Pramāṇa · Search · About · API

Taittirīya Āraṇyaka 5.2

Taittirīyāraṇyaka 5.2

Language
Sanskrit

5.2.1

sāvitráṃ juhoti prásūtyai \
caturgṛhīténa juhoti \
cátuṣpādaḥ paśávaḥ \
paśū́n evā́va rundhe \
cátasro díśaḥ \
dikṣv èvá práti tiṣṭhati \
chándām̐si devébhyó 'pākrāman \
ná vo bhāgā́ni havyáṃ vakṣyāma íti \
tébhya etác caturgṛhītám adhārayan \
puronuvākyā̀yai yājyā̀yai \

5.2.2

devátāyai vaṣaṭkārā́ya \
yác caturgṛhītáṃ juhóti \
chándām̐sy èvá tát prīṇāti \
tā́ny asya prītā́ni devébhyo havyáṃ vahanti \
brahmavādíno vadanti \
hotavyàṃ dīkṣitásya gṛhā3i ná hotavyā́3m íti \
havír vái dīkṣitáḥ \
yáj juhuyā́t \
havíṣkṛtaṃ yájamānam agnáu prá dadhyāt \
yán ná juhuyā́t \

5.2.3

yajñaparúr antáriyāt \
yájur evá vadet \
ná havíṣkṛtaṃ yájamānam agnáu pradádhāti \
ná yajñaparúr antáreti \
gāyatrī́ chándām̐sy áty amanyata \
tásyai vaṣaṭkārò 'bhyáyya śíro 'cchinat \
tásyai dvedhā́ rásaḥ párāpatat \
pṛthivī́m ardháḥ prā́viśat \
paśū́n ardháḥ \
yáḥ pṛthivī́ṃ prā́vi/sat \

5.2.4

sá khadirò 'bhavat \
yáḥ paśū́n \
sò 'jā́m \
yát khādiry ábhrir bhávati \
chándasām evá rásena yajñásya śíraḥ sáṃ bharati \
yád áudumbarī \
ū́rg vā́ udumbáraḥ \
ūrjáivá yajñásya śíraḥ sáṃ bharati \
yád vaiṇavī́ \
téjo vái véṇuḥ \

5.2.5

téjasaivá yajñsya śíraḥ sáṃ bharati \
yád váikaṅkatī \
bhā́ evā́va rundhe \
devásya tvā savitúḥ prasav/a íty ábhrim ā́ datte prásūtyai \
aśvínor bāhúbhyām íty āha \
aśvínau hí devā́nām adhvaryū́ ā́stām \
pūṣṇó hástābhyām íty āha yátyai \
vájra iva vā́ eṣā́ \
yád ábhriḥ \
ábhrir asi nā́rir asī́ty āha śā́ntyai \

5.2.6

adhvarakṛ́d devébhya íty āha \
yajñó vā́ adhvaráḥ \
yajñakṛ́d devébhya íti vā́váitád āha \
út tiṣṭha brahmaṇaspata íty āha \
bráhmaṇaivá yajñásya śíró 'cchaiti \
práitu bráhmaṇaspátir íty āha \
prétyaivá yajñásya śíró 'cchaiti \
prá devy ètu sūnṛ́téty āha \
yajñó vái sūnṛ́tā \
ácchā vīráṃ náryaṃ paṅktírādhasam íty āha \

5.2.7

pā́ṅkto hí yajñáḥ \
devā́ yajñáṃ nayantu na íty āha \
devā́n evá yajñaníyaḥ kurute \
dévī dyāvāpṛthivī ánu me mam̐sāthām íty āha
ābhyā́m evā́numato yajñásya śíraḥ sáṃ bharati \
ṛdhyā́sam adyá makhásya śíra íty āha \
yajñó vái makháḥ \
ṛdhyā́sam adyá yajñásya śíra íti vā́váitád āha \
makhā́ya tvā makhásya tvā́ śīrṣṇá íty āha \
nirdíśyaiváinad dharati \

5.2.8

trír harati \
tráya imé lokā́ḥ \
ebhyá evá lokébhyo yajñásya śíraḥ sáṃ bharati \
tūṣṇī́ṃ caturthám̐ harati \
áparimitād evá yajñásya śíraḥ sáṃ bharati \
mṛtkhanā́d ágre harati \
tásmān mṛtkhanáḥ karuṇyàtamaḥ \
íyaty ágra āsīr íty āha \
asyā́m evā́cchaṃbaṭkāraṃ yajñásya śíraḥ sáṃ bharati \
ū́rjaṃ vā́ etám̐ rásaṃ pṛthivyā́ upadī́kā úd dihanti \

5.2.9

yád valmī́kam \
yád valmīkavapā́ saṃbhāró bhávati \
ū́rjam evá rásaṃ pṛthivyā́ áva rundhe \
átho śrótram evá \
śrótram̐ hy etat pṛthivyā́ḥ \
yád valmī́ka: \
ábadhiro bhavati \
yá eváṃ véda \
índro vṛtrā́ya vájram úd ayacchat \
sá yátrayatra parā́kramata \

5.2.10

tán nā́dhriyata \
sá pūtīkastambé párākramata \
sò 'dhriyata \
sò 'bravīt \
ūtíṃ vái mè 'dhā íti \
tád ūtī́kānām ūtīkatvám \
yád ūtī́kā bhávanti \
yajñāyaivótíṃ dadhati \
agnijā́ asi prajā́pate réta íty āha \
yá evá rásaḥ paśū́n prā́viśat \

5.2.11

tám evā́va rundhe \
páñcaité saṃbhārā́ bhavanti \
pā́ṅkto yajñáḥ \
yā́vān evá yajñáḥ \
tásya śíraḥ sáṃ bharati \
yád grāmyā́ṇāṃ páśūnāṃ cármaṇā saṃbháret \
grāmyā́n paśū́ñ chucā́rpayet \
kṛṣṇājinéna sáṃ bharati \
āraṇyā́n evá paśū́ñ chucā́rpayati \
tásmāt samā́vat paśūnā́ṃ prajā́yamānānām \

5.2.12

āraṇyā́ḥ paśávaḥ kánīyām̐saḥ \
śucā́ hy ṛ̀tā́ḥ
lomatáḥ sáṃ bharati \
áto hy àsya médhyam \
parigṛ́hyā́ yanti \
rákṣasām ápahatyai \
bahávo haranti \
ápacitim evā́smin dadhati \
úddhate síkatopopte páriśrite ní dadhati śā́ntyai \
mádantībhir úpa sṛjati \

5.2.13

téja evā́smin dadhāti \
mádhu tvā madhulā́ karotv íty āha \
bráhmaṇaivā́smin téjo dadhāti \
yád grāmyā́ṇaṃ pā́trāṇāṃ kapā́laiḥ sam̐sṛjét \
grāmyā́ṇi pā́trāṇi śucā́rpayet \
armakapāláiḥ sám̐ sṛjati \
etā́ni vā́ anupajīvanīyā́ni \
tā́ny evá śucā́rpayati \
śárkarābhiḥ sám̐ sṛjati dhṛ́tyai \
átho śaṃtvā́ya \
ajalomáiḥ sám̐ sṛjati \
eṣā́ vā́ agnéḥ priyā́ tanū́ḥ \
yád ajā́ \
priyáyaiváinaṃ tanúvā sám̐ sṛjati \
átho téjasā \
kṛṣṇājinásya lómabhiḥ sam̐ sṛjati \
yajñó vái kṛṣṇājinám \
yajñénaivá yajñám̐ sám̐ sṛjati \ \\ yājyā̀yai ná juhuyā́d áviśd véṇuḥ śā́ntyai paṅktírādhasam íty āha harati dihanti parā́kramatā́viśat prajā́yamānānām̐ sṛjati śaṃtvā́yāṣṭáu ca \\

Commentaries (2)

Linked texts (8)