Adhvarakanda 19
Adhvarakāṇḍa 19
- Language
- Sanskrit
19.1
iti tānūnaptrabrāhmaṇaṃ samāptam
iti caturtho'dhyāye dvitīyaṃ brāhmaṇaṃ samāptam
caturthādhyāye tṛtīyaṃ brāhmaṇam
‘avāntaradīkṣā brāhmaṇa’
ātithyena vai devā iṣṭvā | tāntsamadavindatte tānūnaptraiḥ samaśāmyaṃstaetasya prāyaścittimaicchanyadanyo'nyaṃ pāpamavadannāha purāvabhṛthātpunardīkṣāmavākalpayaṃsta'etāmavāntarāṃ dīkṣāmapaśyan
19.2
te'gninaiva tvacaṃ vipalyāṅkyanta | tapo vā'agnistapo dīkṣā tadavāntarāṃ dīkṣāmupāyaṃstadyadavāntarāṃ dīkṣāmupāyaṃstasmādavāntaradīkṣā santarāmaṅgulīrāñcanta santarāṃ mekhalāṃ paryastāmevaināmetatsata paryasyanta tatho'evaiṣa etadyadataḥ prācīnamavratyaṃ vā karotyavratyaṃ vā vadati tasyaivaitatprāyaścitti kurute
19.3
so'gninaiva tvacaṃ vipalyaṅkyate | tapo vā'agnistapo dīkṣā tadavāntarāṃ
dīkṣāmupaiti santarāmaṅgulīracate santarāṃ mekhalāṃ paryastāmevaināmetatsatīṃ paryasyate
prajāmu haiva taddevā upāyan
19.4
te'gninaiva tvacaṃ vipalyāṅkyanta | agnivai mithunasya karttā prajanayitā
tatprajāmupāyantatsantarāmaṅgulīrāñcanta santarāṃ mekhalāṃ tatprajāmātmannakurvata tatho'evaiṣa'etatprajāmevopaiti
19.5
so'gninaiva tvacaṃ vipalyaṅkyate | agnivai mithunasya karttā prajanayitā
tatprajāmupaiti santarāmaṅgulīracate santarāṃ mekhalāṃ tatprajāmātmankurute
19.6
devānāmu ha sma dīkṣitānām | yaḥ samiddhāro vā svādhyāyaṃ vā visṛjyate
taṃ ha smetarasyaivetaraṃ rūpeṇetarasyetaramasurarakṣāṃsi jighāṃsanti te ha pāpaṃ vadanta
upasameyuriti vai māṃ tvamacikīrṣīriti mājighāṃsīrityāgnihaiva tathā nānyamuvādārṅgi tathā nānyaḥ
19.7
te hocuḥ | apītthaṃ tvāmagne'vādiṣūḥ 3 iti naivāhamantyaṃ na sāmanya iti
19.8
te'viduḥ | ayaṃ vai no virakṣastamo'syaiva rūpamasāma tena rakṣāṃsyatimokṣyāmahe tena svargaṃ lokaṃ samaśnuviṣyāmaha'iti te'gnereva rūpamabhavaṃstena rakṣāṃsyatyamucyanta tena svargaṃ lokaṃ samāśnuvata tatho'evaiṣa etadagnereva rūpaṃ bhavati tena
rakṣāṃsyatimucyate tena svargaṃ lokaṃ samaśnute sa vai samidhamevābhyādadhadavāntaradīkṣāmupaiti
19.9
sa samidhamabhyādadhāti | agne vratapāstve vratapā ityāgnirhi devānāṃ
vratapatistasmādāhāgne vratapāstve vratapā iti yā tava tanūriyaṃ sā mayi yo mama
tanūreṣā sā tvayi | saha nau vratapate vratānīti tadagninā tvacaṃ vipalyaṅkayate'nu
me dīkṣāṃ dīkṣāpatirmanyatāmanu tapastapaspatiriti tadavāntarāṃ dīkṣāmupaiti santarāmaṅgulīracate santarāṃ mekhalāṃ paryastāmevaināmetatsata paryasyate
19.10
athainamato madantībhirupacaranti | tapo vā'agnistapo madantyastasmādenaṃ
madantībhirupacaranti
19.11
atha madantīrupaspṛśya | rājānamāpyāyayanti tadyanmadantīrupaspṛśya
rājānamāpyāyayanti vajro vā'ājyaṃ retaḥ somo nedvajreṇājyena retaḥ somaṃ hinasāmeti tasmānmadantīrupaspṛśya rājānamāpyāyayanti
19.12
tadāhuḥ yasmādetadāpyāyanaṃ kriyata'ātithyaṃ somāya tamevāgra'āpyāyayeyurathāvāntaradīkṣāmatha tānūnaptūāṇīti tadu tathā na kuryādyajñasya vā'evaṃ karmātra
vā'enāntsamadavindatte saṃśamameva pūrvamupāyannathāvāntaradīkṣāmathāpyāyanam
19.13
tadyadāpyāyayanti | devo vai somo divi hi somo vṛtro vai soma āsīttasyaitaccharīraṃ yadgirayo yadaśmānastadeṣo'śānā nāmauṣadhirjāyata'iti ha smāha
śvetaketuruddālakistāmetadāhṛtyābhiṣuṇvanti tāṃ dīkṣopasadbhistā nūnapatrairāpyāyanena
somaṃ kurvantīti tatho 'evaināmeṣa etaddīkṣopasadbhistānūnapatrairāpyāyayena somaṃ
karoti
19.14
madhu sāraghamiti vāāhuḥ | yajño ha vai madhusāraghamathaita'eva saragho
madhukṛto yadṛrtvijastadyathā madhu madhukṛta āpyāyayeyurevamevaitadyajñamāpyāyayanti
19.15
yajñena vai devāḥ | imāṃ jitiṃ jigyuryaiṣāmiyaṃ jitiste hocuḥ kathaṃ na idaṃ
manuṣyairanabhyārohyaṃ syāditi te yajñasya rasaṃ dhītvā yathā madhu madhukṛto nirdhayeyurviduhya yajñaṃ yūpena yopayitvā tiro'bhavannatha yadenenāyopayaṃstasmādyūpo nāma
19.16
taddhā'ṛṣīṇāmanuśrutamāsa | te yajñaṃ samabharanyathāyaṃ yajñaḥ sambhṛta evaṃ
vā'eṣa yajñaṃ sambharati yo dīkṣate vāgvai yajñastadyadevātra yajñasya nirdhītaṃ yaddidugdhaṃ
tadevaitatpunarāpyāyayati
19.17
te vai ṣaḍbhūtvāpyāyayanti | ṣaḍvā ṛtava 'ṛtava evaitadbhūtvāpyāyayanti
19.18
ta'śrāpyāyayanti | aṃśuṃraṃśuṣṭe deva somāpyāyatāmiti tadasyāṃśumaṃśumevāpyāyayantīndrāyaikadhanavida'itīndro vai yajñasya devatā tasmādāhendrāyetyekadhanavida'iti śataṃ-śataṃ ha sma vā'eṣa devānpratyekaika evāṃśurekadhanānāpyāyate daśa-daśa
vā tubhyamindraḥ pyāyatāmā tvamindrāya pyāyasvetīndro vai yajñasya devatā sā yaiva
yajñasya devatā tāmevaitadāpyāyayatyā tvamindrāya pyāyasveti tadetasminnāpyāyanaṃ
dadhātyāpyāyayāsmāntsakhīntsantyā medhayeti sa yatsannoti tattadāha yatsantyetyatha
yadanubrūte tadu tadāha yanmedhayeti svasti te deva soma sutyāmaśīyetyekā vā'eteṣāmāśīrbhavatyūrtvijāṃ ca yajamānasya ca yajñasyodṛcaṃ gacchemeti yajñasyodṛcaṃ gacchānītyevaitadāha
19.19
atha prastare nihnuvate | uttarataupacāro vai yajño'thaitaddakṣiṇevānvityāpyāyayantyagnirvai yajñastadyajñaṃ pṛṣṭhataḥ kurvanti tanmithyākurvanti devebhya āvṛścyante
yajño vai prastarastadyajñaṃ punarārabhante tastho haiṣā prāyaścittistatho haiṣāmetanna mithyākṛtaṃ bhavati na devebhya āvṛścyante tasmātprastare nihnuvate
19.20
tadāhuḥ | akte nihnuvīrā 3 nanaktā 3 ityanakte haiva nihnuvīranna nupraharaṇaṃ
hyevāktasya
19.21
te nihnuvate | eṣṭā rāyaḥ preṣe bhagāya'ṛtamṛtavādibhya iti satyaṃ satyavādibhya ityevaitadāha namo dyāvāpṛthivībhyāmiti tadābhyāṃ dyāvāpṛthivībhyāṃ nihnuvate
yayoridaṃ sarvamadhi
19.22
athāha samullupya prastaram | agnīnmadantyāpā3iti madantītyagnīdāha
tābhirehītyuparyuparyagnimattiharati sa yannānupraharatyetena hyata ūrdhvānyahāni pracariṣyanbhavatyatha yaduparyuparyagnimatiharati tadevāvyānuprahṛtabhājanaṃ bhavati tamagnīdhe
prayacchati tamagnīnnidadhāti
Linked texts (1)
- Mādhyandina — Sanskrit