Pramāṇa · Search · About · API

Adhvarakanda 5

Adhvarakāṇḍa 5

Language
Sanskrit

5.1

)
iti somakrayaṇībrāhmaṇaṃ samāptam
iti tṛtīyā'dhyāye prathamaṃ brāhmaṇaṃ samāptam
tṛtīyādhyāye dvitīyaṃ brāhmaṇam
‘somopanahana brāhmaṇam’
[ mūla ] padaṃ samuṣya pāṇī'avanenikte | tadyatpāṇī'avanenikte vajro
vā'śrājyaṃ retaḥ somo nedvajreṇājyena retaḥ somaṃ hinasānīti tasmātpāṇī'avanenikte

5.2

athāsyāṃ hiraṇyaṃ badhnīte | dvayaṃ vā'idaṃ na tṛtīyamasti satyaṃ caivānṛtaṃ ca
satyameva devā anṛtaṃ manuṣyā agniretasaṃ vai hiraṇyaṃ satyenāṃśūnupaspṛśāni satyena
somaṃ parāharāṇīti tasmādvā'syāṃ hiraṇyaṃ badhnīte

5.3

atha sampreṣyati | somopanahanamāhara somaparyāṇahanamāharoṣṇīṣamāhareti
sa yadeva śobhanaṃ tatsomopanahanaṃ syādvāso hyasyaitadbhavati śobhanaṃ hyetasya vāsaḥ
sa yo hainaṃ śobhanenopacarati śobhate hātha ya āha yadeva kiṃ ceti yadvaiva kiṃca
bhavati tasmādyadeva śobhanaṃ tatsomopanahanaṃ syādyadeva kiṃca somaparyāṇahanam

5.4

yadyuṣṇīṣaṃ vindet | uṣṇīṣaḥ syādyadyuṣṇīṣaṃ na vindetsomaparyāṇahanasyaiva dvyaṅgulaṃ vā tryaṅgulaṃ vāvakṛnteduṣṇīṣabhājanamadhvaryurvā yajamāno vā
somopanahamādatte ya eva kaśca somaparyāṇahanam

5.5

athāgreṇa rājānaṃ vicinvanti | tadudakumbha upanihito bhavati tadbrāhmaṇa
upāste tadabhyāyanti prāñcaḥ

5.6

tadāyatsu vācayati | eṣa te gāyatro bhāga iti me somāya brūtādeṣa te
traiṣṭubho bhāga iti me somāya brūtādeṣa te jāgato bhāga iti me somāya brūtācchandonāmānāṃ sāmrājyaṃ gaccheti me somāya brūtādityekaṃ vā'eṣa krīyamāṇo'bhikrīyate chandasāmeva rājyāya chandasāṃ sāmrājyāya ghnanti vā'enametadyadabhiṣuṇvanti
tametadāha chandasāmeva tvā rājyāya krīṇāmi chandasāṃ sāmrājyāya na badhāyetyathetya prāṅupaviśati

5.7

so'bhimṛśati | āsmāko'sīti sva-iva hyasyaitadbhavati yadāgatastasmādāhāsmāko'sīti śukraste grahya iti śukraṃ hyasmādgrahaṃ grahīṣyanbhavati vicitastvā vicinvantviti sarvatvāyaitadāha

5.8

atra haike | tṛṇaṃ vā kāṣṭhaṃ vā vittvāpāsyanti tadu tathā na kuryātkṣatraṃ
vai somo viḍanyā oṣadhayo'nnaṃ vai kṣatriyasya viṭ sa yathā prasitamanuhāyācchidya
parāsyedevaṃ tattasmādabhyeva mṛśedvicitastvā vicinvantviti tadya'evāsya vicetārasta'enaṃ vicinvanti

5.9

atha vāsaḥ | dviguṇaṃ vā caturguṇaṃ vā prāgdaśaṃ vodagdaśaṃ vopastṛṇāti
tadrājānaṃ mimīte sa yadrājānaṃ mimīte tasmānmātrā manuṣyeṣu mātro yo cāpyanyā mātrā

5.10

sāvitryā mimīte | savitā vai devānāṃ prasavitā tatho hāsmā'eṣa
savitṛprasūta eva krayāya bhavati

5.11

atichandasā mimīte | eṣā vai sarvāṇi chandāṃsi yadatichandāstatho
hāsyaiṣa sarvaireva chandobhirmito bhavati tasmādatichandasā mimīte

5.12

sa mimīte | abhi tyaṃ devaṃ savitāramoṇyoḥ kavikratumarcāmi satyasavaṃ
ratnadhāmabhi priyaṃ matiṃ kavim | ūrdhvā yasyāmatirbhā adiyutatsavī mani hiraṇyapāṇiramimīta sukratuḥ kṛpā svariti

5.13

etayā sarvābhiḥ | etayā catasṛbhiretayā tisṛbhiretayā dvābhyāmetayaikayaitayaivakayaitayā dvābhyāmetayā tisṛbhiretayā catasṛbhiretayā sarvābhiḥ samasyāñjalinādhyāvapati

5.14

sa vā'udācaṃ nyācaṃ mimīte | sa yadudācaṃ nyācaṃ mimīte'imā evaitad
ṅgulīrnānājānāḥ karoti tasmādimā nānā jāyante'tha yatsaha sarvābhirmimīte
saṃśliṣṭā-iva haivemā jāyeraṃstasmādvā'udācaṃ nyācaṃ mimīte

5.15

yadvevodācaṃ nyācaṃ mimīte | imā aivaitannānāvīryāḥ karoti tasmādimā
nānāvīryāstasmādvā'udācaṃ nyācaṃ mimīte

5.16

yadvevodācaṃ nyācaṃ mimīte | virājamevaitadarvācīṃ ca parācīṃ ca yunakti
parācyaha devebhyo yajñaṃ vahatyarvācī manuṣyānavati tasmādvā'udācaṃ nyācaṃ mimīte

5.17

atha yaddaśa kṛtvo mimīte | daśākṣarā vai virāḍvairājaḥ somastasmāddaśa
kṛtvo mimīte

5.18

atha somopanahanasya samutpāryāntān | uṣṇīṣeṇa vigrathnāti prajābhyastveti prajābhyo hyenaṃ krīṇāti sa yadevaidaṃ śiraścāṃ sau cāntaropenitamiva
tadevāṃsyaitatkaroti

5.19

atha madhye'ṅgulyākāśaṃ karoti | prajāstvānuprāraṇantviti tamayatīva
vā'enametatsamāyacchannaprāraṇamiva karoti tasyaitadata eva madhyataḥ prāṇamutsṛjati
taṃ tataḥ prāṇantaṃ prajā anuprāṇanti tasmādāha prajāstvānuprāraṇantviti taṃ somavikrayiṇe prayacchatyathātaḥ paṇanasyaiva

5.25

'abhi tyaṃ devaṃ savitāramoṇyoḥ kavikratumarcāmi satyasavaṃ ratnadhāmabhi priyaṃ mati kavim
ūrdhvā yasyā'matirbhā adyidyu tatsavīmani hiraṇyapāṇiramimīta sukratuḥ kṛpā svaḥ || iti
(yajuḥ0 4

Linked texts (2)