassajati siṃhagirestaṭīṣu
2.79
ānandamandiramahāmaṇimaṇḍapāntarlakṣmyā bhuvā'pyahipatau saha nīlayā ca
nissaṃkhyanityanijadivyajanaikasevyo nityaṃ vasan sajati sundaradorvanādrau
2.80
pratyarthini triguṇakaprakṛterasīmni vaikuṇṭhadhāmani parambaranāmni nitye
nityaṃ vasanparamasatvamaye'pyatītyogīndravāṅmanasa eṣa harivanādrau
2.81
lokāṃścaturdaśa dadhat kila sundarasya paṅkīguṇottaritasaptavṛtīdamaṇḍam
anyāni cāsya susaṃhaśi paraśśatāni krīḍāvidheriha paricchadatāmagacchan
2.82
suranaratiryagādibahubhedakaminnamidaṃ jagadatha cāṇḍamaṇḍavaraṇāni ca sapta tathā
guṇapuruṣau ca muktapuruṣāśca vanādripaterupakaraṇāni narmavidhaye'pi bhavanti vibhoḥ
2.83
jñāninassatatayoginastu ye sundarāṃghriparabhaktibhāginaḥ
muktimāpya paramāṃ pare pade nityakiṅkarapadaṃ bhajanti te
2.84
devasya sundarabhujasya vanādribhartuhaiṃ śīlavattvamathavā''śritavatsalatvam
aiśasvabhāvamajahadbhirihāvatārairyo'lañcakāra jagadāśritatulyadharmā
2.85
siṃhādrinātha ! tava vāṅmanasātivṛttaṃ rūpaṃ tvatīndriyamudāha rahasyavāṇī
evaṃ ca na tvamiha cetsamavātariṣyastvajjñānabhaktividhayo'dya sudhā'bhaviṣyan
2.87
ye bhaktā bhavadekabhogamanaso'nanyotmasañjīvanā. tatsaṃśleṣaṇatadvirodhinidhanādyarthaṃ vanādrīśvara !
madhye'ṇḍaṃ yadavātaratsuranarādyākāradivyākṛtistenaiva tridaśairna raiśca sukaraṃ svaprārthitaprārthanam
śrīmanmahānavagirīśavidhīśayoste madhye tu viṣṇuriti yaḥ prathamāvatāraḥ
tenaiva cettava mahimni janāḥ kilāndhāstvanmatsyabhāvamavagamya kathaṃ bhaveyuḥ
2.88
he deva ! sundarabhuja ! tvamihāṇḍamadhye saulabhyato visadṛśaṃ caritaṃ mahimnaḥ
aṅgīkaroṣi yadi tatra surairamībhissāmyānnikarṣaparipālanameva sādhu
2.89
ihāvatīrṇasya vanādrinātha ! te nigūhṛtaḥ svaṃ mahimānamaiśvaram
umāpateḥ kiṃ vijayaḥ priyaṅkaraḥ priyaṅkarā vendrajidastrabandhanā
2.90
pucchotpucchanamūcchanoddhatidhutavyāvartitāvartavatsaṃkīrṇavanīrapūraviluṭhatpāṭhīnadivyākṛteḥ
siṃhādrīśa ! na vaibhavaṃ tava kathaṃ svālakṣyamālakṣyate padmākṣasya jugukṣato'pi vibhavaṃ lakṣmīdharādhokṣaja !
2.91
sācalāvaṭataṭākadīrghikājāhnavījalavivardhitaḥ kṣaye
śṛṅgasaṅkramitanaurmanorabhūramato'ṇḍajavapurhi sundara !
2.92
pralayajanīrapūraparipūritakhanilayāvasannavadanabhramadaśaraṇyabhūtaśaraṇāārthinākiśaraṇaṃ bhavan svakṛpayā
caladudadhīritāmbukaluṣīkriyānyagamanasvapṛṣṭhavidhṛtācalakula eṣa mīnatanuratra sundarabhujo vanādrinilayaḥ
2.94
svapṛṣṭhe praṣṭhādribhramaṇakaraṇaiḥ kiñca phaṇinaḥ vikṛṣṭivyākṛṣṭivyatividhutadugdhābdhicalitaiḥ
avispando nandan vikasadaravindekṣaṇaruciḥ purā'bhūtsiṃhādreḥ priyatama ! hare ! kacchapavapuḥ
jagatmalīnaṃ punaruddhikīrṣatassiṃhakṣitikṣitinilayastha ! sundara !
purā varāhasya taveyamurvarā daṃṣṭrāhvayendoḥ kila lakṣma lakṣitā
2.97
na vāyuḥ paspande yayaturathavā'staṃ śaśiravī diśo'naśyan viśvā'pyacaladacalā sācalakulā
nabhaśca praścyoti kathitamapi pātho naraharau tvayi stambhe śumbhadvapuṣi sati he sundarabhuja !
arālaṃ pātāla tridaśanilayaḥ prāpitalayo dharitrī nirdhūtā yayurapi diśaḥ kāmapi diśam
ajṛmbhiṣṭhāmbhodhirmuhurmuhumiti ghūrṇan suraripoḥ vibhindāne vakṣastvayi naraharau sundarabhuja !
nakhakrakacakaprathikathitadaityavakṣaḥsthalī samuttharudhiracchaṭācchuritabimbitaṃ svaṃ vapuḥ
vilokya ruṣitaḥ punaḥ pratimṛgendraśaṅkāvaśādya eṣa narakesarī sa iha dṛśyate sundaraḥ
2.98
kṣitiriyaṃ janisaṃhṛtipālanailaḥ nigira ṇodgira ṇoddharaṇairapi
vanagirīśa ! tavaiva satī kathaṃ varada ! vāmana ! bhikṣaṇamarhati
2.99
bhārgavaḥ kila bhavan bhavānpurā kundasundaravanācaleśvara !
arjunasya baladarpitasya tu cchetsyati smarati bāhukānanam
2.100
ājñā tavātrabhavatī viditā layī sā dharmaṃ taduktamakhilena vanādrinātha !
anyūnamācaritumāstikaśikṣaṇārthamatrāvatīrya kila sundara ! rāghavo'bhūḥ
2.101
vanagiripatirīśiteti devaiḥ tripuraharatripuraghnacāpabhaṅgāt
vyagaṇi paraśurāmadarśitasya svakadhanuṣaḥ parimarśadarśanācca
2.102
anavāptamatra kila lipsyate janairna ca labdhametadiha bhoktumiṣyate
anavāptamatra kila nāsti rāma ! tajjagatī tvayā tṛṇamavaikṣi sundara !
2.103
śikhariṣu vipineṣvapyāpagāsvacchatoyāsvanubhavasi rasajño daṇḍakāraṇyavāsān
tadiha tadanubhūtau sāmilāṣo'dya rāma ! śrayasi vanagirīndraṃ sundarībhūya bhūyaḥ
2.104
upavanataruṣaṇḍairmaṇḍite gaṇḍaśailapraṇayibhavadudantodgāyigandharvasiddhe
vanagiritaṭabhūmiprastare sundara ! tvaṃ bhajasi nu mṛgayānānudravaśrāntiśāntim
2.105
kūle'bdheḥ kila dakṣiṇasya nivasandgūrottarāmbhodhigān daityānekapatatriṇā'cchina itīyaṃ kiṃva
dantī śrutā | tatraiveśvaramambhasāṃ vyajayathāstasmādanādrīśvara ! śrīman ! sundara ! setubandhanamukhāḥ krīḍāstavāḍambaram
2.106
raghukulatilaka ! tvaṃ jātucidyātudhānacchalamṛgamṛgayāyāṃ saṃprasaktaḥ purā'bhūḥ
tadupajanitakhedacchedāyādya gāyanmadhukarataruṣaṇḍaṃ rajyase kiṃ vanādrim
2.107
he sundarai katarajanmani kṛṣṇabhāve dve mātarau ca pitarau ca kule api dve
ekakṣaṇādanugṛhītavataḥ phalaṃ te nīlā kulena sadṛśī kila rukmiṇī ca
2.108
tvaṃ hi sundara ! yadā stanandhayaḥ pūtanāstanamadhāstadā nu kim
jīrṇameva jaṭhare payoviṣaṃ durjaraṃ vada tadātmanā saha
2.109
āśriteṣu sulabho bhavan bhavān martyatāṃ yadi jagāma sundara !
astu nāma tadulūkhale kiyadāmabaddha iti kiṃ tadā'rūdaḥ
2.110
sundarorubhuja ! nandanandanastvaṃ bhavan bhramaravibhramālakaḥ
mandireṣu navanītatallajaṃ vallavīdhiyamuta vyacūcuraḥ
2.111
kāliyasya phaṇatāṃ śirastu me satkadambaśikharatvameva vā
vṛṣṭi juṣṭavanaśaila ! sundara ! tvatpadābjayugamarpitaṃ yayoḥ
2.112
gūhitasvamahimā'pi sundara ! tvaṃ vraje kimiti śakramākramīḥ
saptarātramadadhāśca kiṃ giri pṛcchataśca suhṛdaḥ kimakrudhaḥ
2.113
he nandanandana ! susundara ! sundarāṅga ! bṛndāvane viharatastava vallavībhiḥ
veṇudhvaniśravaṇatastarubhistadā vai samprāvabhirjituvilāyamaho ! vilipye
2.115
gāyaṃgāyaṃ vanagiripate ! tvaṃ hi bṛndāvanāntargopīsaṃghairviharasi yadā sundara ! vyūḍhabāho !
rāsārambhotsavabahuvidhapremasīmantinīnāṃ cetaścaitastava ca tu tadā kāṃ daśāmanvabhūtām
iṅgitaṃ nimiṣitaṃ ca tāvakaṃ ramyamadbhutamatipriyaṅkaram
tena kaṃsamukhakīṭaśāsanaṃ sundarālpakamapi praśasyate
2.116
bārāṇasīdahanapauṇḍrakabhaumabhaṅgakalpadrumāharaṇaśaṅkarajṛmbhaṇādyāḥ
anyāśca bhāratabalakṣathanādayaste krīḍāssusundarabhuja ! śravaṇāmṛtāni
2.117
tvaṃ hi sundara ! vanādrinātha ! he veṅkaṭādvayanagendramūrdhani
devasevitapadāmbujadvayaḥ saṃśritebhya iha tiṣṭhase sadā
2.118
hastiśailanilayo bhavan bhavān sāmprataṃ varadarājasāhvayaḥ
iṣṭamarthamanukampayā dadadviśvameva dayate hi sundara !
2.119
madhyekṣīrapayodhi śeṣaśayane śeṣe sadā sundara ! tvaṃ tadvaibhavamātmano bhuvi bhavadbhakteṣu vātsalyataḥ | viśrāṇyākhilanetrapātramiha san sahyodbhavāyāstaṭe śrīraṅge nijadhāmni śeṣaśayane śeṣe
vanādrīśvara !
2.120
kalkībhaviṣyan kalikalmaṣadūṣitānduṣṭānaśeṣān bhagavan ! haniṣyasi
sa eṣa tasyāvasarastusundara ! praśādhi lakṣmīśa ! samakṣameva naḥ
2.121
īdṛśāstavadavatārasattamāssarva eva bhavadāśritān janān
trātumeva na kadācidanyathā tena sundara ! bhavantamāśraye
2.122
tvāmāmananti kavayaḥ karuṇāmṛtābdhi tvāmeva saṃśritajanighnamapuṃnnameṣām
yeṣāṃ vrajanniha hi locanagocaratvaṃ hai sundarāhu ! paricaskariṣe vanādrim
2.123
aśakyaṃ no kiñcittava na ca na jānāsi nikhilaṃ dayāluḥ kṣantā cāsyahamapi na cāgāṃsi
taritum | kṣamo'tastvaccheṣo hyagatiriti ca kṣudra iti ca kṣamasvaitāvanno'balamiha hare !
sundarabhuja !
2.124
laṅkāyuddhahatān harīn dvijasutaṃ śambūkadoṣānmṛtaṃ sāndīpatyabhijaṃ mṛtaṃ dvijasutān bālāṃśca
vaikuṇṭhagān | garbhaṃ cārjunisaṃbhavaṃ vyudagharastvenaiva rūpeṇa yaḥ svābhīṣṭaṃ mama madgurośca dadase
no kiṃ vanādrīśvara !
2.125
āyodhyakān sapaśukīṭatṛṇāṃśca jantūn kiṃkarmaṇo nu bata ! kīdṛśavedanāḍhyān
sāyujyalabhyavibhavānnijanityalokān sāntānikānagamayo vanaśailanātha !
2.126
haritavāraṇabhṛtyasamāhvayaṃ karigirau varadastvamapūrvakām
dṛśamalambhaya eva hi sundara ! sphuṭamadāśca varān śatamīdṛśān
2.127
iha ca deva ! dadāsi varān parān varada ! sundara ! sundaradordhara !
vanagireramitastaṭamāvasannakhilalocanagocaravaibhavaḥ
2.128
idaṃmime śṛṇumo malayadhvajaṃ nṛpamiha svayameva hi sundara !
caraṇasātkṛtavāniti tadvayaṃ vanagirīśvara ! jātamanorathāḥ
2.129
vijñāpanāṃ vanagirīśvara ! satyarūpāmaṅgīkuruṣva karuṇārṇava ! māmakīnām
śrīraṅgadhāmani yathāpuramekato'haṃ rāmānujāryavaśagaḥ parivarttiṣīya
2.130
kiṃcedañca viriñcabhāvana ! vanādrīśa ! prabho ! sundara ! pratyākhyānaparāṅmukho varadatāṃ
paśyannavaśyaṃ śṛṇu | śrīraṅgaśriyamanvahaṃ praguṇayaṃstvadbhaktabhogyāṃ kuru pratyakṣaṃ sunirastameva vidadhatpratyarthināṃ prārthanam
2.131
kāruṇyāmṛtavāridhe ! vṛṣapate ! he satyasaṅkalpana ! śrīman ! sundara ! yogyatāvirahitānutsārya sadbhūtsala ! | kṣāmyan sādhujanaiḥ kṛtāṃstu nikhilānevāpacārān kṣaṇāt tadbhogyāmaniśaṃ kuruṣva bhagavan ! śrīraṅgadhāmaśriyam
2.132
idaṃ bhūyobhūyaḥ punarapi ca bhūyaḥ punarapi sphuṭaṃ vijñīpsāmītyagatirabudho'nanyaśaraṇaḥ
kṛtāgā duṣṭātmā kaluṣamatirasmītyanavadheḥ dayāyānte pātraṃ vanagiripate ! sundarabhuja !
3.1
śrīvatsacihnamitrebhyo namauktimadhīmahe
yaduktayastrayīkaṇṭhe yānti maṅgalasūtratām
svasti hastigirimastaśekharassantanotu mayi santataṃ hariḥ
nissamābhyadhikamabhyadhatta yaṃ devamaupaniṣadī sarasvatī
3.2
śrīnidhiṃ nidhimapāramarthināmarthitārthaparidānadīkṣitam
sarvabhūtasuhṛdaṃ dayānidhiṃ devarājamadhirājamāśraye
3.3
nityamindriyapathātigaṃ maho yogināmapi sudūragaṃ dhiyaḥ
apyanuśravaśirassu durgamaṃ prādurasti kariśailamastake
3.4
vallikā śrutimatallikāmayī yena pallavitaviśvaśākhayā
svaśriyā karigireranukriyāṃ vaṣṭi mṛṣṭavaradaṃ tamāśraye
3.5
yaṃ parokṣamupadeśatastrayī neti neti paraparyyudāsataḥ
vakti yastamaparokṣamīkṣyatyeṣa taṃ karigiriṃ samāśraye
3.6
eṣa īśa iti nirṇayaṃ trayī bhāgadheyarahiteṣu no diśet
hastidhāmani na nirṇayota ko devarājamayamīśvarastviti
3.7
hai kudṛṣṭayabhiniviṣṭacetasāṃ nirviśeṣasaviśeṣatāśrayam
saṃśayaṃ karigirirnudatyasau tuṅgamaṅgalaguṇāspade harau