Pramāṇa · Search · About · API

Brihadaranyaka 19

Bṛhadāraṇyaka 19

Language
Sanskrit

Contents

19.1

janako ha vaidehaḥ kūrcādupāvasarpannuvāca, namaste'stu yājñavalkya, anu mā śādhīti | sa hovāca—yathā vai samrāṇmahāntamadhvānameṣyan
rathaṃ vā nāvaṃ vā samādadīta, evamevaitābhirupaniṣadbhiḥ samāhitātmā'si
evaṃ vṛndāraka āḍhyassannadhītaveda uktopaniṣatka ito vimucyamānaḥ kva
gamiṣyasīti | nāhaṃ tadbhagavan veda yatra gamiṣyāmīti | atha vai te'haṃ
tad vakṣyāmi yatra gamiṣyasīti ¹ | bravītu bhagavāniti

19.2

indho ha vai nāmaiṣa yo'yaṃ dakṣiṇe'kṣan puruṣaḥ | taṃ vā etamindham̐
santamindra ityācakṣate parokṣeṇaiva | parokṣapriyā iva hi devā pratyakṣadviṣaḥ

19.2.p1

athaitadvāme'kṣi(kṣa)ṇi 1 puruṣarūpameṣā'sya patnī virāṭ | tayoreṣa
saṃstāvo ya eṣo'ntarhṛdaya ākāśaḥ| athainayoretadannam, ya eṣo'ntarhṛdaye lohitapiṇḍaḥ| athainayoretat prāvaraṇam, yadetadantarhṛdaye jālakamiva | athainayoreṣā
sṛtissañcaraṇī, yaiṣā hṛdayādūrdhvā nāḍyuccarati | yathā keśaḥ sahasradhā
bhinnaḥ, evamasyaitā hitā nāma nāḍyo'ntarhṛdaye pratiṣṭhitā bhavanti | etabhirvā
etadāsravadāsravati
tasmādeṣa praviviktāhāratara ivaiva bhavatyasmāccharīrādātmanaḥ | (3)
tasya prācī dik prāñcaḥ prāṇāḥ, dakṣiṇā dig dakṣiṇe ^1 prāṇāḥ,
pratīcī dik pratyañcaḥ prāṇāḥ, udīcī digudañcaḥ prāṇāḥ, sarvā diśaḥ
sarve prāṇāḥ | sa eṣa neti ne ^2 tyātmā | agṛhyo na hi gṛhyate, aśīryo
na hi śīryate, asaṅgo na hi sajyate, asito na vyathate na riṣyati
abhayaṃ vai janaka! prāpto'sīti hovāca yājñavalkyaḥ | sa hovāca janako
vaideho'bhayaṃ tvāgacchatādyājñavalkya, yo no bhagavan abhayaṃ vedayase
namaste'stu ; ime videhā ayamahamasmīti¹ || (4)

19.2.p2

iti ṣaṣṭhādhyāye dvitīyaṃ brāhmaṇam

Commentaries (1)

Linked texts (1)