Pramāṇa · Search · About · API

Brihadaranyaka 37

Bṛhadāraṇyaka 37

Language
Sanskrit

Contents

37.1

bhūmirantarikṣaṃ dyaurityaṣṭāvakṣarāṇi| aṣṭākṣaram̐ ha vā ekaṃ gāyatryai padam
etadu haivāsyā etat | sa yāvadeṣu triṣu lokeṣu tāvaddha jayati, yo'syā
etadevaṃ padaṃ veda

37.2

ṛco yajūṃṣi sāmānītyaṣṭāvakṣarāṇi | aṣṭākṣaram̐ havā ekaṃ gāyatryai
padam | etadu haivāsyā etat | sa yāvatīyaṃ trayī vidyā tāvaddha jayati,
yo'syā etadevaṃ padaṃ veda

37.3

prāṇo'pāno vyāna ityaṣṭāvakṣarāṇi | aṣṭākṣaram̐ havā ekaṃ gāyatryai padam
etadu haivāsyā etat | sa yāvadidaṃ prāṇi tāvaddha jayati, yo'syā etadevaṃ
pada veda | athāsyā etadeva turīyaṃ darśataṃ padaṃ parorajāḥ, ya eṣa tapati
yadvai caturthaṃ tat turīyam | darśataṃ padamiti | dadṛśa iva hyeṣaḥ | parorajā iti
sarvemu hyevaiṣa raja uparyupari tapati | evam̐ haiva śriyā yaśasā tapati, yo'syā
etadevaṃ padaṃ veda

37.1-2

saiṣā gāyatryetasmim̐sturīye darśate pade parorajasi pratiṣṭhitā | tadvai
tat satye pratiṣṭhitam | cakṣurve satyam

37.4

cakṣurhi vai satyam | tasmādyadidānīṃ
dvau vivadamānāviyātāmahamadarśamahamaśrauṣamiti, ya eva brūyādahamadarśamiti
tasmādeva 2 śraddadhyāma | tadvai tat satyaṃ bale pratiṣṭhitam | prāṇo vai
balam | tat prāṇe pratiṣṭhitam | tasmādāhurbalam̐ satyādojīya iti
evame(muhai)ṣā gāyatryadhyātmaṃ pratiṣṭhitā | sā haiṣā gayām̐statre | prāṇā vai gayāḥ
tatprāṇām̐statre | tadyadgayām̐statre, tasmādgāyatrī nāma | sa yāmevāmūm̐ sāvitrīmanvāha, eṣaiva sā | sa yasmā anvāha, tasya prāṇām̐strāyate

37.5

tāṃ haitāmeke sāvitrīmanuṣṭubhamanvāhuḥ, vāganuṣṭup;¹ etadvācamanubrūma iti
na tathā kuryāt | gāyatrīmeva sāvitrīmanubrūyāt
yadiha vā apyevaṃvidvahviva pratigṛhṇāti, na haiva tadgāyatryā ekañcana
padaṃ prati

37.6

sa ya imām̐strīn lokān pūrṇān pratigṛhṇīyāt,
so'syā etatprathamaṃ padamāpnuyāt | atha yāvatīyaṃ trayī vidyā yastāvat
pratigṛhṇīyāt , so'syā etaddvitīyaṃ padamāpnuyāt | atha yāvadidaṃ
prāṇi yastāvat pratigṛhṇīyāt , so'syā etat tṛtīyaṃ padamāpnuyāt
athāsyā etadeva turīyaṃ darśataṃ padaṃ parorajāḥ, ya eṣa tapati | naiva kena
canāpyam, kuta u etāvat pratigṛhṇīyāt

37.7

tasyā upasthānaṃ gāyatryasyekapadī dvipadī tripadī catuṣpadyapadasi;
na hi padyase | namaste turīyāya darśatāya padāya parorajase
'asāvado mā prāpa'diti, yaṃ dviṣyāt, 'asāvasmai kāmo mā
samaddhīṃ'ti' vā, - na haivāsmai sa kāma ṛdhyate, yasmā evamupatiṣṭhate -;
'ahamadaḥ prāpa'miti vā

37.8

etadva vai tajjanako vaideho buḍilamāśratarāśvimuvāca, yannu ho
2ta(ya)dgāyatrīvidbrūthāḥ; atha katham̐ hastībhūto vahasīti | mukham̐ hyasyāḥ
samrāṇṇa vidāñcakāreti hovāca | tasyā agniraiva mukham | yadiha vā
api bahvivāgnāvabhyādadhati, sarvameva tat saṃdahati | evam̐ haivaivaṃvit
yadyapi bahviva pāpaṃ kurute, sarvameva tat saṃsāya¹ śuddhaḥ pūto'jaro'mṛtaḥ
saṃbhavati

37.8.p1

iti saptamādhyāye caturdaśaṃ brāhmaṇam

Commentaries (1)

Linked texts (1)