<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Brāhmaṇas (ritual exegesis)](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana) › [Adhvarakanda](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda) › 8

# Adhvarakanda 8

Adhvarakāṇḍa 8

- **Language:** Sanskrit

### [8.1](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.1)

'ekaikenānte paṇate śaphena padā ardhena gavā' | 'gavā te krīṇāmītyantāḥ'  
'krītaḥ somo rājetyanaye vayāṃsi prabrūhi somavikrayī' (kā. śrau sū. 7|212)  
śukraṃ tvā śukreṇa krīṇāmi candraṃ candreṇāmṛtamamṛtena ||iti  
'parimāgne duścaritād bādhasvā mā sucarite bhaja || iti  
'pratipanthāmapadmahi svasti gāmane hasam'  
yena viśvāḥ pari dviṣo vṛṇakti vindate vasu' iti  
“sa yad rājānaṃ paṇate tasmādidaṃ sakṛt sarvaṃ paṇyam”  
somavikrayin krayyaste somo rājā iti (praśnārthe plutaḥ)  
krayya- ityāha somavikrayī  
adhvaryuḥ-taṃ vai te krīṇāni-iti  
"krīṇīhītyāha somavikrayī kalayā te krīṇāni iti | bhūyo vā'grtaḥ  
somo rājārhatītyāha somavikrayī | bhūya evātaḥ somo rājārhati mahāṃstveva  
gormahisā ityadhvaryuḥ"

### [8.2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.2)

"gorve pratidhuk" | tasyai (tasyāḥ) śṛtam | tasyai śaraḥ | tasyai dadhi  
tasyai mastu | tasyā'ātañcanam | tasyai navanītam | tasyai ghṛtam | tasyā'śrāmikṣā | tasyai vājinam"

### [8.3](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.3)

"śaphena te krīṇānīti | bhūyo vā'taḥ somo rājārhatītyāha-somavikrayī | bhūya evātaḥ somo rājā'rhati, mahāṃstveva gormahimetyadhvaryuretānyeva daśa vīryāṇyudākhyāyāha-padā te-(krīṇānīti-bhūyo vā ataḥ ityādi pūrvoktam sarvaṃ vaktavyam)  
ardhena te (krīṇānīti sarvaṃ vaktavyam ) gavā te krīṇāmi iti | krītaḥ somo  
rājetyāha somavikrayī"  
"vayāṃsi prabrūhīti (ityāha somavikrayīti śeṣaḥ)"

### [8.4](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.4)

"sa āha-candraṃ te (dāsyāmīti śeṣaḥ)| vastraṃ te | chāgā te | dhenuste  
mithunau te gāvau | tisraste'nyā iti"  
"sa yadarvāk paṇante-paraḥ sampādayanti | tasmādidaṃ sakṛt sarvaṃ paṇṇamarvākpaṇante paraḥ sampādayanti"  
"atha yadadhvaryureva gorvīryāṇyudācaṣṭe-na somasya somavikrayī| mahito  
vai somaḥ| devo hi somaḥ"  
"athaitadadhvaryurgāṃ mahayati | tasyai paśyan vīryāṇi krīṇīyāt iti | tasmādadhvaryureva gorvīryāṇyudācaṣṭe-na somasya somavikrayī"

### [8.5](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.5)

"atha yat (yasmāt) pañca kṛtvaḥ paṇate (taducyate-iti śeṣaḥ )"  
"saṃvatsarasaṃmito vai yajñaḥ | pañca vā'ṛtavaḥ saṃvatsarasya | taṃ pañcabhirāpnoti | tasmāt pañca kṛtvaḥ paṇate"

### [8.6](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.6)

"śukraṃ tvā śukreṇa krīṇāmi, candraṃ candreṇāmṛtamamṛtena"  
“śukraṃ hyetat śukreṇa krīṇāti-yatsomaṃ hiraṇyena"  
“candraṃ hyetat | candreṇa krīṇāti yatsomaṃ hiraṇyena"  
“amṛtaṃ hyetat amṛtena krīṇāti yatsomaṃ hiraṇyena"

### [8.7](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.7)

“atha somavikrayiṇamabhiprekampayati (adhvaryuḥ)”  
“tadyajamānamabhyāhṛtya nyasyati | asme te candrāṇi”  
“sagme te gauriti yajamāne te gaurityevaitadāha | tadyajamānamabhyāhṛtya  
nyasyati | asme (adhvaryave) te candrāṇi iti | sa (adhvaryuḥ) ātmanyeva vīryaṃ  
(suvarṇa) dhatte | śarīrameva somavikrayī harate"  
"tattataḥ somavikrayyādatte"

### [8.8](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.8)

"tapasastanūrasi iti | prajāpatervarṇaḥ | parameṇa paśunā krīyase'iti  
sahasrapoṣaṃ puṣeyam"-iti  
"tapaso ha vā'eṣā prajāpateḥ saṃbhūtā-yadajā | tasmādāha tapasastanūrasīti"  
"sā yattriḥ saṃvatsarasya vijāyate tena prajāpatervarṇaḥ”  
“sā yat triḥsaṃvatsarasya vijāyate tena paramaḥ paśuḥ”  
"sahasrapoṣaṃ puṣeyam”  
"āśiṣamevaitadāśāste, bhūmā vai sahasraṃ | bhūmānaṃ gacchānītyevaitadāha”

### [8.9](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.9)

"sa vā'anenaivājāṃ prayacchati-anena rājānamādatte"  
"ājā ha vai nāmaiṣā yadajā | etayā hyenaṃ ( som ) antataḥ ājati  
tāmetparo'kṣamajetyācakṣate"

### [8.5-2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.5-2)

"mitro na 'ehi sumitradhaḥ"  
"śivo naḥ śānta 'ehītyavaitadāha"  
"indrasyorumāviśa dakṣiṇam"  
“yajña indramavardhayat-yadadbhūmiṃ vyavartayat | cakrāṇa opaśaṃ divi”—iti  
( ṛgveda maṃ0 8|14

### [8.10](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.10)

)  
“eṣa vā'atrendro bhavati yadyajamānaḥ | tasmādāha-indrasyorumāviśa dakṣiṇamityuśannuśantamiti”  
“priyaḥ priyamityevaitadāha syonaḥ syonamiti śivaḥ śivamisyevaitadāha”

### [8.11](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.11)

"svāna bhrājāṅghāre bambhāre hastasuhasta kṛśānavete vaḥ somakrayaṇāstān  
rakṣadhvam | mā vo dabhan"  
"dhiṣṇyānāṃ vā'ete bhājanenaitāni vai dhiṣṇyānāṃ nāmāni tānyevaibhya  
'etadanvadikṣat"

### [8.12](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.12)

"athātrāporṇute”  
“athātrāporṇute | garbho vā'eṣa bhavati yo dīkṣate | prāvṛtā vai garbhā  
'ulbeneva jarāyuṇeva tamatrājījanata | tasmādaporṇutaḥ”  
“eṣa vā'atra garbho bhavati tasmāt parivṛto bhavati parivṛtā 'iva hi  
garbhā ulbeneva jarāyuṇeva”

### [8.13](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.13)

“pari māgne duścaritād bādhasvā mā sucarite bhaja-iti”  
"āsīnaṃ vā'enameṣa (soma) āgacchati | sa (yajamānaḥ) āgata'uttiṣṭhati  
tanmithyā karoti vrataṃ pramīṇāti tasyo haiṣā prāyaścittiḥ | tatho hāsyaitanna  
mithyākṛtaṃ bhavati na vrataṃ pramīṇāti, tasmādāha parimāgne ityādi"

### [8.14](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.14)

"atha rājānamādāyottiṣṭhati | udāyuṣā svāyuṣodasthāmamṛtā"  
"amṛtaṃ vā'eṣo'nūttiṣṭhati yaḥ somaṃ krītaṃ tasmādāhodāyuṣā-ityādi"

### [8.15](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.15)

“pratipanthāmapadmahi svastigāmanehasam  
yena viśvāḥ pari dviṣo vṛṇakti vindate vasu

### [8.16](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.16)

devā ha vai yajñaṃ tanvānāḥ | te'surarakṣasebhya trāsaṅgādvibhayāṃcakruḥ | ta'etadyajuḥ svastyayanaṃ dadṛśuḥ | ta'etena yajuṣā nāṣṭrā rakṣāṃsyapahatyāṃtasya yajuṣo'bhaye'nāṣṭre nivāte svasti samāśnuvata tatho'evaiṣa etena yajuṣā nāṣṭrā rakṣāṃsyapahatyaitasya yajuṣo'bhaye'nāṣṭre nivāte svasti samnute tasmādāha-prati panthāmityādi”

### [8.17](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.17)

“taṃ vā'iti (pūrvokta prakāreṇa śirasā dhṛtvā) haranti anasā parivahanti  
mahayantyevainametat (karmaṇā)”  
“tasmācchīrṣṇā bījaṃ haranti | anasodāvahanti”

### [8.18](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8.18)

“athāgreṇa rājānaṃ vicinvanti tadudakumbha upanihito bhavati” (śata0 3|3|2|5)  
“raso vā'āpaḥ | sarasamevaitat krīṇāti”

## Linked texts (1)

- [Kātyāyanaśrautasūtra](https://indike.org/pramana/in.vedanga.kalpa.srauta.katyayana.7.8.10) — Kātyāyana (Vājasaneyi sūtrakāra), Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.adhvarakanda.8) · Pramāṇa
