<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Brāhmaṇas (ritual exegesis)](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana) › [Adhvarakanda](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda) › 3

# Adhvarakanda 3

Adhvarakāṇḍa 3

- **Language:** Sanskrit

### [3.1](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.1)

iti somākhyānabrāhmaṇaṃ samāptam  
iti tṛtīyakāṇḍe dvitīyo'dhyāyaśca samāptaḥ  
atha  
tṛtīyādhyāye prathamaṃ brāhmaṇam  
'somakrayaṇī brāhmaṇam'  
\[mūla \] sapta padānyanuniṣkrāmati | vṛṅktaevaināmetattsmātsapta padānyanu  
niṣkrāmati yatra vai vācaḥ prajātāni chandāṃsi saptapadā vai teṣāṃ parāddharcā śakvarī  
tāmevaitatparastādarvācīṃ vṛṅkte tasmātsapta padānyanu niṣkrāmati

### [3.2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.2)

sa vai vāca eva rūpeṇānu niṣkrāmati | vasyasyaditirasyādityāsi rudrāsi  
candrāsīti vasvī hyaṣāditihya ṣādityā hyaṣā rudrā hyeṣā candrā hyeṣā bṛhaspatiṣṭvā sumne ramaṇātviti brahma vai bṛhaspatirbṛhaspatiṣṭvā sādhunāvartayatvityevaitadāha rudro vasubhirācaka 'ityapraṇāśāyaitadāha rudraṃ hi nāti paśavaḥ

### [3.3](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.3)

atha saptamaṃ padaṃ paryupaviśanti | sa hiraṇyaṃ pade nidhāya juhoti na  
vā'nagnāvāhutirhū yate'gniretasaṃ vai hiraṇyaṃ tatho hāsyaiṣāgnimantyevāhutirhutā  
bhavati vajro vā'grājyaṃ vajreṇaivaitadājyena spṛṇute tāṃ spṛtvā svīkurute

### [3.4](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.4)

sa juhoti | adityāstvā mūrddhannājigharmītīyaṃ vai pṛthivyaditirasyai hi  
mūrddhan juhoti devayajane pṛthivyā'iti devajayane hi pṛthivyai juhotīḍāyāspadamasi  
ghṛtavat svāheti gaurvā'iḍā gorhi pade juhoti ghṛtavatsvāheti ghṛtavaddhahye tadabhihutaṃ  
bhavati

### [3.5](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.5)

atha sphyamādāya parilikhati | vajro vai sphyo vajre ṇaivaitatparilikhati  
triṣkṛtvaḥ parilikhati trivṛtaivaitadvajre ṇa samantaṃ parigṛhṇātyanatikramāya

### [3.6](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.6)

sa parilikhati | asme ramasveti yajamāne ramasvetyevaitadāhātha samullikhya  
padaṃ sthālyāṃ saṃvapatyasme te bandhuriti yajamāne te bandhurityevaitadāha

### [3.7](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.7)

athāpa upaninayati | yatra vā'asyai khanantaḥ krūrīkurvantyapaghnanti  
śāntirāpastadbhiḥ śāntyā śamayati tadbhiḥ saṃdadhāti tasmādapa upaninayati

### [3.8](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.8)

atha yajamānāya padaṃ prayacchati | tve rāya iti paśavo vai rāyastvayi  
paśava ityevaitadāha tadyajamānaḥ pratigṛhṇāti me rāya iti paśavo vai rāyo mayi  
paśava ityevaitadāha

### [3.9](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.9)

athādhvaryurātmāna mupaspṛśati | mā vayaṃ rāyaspoṣeṇa viyauṣmeti tatho  
hādhvaryuḥ paśubhya ātmānaṃ nāntareti

### [3.10](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.10)

atha patnyai padaṃ pratiparāharanti | gṛhā vai patnyai pratiṣṭhā tad gṛheṣvevainā  
metat pratiṣṭhāyāṃ pratiṣṭhāpayati tasmāt patnyai padaṃ pratiparāharanti

### [3.11](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.11)

tāṃ neṣṭā vācayati | toto rāya ityathaināṃ somakrayaṇyā saṃkhyāpayati  
vṛṣā vai somo yoṣā patnyeṣa vā'atra somo bhavati yat somakrayaṇī mithuna mevaitat  
prajananaṃ kriyate tasmādenāṃ somakrayaṇyā saṃkhyāpayati

### [3.12](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.12)

sa saṃkhyāpayati | samakhye devyā dhiyā saṃ dakṣiṇayorucakṣasā | mā ma'āyuḥ pramoṣīrmo'ahaṃ tava vīraṃ videya tava devi saṃdṛśītyāśiṣa mevaitadāśāste putro  
vai vīraḥ putraṃ videya tava saṃdṛśītyevaitadāha

### [3.13](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.13)

sā yā babhruḥ piṅgākṣī | sā somakrayaṇī yatra vā'indrāviṣṇū tredhā  
sahasraṃ vyairayetāṃ tadekātyaricyata tāṃ tredhā prājanayatāṃ tasmādyo'pyetarhi tredhā  
sahasraṃ vyākuryādekaivātiricyeta

### [3.14](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.14)

sā yā babhruḥ piṅgākṣī | sā somakrayaṇyatha yā rohiṇī sā vārtraghnī  
yā midaṃ rājā saṃgrāmaṃ jitvodākurute'tha yā rohiṇī śyetākṣī sā pitṛdevatyā  
yā midaṃ pitṛbhyo ghnanti

### [3.15](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.15)

sā yā babhruḥ piṅgākṣī | sā somakrayaṇī syādyadi babhruṃ piṅgākṣīṃ  
na vindedaruṇā syādyadyaruṇāṃ na vindedrohiṇī vārtraghnī syādrohiṇyai ha tveva  
śyetākṣyā'aṃśāṃ neyāt

### [3.16](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3.16)

sā syādapravītā | vāgvā'eṣā nidānena yatsomakrayaṇyayātayāmnī  
vā'iyaṃ vāgayātayāmyapravītā tasmādapravītā syāt sā syādaṣaṇḍākūṭākāṇākarṇālakṣitāsaptaśaphā sā hyekarūpaikarūpā hīyaṃ vāk

## Linked texts (1)

- [Mādhyandina](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha*madhyandina.3.3.1.1) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.3) · Pramāṇa
