<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Āraṇyakas (forest texts)](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka) › [Pravargya Brāhmaṇa of the Taittirīya Āraṇyaka](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya) › 2

# Pravargya Brāhmaṇa of the Taittirīya Āraṇyaka 2

Pravargyabrāhmaṇa 2

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.12](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.12) — 2 parts
- [2.13](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.13) — 2 parts

### [2.1](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.1)

u̱tkara̍ḥ(1), hi(2), e̱te(3), tṛ̱ndanti̍(4), ma̱hāvī̱ratvam(5), a̍bruvan(6), a̱jayan, sa̱pta ca̍(7)  
anu0 1  
atha dvitīyo'nuvākaḥ  
(1)sāvitraṃ juhoti prasūtyai | caturgṛhītena juhoti  
catuṣpādaḥ paśavaḥ | paśūnevāvarundhe | catasro diśaḥ  
dikṣveva pratitiṣṭhati(1) | (2)chandām̐si devebhyo'pākrāman  
na vo bhāgāni havyaṃ vakṣyāma iti | tebhya etaccaturgṛhītamadhārayan | puro'nuvākyāyai yājyāyai

### [2.2](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.2)

devatāyai vaṣaṭkārāya | yaccaturgṛhītaṃ juhoti  
chandām̐syeva tat prīṇāti | tānyasya prītāni devebhyo  
havyaṃ vahanti(2) | (3)brahmavādino vadanti | hotavyaṃ dīkṣitasya gṛhā3 ina hotavyā3miti | havirvai dīkṣitaḥ  
yajjuhuyāt | haviṣkṛtaṃ yajamānamagnau prardahyāt | yanna  
juhuyāt(3)

### [2.3](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.3)

(4)yajñaparurantariyāt | yajureva vadet | na haviṣkṛtaṃ  
yajamānamagnau prardadhāti | na yajñaparurantareti(4) | (5)gāyatrī chandām̐syatya̍manyata | tasyai vaṣaṭ‌kāro̍'bhya̱yya śiro̍'cchinat | tasyai dvedhā rasaḥ parā̍patat | pṛthi̱vīmardhaḥ  
prāvi̍śat | pa̱śūnardha̍ḥ | yaḥ pṛthi̱vīṃ prāvi̍śat

### [2.4](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.4)

sa khadi̱ro̍'bhavat | yaḥ pa̱śūn | so̍'jāṃ | yat  
khā̍di̱ryyabhrirbhava̍ti | chanda̍sāme̱va rase̍na ya̱jñasya śiraḥ  
sambha̍rati 5) | (6)yadau̍dumba̱rī | ūrgvau udumba̱raḥ | ūrjai̱va  
ya̱jñasya śiraḥ sambha̍rati | yadvai̍ṇa̱vī | tejo̱ vai ve̱ṇuḥ

### [2.5](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.5)

teja̍sai̱va ya̱jñasya śiraḥ sambha̍rati | yadvai̍kaṅka̱tī  
bhā e̱vāva̍rundhe(6) | (7)de̱vasya̍ tvā savi̱tuḥ prasa̱va ityabhrimāda̍tte̱ prasū̍tyai | a̱śvino̍rbā̱hubhyā̱mityā̍ha | a̱śvinau  
hi de̱vānāma̍dhva̱ryū āstā̍ṃ | pū̱ṣṇo hastā̍bhyā̱mityā̍ha  
yatyai̍(7) | (8)vajra̍ i̱va vā e̱ṣā | yadabhri̍ḥ | a̱bhrira̍si̱  
nāri̍rasī̱tyā̍ha̱ śāntyai̍(8)

### [2.6](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.6)

(9)adhvarakṛte̍vebhya̱ ityā̍ha | ya̱jño vā a̍dhva̱raḥ | ya̱jñakṛte̍vebhya̱ iti vāvaitadā̍ha(9) | (10)utti̍ṣṭha brahma̱ṇaspata  
ityā̍ha | bra̱hma̍ṇai̱va ya̱jñasya̱ śiro'cchai̍ti(10) | (11)praitu̱ brahma̍ṇa̱spati̱rityā̍ha | praityai̱va ya̱jñasya̱ śiro'cchai̍ti(11) | (12)prade̱vye̍tu sū̱nṛtetyā̍ha | ya̱jño vai sū̱nṛtā̍(12) | (13)accho  
vī̱rannarya̍ pa̱ṅktirā̍dhasa̱mityā̍ha

### [2.7](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.7)

pā̱ṅkto hi ya̱jñaḥ(13) | (14)de̱vā ya̱jñaṃ na̍yantu na̱ ityā̍ha  
de̱vāne̱va ya̍jñani̱yaḥ ku̍rute(14)|(15)de̱vī dyā̍vāpṛthi̱vī anu̍  
memam̐sāthā̱mityā̍ha | ā̱bhyāme̱vānu̍mato ya̱jñasya̱ śira̍ḥ  
sambha̍rati(15) | (16)ṛ̱dhyāsa̍ma̱dya ma̱khasya̱ śira̱ ityā̍ha  
ya̱jño vai ma̱khaḥ | ṛ̱dhyāsa̍ma̱dya ya̱jñasya̱ śira̱ iti̱ vāvaitadā̍ha(16) | (17)ma̱khāya̍ tvā ma̱khasya̍ tvā śī̱rṣṇa ityā̍ha  
ni̱rddiśyai̱vaina̍m̐harati(17)

### [2.8](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.8)

(18)tri̱rhara̍ti | traya̍ i̱me lo̱kāḥ | e̱bhya e̱va lo̱kebhyo̍  
ya̱jñasya̱ śira̱ḥ sambha̍rati | tū̱ṣṇīṃ ca̍tu̱rtham̐ ha̍rati | apa̍rimitāde̱va ya̱jñasya̱ śira̱ḥ sambha̍rati(18) | (19)mṛ̱tkha̱nāda̍graṃ harati | tasmā̱n mṛtkha̱naḥ krū̱radya̍tamaḥ(19) | (20)i̱yatyagre̍  
āsī̱rityā̍ha | a̱syāme̱vāccha̍ṃvaṭkāraṃ ya̱jñasya̱ śira̍ḥ  
sambha̍rati(20) | (21)ūrja̱ṃ vā e̱tam̐ rasa̍ṃ pṛthi̱vyā u̍pa̱dīkā udva̍hanti

### [2.9](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.9)

yadvalmīka̍ṃ | yadva̍lmīkava̱pāsa̍mbhāro bhava̍ti | ūrja̍me̱va rasa̍ṃ pṛthi̱vyā ava̍rundhe | atho̱ śrotra̍me̱va | śrotra̱m̐  
hye̍tat pṛ̍thi̱vyāḥ | yadvalmīka̍ḥ(21) | (22)aba̍dhiro bhavati  
ya e̱vaṃ veda̍(22) | (23)indro̍ vṛ̱trāya̱ vajra̱muda̍yacchat | sa  
yatra̍ yatra̱ parākra̍mata

### [2.10](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.10)

tannādhri̍yata | sa pū̍tīkasta̱mbe parā̍kramata | so̍'dhriyata | so̍'bravīt | ū̱tiṃ vai me̍dhā iti̍ | taddtīkā̍nāmūtīka̱tvaṃ | yaddtīkā̱ bhava̍nti | ya̱jñāyai̱voti̍ṃ da̍dhati(23) | (24)  
a̱gnijā a̍si pra̱jāpa̍te̱ reta̱ ityā̍ha | ya e̱va rasa̍ḥ  
pa̱śūn prāvi̍śat

### [2.11](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.11)

tamevāvarundhe(24) | (25)pañcaite saṃbhārā bhavanti | pāṅkto  
yajñaḥ | yāvāneva yajñaḥ | tasya śiraḥ sambharati (25)  
(26)yad grāmyāṇāṃ paśūnāṃ carmaṇā sambharet  
grāmyān paśūñchucārpayet | kṛṣṇājinena sambharati  
āraṇyāneva paśūñchucārpayati | tasmāt samāvat paśūnāṃ  
prajāyamānānāṃ

### [2.12](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.12)

āraṇyāḥ paśavaḥ kanīyām̐saḥ | śucā hyatāḥ(26)  
(27)lomataḥ sambharati | ato hyasya medhyaṃ(27) | (28)parigṭahyāryanti | rakṣasāmapahṛtyai | bahavo haranti | apacitimevāsmindadhati | uddhate sikatāpopte pariṃ śrite  
nidadhati śāntyai(28) | (29)madantībhirupasṛjati

### [2.12.p1](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.12.p1)

teja evāsmindadhāti(29) | (30)madhu tvā madhulā karotvityāha | brahmaṇaivāsmin tejo dadhāti(30) | (31)yadgrāmyāṇāṃ pātrāṇāṃ kapālaiḥ sam̐sṛjet | grāmyāṇi  
pātrā̍ṇi śucā'rpa̍yet | a̱rmaka̱pālaiḥ sam̐sṛ̍jati | e̱tāni̱ vā anu̍pajīva̱nīyā̍ni | tānye̱va śucā'rpa̍yati(31)

### [2.12.p2](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.12.p2)

32)śarka̍rābhiḥ sam̐sṛ̍jati dhṛtyai̍ | atho̱ śantvāyā̍(32

### [2.13](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.13)

(33)a̱jalo̱maiḥ sam̐sṛ̍jati | e̱ṣā vā a̱gneḥ pri̱yā  
ta̱nūḥ | yada̱jā | pri̱yayai̱vaina̍nta̱nuvā̱ sam̐sṛ̍jati | atho̱  
teja̍sā(33) | (34)kṛ̱ṣṇāji̱nasya̱ loma̍bhiḥ sam̐sṛ̍jati  
ya̱jño vai kṛ̱ṣṇāji̱naṃ | ya̱jñenai̱va ya̱jñam̐ sam̐sṛ̍jati(34)

### [2.13.p1](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.13.p1)

yā̱jyāyai̍(1), na ju̍huyāt(2), ā̱viśa̍t(3),  
ve̱ṇāḥ(4), śāntyai̍(5), pa̱ṅktirā̍dhasa̱mityā̍ha(6), hara̍ti(7), di̱hanti̍(8), parā̱krāma̍t(9), ā̱viśa̍t(10),  
pra̱jāya̍mānānām̐(11), sṛjati(12), śantvāya̱, aṣṭau  
ca̍ 13 || anu0 2  
atha tṛtīyo'nuvākaḥ

### [2.13.p2](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2.13.p2)

1)pari̍śrite karoti | bra̱hma̱va̱rca̱sasya̱ pari̍gṛhītyai(1

## Linked texts (4)

- [Taittirīyāraṇyaka](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.taittiriya.5.2.1) — Sanskrit
- [Yajurveda](https://indike.org/pramana/in.veda.samhita.other.yajurveda.2.149) — Sanskrit
- [Taittirīyasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.veda.samhita.krsnayajur*taittiriya.5.1.1.1) — Sanskrit
- [Pañcamāṣṭaka](https://indike.org/pramana/in.veda.samhita.rg.pancamastaka.1.p1) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2](https://indike.org/pramana/in.veda.aranyaka.pravargya.2) · Pramāṇa
