Taittirīya Āraṇyaka 5.3
Taittirīyāraṇyaka 5.3
- Language
- Sanskrit
5.3.1
páriśrite karoti \
brahmavarcasásya párigṛhītyai \
ná kurvánn abhí prāṇyāt \
yát kurvánn abhiprāṇyā́t \
prāṇā́ñ chucā́rpayet
apahā́ya prā́ṇiti \
prāṇā́nāṃ gopīthā́ya \
ná pravargyàṃ cā́dityáṃ cāntár eyāt \
yád antareyā́t \
duścármā syāt \
5.3.2
tásmān nā́ntarā́yyam \
ātmáno gopīthā́ya \
véṇunā karoti \
téjo vái véṇuḥ \
téjaḥ pravargyàḥ \
téjasaivá téjaḥ sám ardhayati \
makhásya śíro 'sī́ty āha \
yajñó vái makháḥ \
tásyaitác chíraḥ \
yát pravargyàḥ \
5.3.3
tásmād evám āha \
yajñásya padé stha íty āha \
yajñásya hy ète padé \
átho prátiṣṭhityai \
gāyatréṇa tvā chándasā karomī́ty āha \
chándobhir eváinaṃ karoti \
tryùddhiṃ karoti \
tráya imé lokā́ḥ \
eṣā́ṃ lokā́nām ā́ptyai \
chándobhiḥ karoti \
5.3.4
vīryàṃ vái chándām̐si \
vīryèṇaiváinaṃ karoti \
yájuṣā bílaṃ karoti vyā́vṛttyai \
íyantaṃ karoti \
prajā́patinā yajñamukhéna saṃmitam \
íyantaṃ karoti \
yajñaparúṣā saṃmitam \
íyantaṃ karoti \
etā́vad vái púruṣe vīryàm \
vīryàsaṃmitam \
5.3.5
áparimitaṃ karoti \
áparimitasyā́varuddhyai \
parigrīváṃ karoti dhṛ́tyai \
sū́ryasya hárasā śrāyéty āha \
yathāyajúr eváitát \
aśvaśakéna dhūpayati \
prājāpatyó vā́ áśvaḥ sayonitvā́ya \
vṛ́ṣṇo áśvasya niṣpád asī́ty āha \
asáu vā́ ādityó vṛ́śā́śvaḥ \
tásya chándām̐si niṣpát \
5.3.6
chándobhir eváinaṃ dhūpayati \
arcíṣe tvā śocíṣe tvety āha \
téja evā́smin dadhāti \
vāruṇò bhī́ddhaḥ \
maitríyópaiti śā́ntyai \
síddhyai tvety āha \
yathāyajúr eváitát \
devás tvā savitód vapatv íty āha \
savitṛ́prasūta eváinaṃ bráhmaṇā devátābhir úd vapati \
ápadyamānaḥ pṛthivyā́m ā́śā díśa ā́pṛṇety āha \
5.3.7
tásmād agníḥ sárvā díśó 'nu ví bhāti \
út tiṣṭha bṛhán bhavordhvás tiṣṭha dhruvás tvám íty āha prátiṣṭhityai \
īśvaró vā́ eśò 'ndhó bhávitoḥ \
yáḥ pravargyàm anvī́kṣate \
sū́ryasya tvā cákṣuṣā́nv īkṣa íty āha \
cákṣuṣo gopīthā́ya \
ṛjáve tvā sādháve tvā sukṣityái tvā bhū́tyai tvéty āha \
iyáṃ vā́ ṛjúḥ \
antárikṣam̐ sādhú \
asáu sukṣitíḥ \
5.3.8
díśo bhū́tiḥ \
imā́n evā́smai lokā́n kalpayati \
átho prátiṣṭhityai \
idám ahám amúm āmuṣyāyaṇáṃ viśā́ paśúbhir brahmavarcaséna páry ūhāmī́ty āha \
viśáiváinaṃ paśúbhir brahmavarcaséna páry ūhati \
viśéti rā́janyasya brūyāt \
viśáiváinaṃ páry ūhati \
paśúbhir íti váiśyasya \
paśúbhir eváinaṃ páry ūhati \
asúryaṃ pā́tram ánācchṛ́ṇṇam \
5.3.9
ā́ cchṛṇatti \
devatrā́kaḥ \
ajakṣīréṇā́ cchṛṇatti \
paramáṃ vā́ etát páyaḥ \
yád ajakṣīrám \
paraméṇaiváinaṃ páyasā cchṛṇatti \
yájuṣā vyā́vṛttyai \
chándoghir ā́ cchṛṇatti \
chándobhir vā́ eṣá kriyate \
chándobhir evá chándām̐sy ā́ cchṛṇatti \
chṛndhí vā́cam íty āha \
vā́cam evā́va rundhe \
chṛndhy ū́rjam íty āha \
ū́rjam evā́va rundhe \
chṛndhí havír íty āha \
havír evā́kaḥ \
déva puraścara saghyā́saṃ tvéty āha \
yathāyajúr eváitat \ \\ syād yát pravargyàś chándobhiḥ karoti vīryàsamitaṃ chándām̐si niṣpát pṛṇety āha sukṣitír ánācchṛṇṇaṃ chándām̐sy ā́cchṛṇatty aṣṭáu ca \\
Commentaries (2)
- Taittirīyāraṇyakabhāṣya (Sāyaṇa) — Sāyaṇa, Sanskrit
- Vedārthaprakāśa — Sāyaṇa alias Mādhava, Sanskrit
Linked texts (7)
- Taittirīyasaṃhitā — Sanskrit
- Kaṭhāraṇyaka — Sanskrit
- Pravargyabrāhmaṇa — Sanskrit
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- The Religion and Philosophy of the Veda and Upanishads — Arthur Berriedale Keith, English
- Die Religion des Veda — Hermann Oldenberg, German
- Pañcamāṣṭaka — Sanskrit