Pramāṇa · Search · About · API

Taittirīya Āraṇyaka 5.4

Taittirīyāraṇyaka 5.4

Language
Sanskrit

5.4.1

bráhman prácariṣyāmo hótar gharmám abhí ṣṭuhī́ty āha \
eṣá vā́ etárhi bṛ́haspátiḥ \
yád brahmā́ \
tásmā evá pratiprócya prácarati \
ātmánó 'nārtyai \
yamā́ya tvā makhā́ya tvéty āha \
etā́ vā́ etásya devátāḥ \
tā́bhir eváinam̐ sám ardhayati \
mádantībhiḥ prókṣati \
téja evā́smin dadhāti \

5.4.2

abhipūrváṃ prókṣati \
abhipūrvám evā́smin téjo dadhāti \
tríḥ prókṣati \
tryā̀vṛd dhí yajñáḥ \
átho medhyatvā́ya \
hótā́nv āha \
rákṣasām ápahatyai \
ánavānam \
prāṇā́nām̐ sántatyai \
triṣṭúbhaḥ satī́r gāyatrī́r ivā́nv āha \

5.4.3

gāyatró hí prāṇáḥ \
prāṇám evá yájamāne dadhāti \
sántatam ánv āha \
prāṇā́nām annā́dyasya sántatyai \
átho rákṣasām ápahatyai \
yát párimitā anubrūyā́t \
párimitam áva rundhīta \
áparimitā ánv āha \
áparimitasyā́varuddhyai \
śíro vā́ etád yajñásya \

5.4.4

yát pravargyàḥ \
ū́rṅ múñjāḥ \
yán mauñjó vedó bhávati \
ūrjáivá yajñásya śíraḥ sám ardhayati \
prāṇāhutī́r juhoti \
prāṇā́n evá yájamāne dadhāti \
saptá juhoti \
saptá vái śīrṣaṇyā̀ḥ prāṇā́ḥ \
prāṇā́n evā́smin dadhāti \
devás tvā savitā́ mádhvānaktv íty āha \

5.4.5

téjasaiváinam anakti \
pṛthivī́ṃ tápasas trāyasvéti híraṇyam úpāsyati \
asyā́ ánatidāhāya \
śíro vā́ etád yajñásya \
yát pravargyàḥ \
agníḥ sárvā devátāḥ \
pralavā́n ādī́pyópāsyati \
devátāsv evá yajñásya śíraḥ práti dadhāti \
ápratiśīrṇāgraṃ bhavati \
etádbarhir hy èṣáḥ \

5.4.6

arcír asi śocír asī́ty āha \
téja evā́smin brahmavarcasáṃ dadhāti \
sám̐ sīdasva mahā́m̐ asī́ty āha \
mahā́n hy èṣáḥ \
brahmavādíno vadanti \
eté vā́vá tá ṛtvíjaḥ \
yé darśapūrṇamāsáyoḥ \
átha kathā́ hótā yájamānāyāśíṣo nā́ śāsta íti \
purástādāśīḥ khálu vā́ anyó yajñáḥ \
upáriṣṭādāśīr anyáḥ \

5.4.7

anādhṛṣyā́ purástād íti yád etā́ni yájūm̐ṣy ā́ha \
śīrṣatá evá yajñásya yájamāna āśíṣó 'va rundhe \
ā́yuḥ purástād āha \
prajā́ṃ dakṣiṇatáḥ \
prāṇáṃ paścā́t \
śrótram uttaratáḥ \
vídhṛtim upáriṣṭāt \
prāṇā́n evā́smai samī́co dadhāti \
īśvaró vā́ eṣá díśó 'nū́nmaditoḥ \
yáṃ díśó 'nu vyāsthāpáyanti \

5.4.8

mánor áśvāsi bhū́riputretīmā́m abhí mṛśati \
iyáṃ vái mánor áśvā bhū́riputrā \
asyā́m evá práti tiṣṭhaty ánunmādāya \
sūpasádā me bhūyā mā́ mā him̐sīr íty āhā́him̐sāyai \
cítaḥ stha paricíta íty āha \
ápacitim evā́smin dadhāti \
śíro vā́ etád yajñásya \
yát pravargyàḥ \
asáu khálu vā́ ādityáḥ pravargyàḥ \
tásya marúto raśmáyaḥ \

5.4.9

svā́hā marúdbhiḥ pári śrayasvéty āha \
amúm evā́dityam̐ raśmíbhiḥ páry ūhati \
tásmād asā́v ādityò 'múṣmin loké raśmíbhiḥ páryūḍhaḥ \
tásmād rā́jā viśā́ páryūḍhaḥ \
tásmād grāmaṇī́ḥ sajātáiḥ páryūḍhaḥ \
agnéḥ sṛṣṭásya yatáḥ \
víkaṅkataṃ bhā́ ārchat \
yád vaikaṅkatāḥ paridháyo bhávanti \
bhā́ evā́va rundhe \
dvā́daśa bhavanti

5.4.10

dvā́daśa mā́sāḥ saṃvatsaráḥ \
saṃvatsarám evā́va rundhe \
ásti trayodaśó mā́sa íty āhuḥ \
yát trayodaśáḥ paridhír bhávati \
ténaivá trayodaśáṃ māsam áva rundhe \
antárikṣasyāntardhír asī́ty āha vyā́vṛttyai \
dívaṃ tápasas trāyasvéty upáriṣṭād dhíraṇyam ā́dhi ní dadhāti \
amúṣyā ánatidāhāya \
átho ābhyā́m eváinam ubhayátaḥ pári gṛhṇāti \
árhan bibharṣi sā́yakāni dhánvéty āha \

5.4.11

stáuty eváinam etát \
gāyatrám asi tráiṣṭubham asi jā́gatam asī́ti dhavítrāṇy ā́ datte \
chándobhir eváināny ā́ datte \
mádhu mádhv íti dhūnoti \
prāṇó vái mádhu \
prāṇám evá yájamāne dadhāti \
tríḥ pári yanti \
trivṛ́d dhi prāṇáḥ \
tríḥ pári yanti \
tryā̀vṛd dhí yajñáḥ \

5.4.112

átho rákṣasām ápahatyai \
tríḥ púnaḥ pári yanti \
ṣáṭ sáṃ padyante \
ṣáḍ vā́ ṛtávaḥ \
ṛtúṣv evá práti tiṣṭhanti \
yó vái gharmásya priyā́ṃ tanúvam ākrā́mati \
duścármā vái sá bhavati \
eṣá ha vā́ asya priyā́ṃ tanúvam ā́ krāmati \
yás tríḥ parī́tya caturtháṃ páry eti \
etā́m̐ ha vā́ asyográdevo rā́janir ā́ cakrāma \

5.4.13

táto vái sá duścármābhavat \
tásmāt tríḥ parī́tya ná caturtháṃ párīyāt \
ātmáno gopīthā́ya \
prāṇā́ vái dhavítrāṇi \
ávyatiṣaṅgaṃ dhūnvanti \
prāṇā́nām ávyatiṣaṅgāya kŀ̥ptyai \
viniṣádya dhūnvanti \
dikṣv èvá práti tiṣṭhanti \
ūrdhváṃ dhūnvanti \
suvargásya lokásya sámaṣṭyai \
sarváto dhūnvanti \
tásmād ayáṃ sarvátaḥ pavate \ \\ dadhātīvā́nvāha yajñásyāhaiṣá upáriṣṭādā.ṣīr anyó vyāsthāpáyanti raśmáyo bhavanti dhánvéty āha yaj~náś cakrāma sámaṣṭyai dvé ca \\

Commentaries (2)

Linked texts (5)