<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Brāhmaṇas (ritual exegesis)](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana) › [Śatapathabrāhmaṇa](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha) › [Adhvarakanda](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda) › 22

# Adhvarakanda 22

Adhvarakāṇḍa 22

- **Language:** Sanskrit

### [22.1](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.1)

iti avāntaradīkṣābrāhmaṇaṃ samāptam  
iti caturthādhyāye tṛtīyaṃ brāhmaṇam samāptam  
\[mūla\] grīvā vai yajñasyopasadaḥ| śiraḥ pravargyaḥ| tasmādyadi pravargyavānbhavati  
pravargyeṇa pracaryāthopasadbhiḥ pracaranti tad grīvāḥ pratidadhati

### [22.2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.2)

tadyāḥ pūrvāhne'nuvākyā bhavanti| tā aparāhne yājyā yā yājyāstā  
anuvākyāstadvyatiṣajati tasmādimāni grīvāṇāṃ parvāṇi vyatiṣaktānīmānyasthīni

### [22.3](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.3)

devāśca vā'surāśca| ubhaye prājāpatyāḥ paspṛdhire tato'surā eṣu  
lokeṣu puraścakrire'yasmayīmevāsmiṃlloke rajatāmantarikṣe hariṇīṃ divi

### [22.4](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.4)

tadvai devā aśṛṇvata| ta'etābhirupasadbhirupāsīdaṃstadyadupāsīdaṃstasmādupasado nāma te puraḥ prābhindannimām̐llokānprājayaṃstasmādāhurupasadā puraṃ jayantīti  
yadahopāsate tenemāṃ mānuṣīṃ puraṃ jayanti

### [22.5](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.5)

etābhirvai devā upasadbhiḥ| puraḥ prābhindannimām̐llokānprājayaṃstatho'evaiṣa  
etannāhaivāsmā'asmiṃlloke kaścana puraḥ kuruta'imānevaitallokānprabhinattīmām̐llokānprajayati tasmādupasadbhiryajate

### [22.6](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.6)

tā vā'ājyahaviṣo bhavanti| vajro vā'ājyametena vai devā vajreṇājyena puraḥ prābhindannimām̐llokānprājayaṃstatho'evaiṣa etena vajreṇājyenemām̐llokānprabhinattīmām̐llokānprajayati tasmādājyahaviṣo bhavanti

### [22.7](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.7)

sa vā'aṣṭau kṛtvo juhvāṃ gṛhṇāti| caturupabhṛtyatho'itarathāhuruścatureva  
kṛtvo juhvāṃ gṛhṇīyādaṣṭau kṛtva upabhṛtīti

### [22.8](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.8)

sa vā'aṣṭāveva kṛtvo juhvāṃ gṛhṇāti| caturupabhṛti tadvajramabhibhāraṃ  
karoti tena vajreṇābhibhāreṇemām̐llokānprabhinattīmām̐llokānprajayati

### [22.9](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.9)

agnīṣomau vai devānāṃ sayujau | tābhyāṃ sārdhaṃ gṛhṇāti viṣṇava 'ekākine'nyataramevāghāramāghārayati yaṃ sruveṇa pratkrāmati vā'uttaramāghāramādhāryābhijityā'abhijayānīti tasmādanyataramevāghāramāghārayati yaṃ sruveṇa

### [22.10](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.10)

athāśrāvya na hotāraṃ pravṛṇīte | sīda hotarityevāhopaviśati hotā  
hotṛṣadana'upaviśya prasauti prasūto'dhvaryuḥ srucāvādatte

### [22.11](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.11)

sa āhātikrāmannagnaye'nubrūhīti | āśrāvyāhāgniṃ yajeti vaṣaṭkṛte  
juhoti

### [22.12](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.12)

athāha somāyānubrūhīti | āśrāvyāha somaṃ yajeti vaṣaṭkṛte juhoti

### [22.13](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.13)

atha yadupabhṛtyājyaṃ bhavati | tatsamānayamāna āha viṣṇave'nubrūhītyāśrāvyāha viṣṇuṃ yajeti vaṣaṭkṛte juhoti

### [22.14](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.14)

sa yatsamānatra tiṣṭhañjuhoti | na yathedaṃ pracarantasañcarantyabhijityā'abhijayānītyatha yadetā devatā yajati vajramevaitatsaṃskarotyagnimanīkaṃ somaṃ śalyaṃ viṣṇuṃ  
kulmalam

### [22.15](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.15)

saṃvatsaro hi vajraḥ agnirarvā''haḥ somo rātriratha yadantareṇa tadviṣṇure tadvai  
paripvalamānaṃ saṃvatsaraṃ karoti

### [22.16](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.16)

saṃvatsaro vajraḥ | etena vai devāḥ saṃvatsareṇa vajreṇa puraḥ prābhindannimāṃllokānprājayaṃstatho'evaiṣa etena saṃvatsareṇa vajreṇemāṃllokānprabhinattīmāṃllokānprajayati tasmādetā devatā yajati

### [22.17](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.17)

sa vai tisra upasada upeyāt | trayo vā'ṛtavaḥ saṃvatsarasya saṃvatsarasyaivaitadrūpaṃ kriyate saṃvatsaramevaitatsaṃskaroti dvirekayā pracarati dvirekayā

### [22.18](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.18)

tāḥ ṣaṭ sampadyante | ṣaḍvā'ṛtavaḥ saṃvatsarasya saṃvatsarasyaivaitadrūpaṃ kriyate  
saṃvatsaramevaitatsaṃskaroti

### [22.19](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.19)

yadyu dvādaśopasada'upeyād | dvādaśa vai māsāḥ saṃvatsarasya saṃvatsarasyaivaitadrūpaṃ kriyate saṃvatsaramevaitatsaṃskaroti dvirekayā pracarati dvirekayā

### [22.20](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.20)

tāścaturviṃśatiḥ sampadyante | caturviṃśatirvai saṃvatsarasyārdhamāsāḥ saṃvatsarasyaivaitadrūpaṃ kriyate saṃvatsaramevaitatsaṃskaroti

### [22.21](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.21)

sa yatsāyamprātaḥ pracarati | tathā hyeva sampatsampadyate sa yatpūrvāhṇe  
pracarati tajjayatyatha yadaparāh‍ṇe pracarati sujitamasadityatha yajjuhotīdaṃ vai puraṃ  
yudhyanti tāṃ jitvā svāṃ satīṃ prapadyante

### [22.22](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.22)

sa yatpracarati | tadyudhyatyatha yatsantiṣṭhate tajjayatyatha yajjuhoti svāmevaitatsata prapadyate

### [22.23](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.23)

sa juhoti | yayā dvirekasyāhnaḥ pracariṣyanbhavati yā te'agne'yaḥśayā  
tanūrvarṣiṣṭhā gahvareṣṭhā | ugraṃ vaco'apāvadhīttveṣaṃ vaco'apāvadhītsvāhetyevaṃrūpā  
hi sāsīdayasmayī hi sā''sīt

### [22.24](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.24)

atha juhoti | yayā dvirekasyāhnaḥ pracariṣyanbhavati yā te'agne rajaḥśayā  
tanūrvarṣiṣṭhā gahvareṣṭhā | ugraṃ vaco'apāvadhīttveṣaṃ vaco'apāvadhītsvāhetyevaṃrūpā hi  
sā''sīdrajatā hi sā''sīt

### [22.25](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.25)

atha juhoti | yayā dvirekasyāhnaḥ pracariṣyanbhavati yā te'agne hariśayā  
tanūrvarṣiṣṭhā gahvareṣṭhā | ugraṃ vaco apāvadhīttveṣaṃ vaco'apāvadhītsvāhetyevaṃrūpā  
hi sā''sīddhariṇī hi sā''sīdyadyu dvādaśopasada upeyāccaturahamekayā pracareccaturahamekayā

### [22.26](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.26)

athāto vratopasadāmeva | paraurvīrvā'anyā upasadaḥ paro'hvīranyāḥ sa  
yāsāmekaṃ prathamamahaṃ dogdhyatha dvāvatha trīṃstāḥ paraurvīstha yāsāṃ trīnprathamamahaṃ dogdhyatha  
dvāvathaikaṃ tāḥ paro'hvīryā vai paro'hvīstāḥ paraurvīryāḥ paraurvīstāḥ paro'hvīḥ

### [22.27](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.27)

tapasā vai lokaṃ jayanti | tadasyaitatparaḥ para eva varīyastapo bhavati paraḥ  
paraḥ śreyāṃsaṃ lokaṃ jayati vasīyānu haivāsmim̐lloke bhavati ya evaṃ vidvānparo'hrīrupasada upaiti tasmādu paro'hrīrevopasada upeyādyadyu dvādaśopasada upeyāntrīṃścaturahaṃ dohayed dvau caturahamekaṃ caturaham

### [22.8-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22.8-2)

“yā te agne'yaḥ śayā tanūrvarṣiṣṭhā gahvareṣṭhā  
ugraṃvaco apāvadhītteṣaṃ vaco'pāvadhīt svāhā” || iti  
“yā te'agne hariśayā…………vaco'apāvadhīt svāhā” iti  
"śiro vā etadyajñasya yadātithyaṃ-grīvā upasadaḥ" | ( ai0 brā0 4

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.adhvarakanda.22) · Pramāṇa
