Adhvarakanda 8
Adhvarakāṇḍa 8
- Language
- Sanskrit
8.1
'ekaikenānte paṇate śaphena padā ardhena gavā' | 'gavā te krīṇāmītyantāḥ'
'krītaḥ somo rājetyanaye vayāṃsi prabrūhi somavikrayī' (kā. śrau sū. 7|212)
śukraṃ tvā śukreṇa krīṇāmi candraṃ candreṇāmṛtamamṛtena ||iti
'parimāgne duścaritād bādhasvā mā sucarite bhaja || iti
'pratipanthāmapadmahi svasti gāmane hasam'
yena viśvāḥ pari dviṣo vṛṇakti vindate vasu' iti
“sa yad rājānaṃ paṇate tasmādidaṃ sakṛt sarvaṃ paṇyam”
somavikrayin krayyaste somo rājā iti (praśnārthe plutaḥ)
krayya- ityāha somavikrayī
adhvaryuḥ-taṃ vai te krīṇāni-iti
"krīṇīhītyāha somavikrayī kalayā te krīṇāni iti | bhūyo vā'grtaḥ
somo rājārhatītyāha somavikrayī | bhūya evātaḥ somo rājārhati mahāṃstveva
gormahisā ityadhvaryuḥ"
8.2
"gorve pratidhuk" | tasyai (tasyāḥ) śṛtam | tasyai śaraḥ | tasyai dadhi
tasyai mastu | tasyā'ātañcanam | tasyai navanītam | tasyai ghṛtam | tasyā'śrāmikṣā | tasyai vājinam"
8.3
"śaphena te krīṇānīti | bhūyo vā'taḥ somo rājārhatītyāha-somavikrayī | bhūya evātaḥ somo rājā'rhati, mahāṃstveva gormahimetyadhvaryuretānyeva daśa vīryāṇyudākhyāyāha-padā te-(krīṇānīti-bhūyo vā ataḥ ityādi pūrvoktam sarvaṃ vaktavyam)
ardhena te (krīṇānīti sarvaṃ vaktavyam ) gavā te krīṇāmi iti | krītaḥ somo
rājetyāha somavikrayī"
"vayāṃsi prabrūhīti (ityāha somavikrayīti śeṣaḥ)"
8.4
"sa āha-candraṃ te (dāsyāmīti śeṣaḥ)| vastraṃ te | chāgā te | dhenuste
mithunau te gāvau | tisraste'nyā iti"
"sa yadarvāk paṇante-paraḥ sampādayanti | tasmādidaṃ sakṛt sarvaṃ paṇṇamarvākpaṇante paraḥ sampādayanti"
"atha yadadhvaryureva gorvīryāṇyudācaṣṭe-na somasya somavikrayī| mahito
vai somaḥ| devo hi somaḥ"
"athaitadadhvaryurgāṃ mahayati | tasyai paśyan vīryāṇi krīṇīyāt iti | tasmādadhvaryureva gorvīryāṇyudācaṣṭe-na somasya somavikrayī"
8.5
"atha yat (yasmāt) pañca kṛtvaḥ paṇate (taducyate-iti śeṣaḥ )"
"saṃvatsarasaṃmito vai yajñaḥ | pañca vā'ṛtavaḥ saṃvatsarasya | taṃ pañcabhirāpnoti | tasmāt pañca kṛtvaḥ paṇate"
8.6
"śukraṃ tvā śukreṇa krīṇāmi, candraṃ candreṇāmṛtamamṛtena"
“śukraṃ hyetat śukreṇa krīṇāti-yatsomaṃ hiraṇyena"
“candraṃ hyetat | candreṇa krīṇāti yatsomaṃ hiraṇyena"
“amṛtaṃ hyetat amṛtena krīṇāti yatsomaṃ hiraṇyena"
8.7
“atha somavikrayiṇamabhiprekampayati (adhvaryuḥ)”
“tadyajamānamabhyāhṛtya nyasyati | asme te candrāṇi”
“sagme te gauriti yajamāne te gaurityevaitadāha | tadyajamānamabhyāhṛtya
nyasyati | asme (adhvaryave) te candrāṇi iti | sa (adhvaryuḥ) ātmanyeva vīryaṃ
(suvarṇa) dhatte | śarīrameva somavikrayī harate"
"tattataḥ somavikrayyādatte"
8.8
"tapasastanūrasi iti | prajāpatervarṇaḥ | parameṇa paśunā krīyase'iti
sahasrapoṣaṃ puṣeyam"-iti
"tapaso ha vā'eṣā prajāpateḥ saṃbhūtā-yadajā | tasmādāha tapasastanūrasīti"
"sā yattriḥ saṃvatsarasya vijāyate tena prajāpatervarṇaḥ”
“sā yat triḥsaṃvatsarasya vijāyate tena paramaḥ paśuḥ”
"sahasrapoṣaṃ puṣeyam”
"āśiṣamevaitadāśāste, bhūmā vai sahasraṃ | bhūmānaṃ gacchānītyevaitadāha”
8.9
"sa vā'anenaivājāṃ prayacchati-anena rājānamādatte"
"ājā ha vai nāmaiṣā yadajā | etayā hyenaṃ ( som ) antataḥ ājati
tāmetparo'kṣamajetyācakṣate"
8.5-2
"mitro na 'ehi sumitradhaḥ"
"śivo naḥ śānta 'ehītyavaitadāha"
"indrasyorumāviśa dakṣiṇam"
“yajña indramavardhayat-yadadbhūmiṃ vyavartayat | cakrāṇa opaśaṃ divi”—iti
( ṛgveda maṃ0 8|14
8.10
)
“eṣa vā'atrendro bhavati yadyajamānaḥ | tasmādāha-indrasyorumāviśa dakṣiṇamityuśannuśantamiti”
“priyaḥ priyamityevaitadāha syonaḥ syonamiti śivaḥ śivamisyevaitadāha”
8.11
"svāna bhrājāṅghāre bambhāre hastasuhasta kṛśānavete vaḥ somakrayaṇāstān
rakṣadhvam | mā vo dabhan"
"dhiṣṇyānāṃ vā'ete bhājanenaitāni vai dhiṣṇyānāṃ nāmāni tānyevaibhya
'etadanvadikṣat"
8.12
"athātrāporṇute”
“athātrāporṇute | garbho vā'eṣa bhavati yo dīkṣate | prāvṛtā vai garbhā
'ulbeneva jarāyuṇeva tamatrājījanata | tasmādaporṇutaḥ”
“eṣa vā'atra garbho bhavati tasmāt parivṛto bhavati parivṛtā 'iva hi
garbhā ulbeneva jarāyuṇeva”
8.13
“pari māgne duścaritād bādhasvā mā sucarite bhaja-iti”
"āsīnaṃ vā'enameṣa (soma) āgacchati | sa (yajamānaḥ) āgata'uttiṣṭhati
tanmithyā karoti vrataṃ pramīṇāti tasyo haiṣā prāyaścittiḥ | tatho hāsyaitanna
mithyākṛtaṃ bhavati na vrataṃ pramīṇāti, tasmādāha parimāgne ityādi"
8.14
"atha rājānamādāyottiṣṭhati | udāyuṣā svāyuṣodasthāmamṛtā"
"amṛtaṃ vā'eṣo'nūttiṣṭhati yaḥ somaṃ krītaṃ tasmādāhodāyuṣā-ityādi"
8.15
“pratipanthāmapadmahi svastigāmanehasam
yena viśvāḥ pari dviṣo vṛṇakti vindate vasu
8.16
devā ha vai yajñaṃ tanvānāḥ | te'surarakṣasebhya trāsaṅgādvibhayāṃcakruḥ | ta'etadyajuḥ svastyayanaṃ dadṛśuḥ | ta'etena yajuṣā nāṣṭrā rakṣāṃsyapahatyāṃtasya yajuṣo'bhaye'nāṣṭre nivāte svasti samāśnuvata tatho'evaiṣa etena yajuṣā nāṣṭrā rakṣāṃsyapahatyaitasya yajuṣo'bhaye'nāṣṭre nivāte svasti samnute tasmādāha-prati panthāmityādi”
8.17
“taṃ vā'iti (pūrvokta prakāreṇa śirasā dhṛtvā) haranti anasā parivahanti
mahayantyevainametat (karmaṇā)”
“tasmācchīrṣṇā bījaṃ haranti | anasodāvahanti”
8.18
“athāgreṇa rājānaṃ vicinvanti tadudakumbha upanihito bhavati” (śata0 3|3|2|5)
“raso vā'āpaḥ | sarasamevaitat krīṇāti”
Linked texts (1)
- Kātyāyanaśrautasūtra — Kātyāyana (Vājasaneyi sūtrakāra), Sanskrit