Anvakhyanabrahmana 3

Anvākhyānabrāhmaṇa 3

Language: Sanskrit

3.1

[2] [iti prathamo'nuvākaḥ]
11sa yad brahmaudanaṃ pacati tānveva 12 haudanānālabhate ye kcaudanā
nāmocyante13 tān; atha yadasminnājyamupasiktaṃ bhavati tadu haivāñjānānālabhate yāni
kāni cāñjanāni nāmocyante tāni

3.2

atha yad brahmau[dane pro]14ndan gāyatrībhiḥ
samidho'bhyādadhāti, tā u tāḥ paurṇamāsyaṣṭakāmāvāsyeti; atro haitāstisro
rātrīrālabhate'tro haivāsya darśapūrṇamāsāvālabdhau bhavataḥ; tasmānnāṃnījāno
darśapūrṇamāsāvatinayed, ya enāvatinayedālabdhāvenau santāvatinayet; tasmādu
naivātinayet; etā vā idaṃ rātrīranu1 sarvaṃ bhavati yadidaṃ kiñca; sarvāṇi hāsya
bhūtānyālabdhāni bhavanti ya evaṃ veda

3.2-2

varuṇo'gnimādhatta; sa
svapannagnyādheyāyopāvasat; taṃ pāpmā'nvavartata; [sa]2 sapāpmā'vyāvṛttapāpmā
palyāyataḥ; sa punarādhatta; sa jāgradupāvasat, tato vai sa pāpmanā vyāvartata; sa
3vyāvṛttapāpmāpapāpmā palyāyataḥ, sa yatsvapannagnyādheyāyopavasati3 pāpmo
hainamanuvartate; sa sapāpmāvyāvṛttapāpmā palyayate; tasmānnu ha jāgradevāgnyādheyāyopavased, vi ha pāpmanā vartate sa vyāvṛttapāpmāpapāpmā palyayate|| 3||[3] [iti
dvitīyo'nuvākaḥ]
idaṃ vā4 anvāhura— aditiḥ putrakāmā 4ka(sādhyebhyo devebhyo brahmaudanamapacat;
tasyā uccheṣaṇamadadustat prāśnāt; sā reto'dhatta; tasyai catvāra ādityā ajāyanta
1|| sā dvitīyamapacat, sā'manyatoccheṣaṇānma ime'ṅgata yadagre prāśiṣyāmīto me
vasīyāṃso janiṣyanta iti; sā'gre prāśnāt, sā reto'dhatta), tasyai
vyṛddhamāṇḍamajāyata; tadāṇḍaṃ jātamarejata, 5tadrājanyo'bhavad, rejanyro ha vai nāma taṃ
6rājanya ityācakṣate6 parokṣeṇa6, parokṣapriyā iva hi devāḥ

3.3

sā''dityebhya eva
tṛtīyamapacad, etebhya eva putrebhyo bhogāya ma̍ idaṃḥ śrāntamastviti; te'bruvan varaṃ
vṛṇāmahā athaitad vikariṣyāmo'smabhyameva brahmaudanaṃ nirvapānīti8; tasmādādityebhyo9
brahmaudanaṃ nirvapanti10

3.4

taditthaṃ vyakurvan yathaitarhi manuṣyāḥ; tato yadatyaricyata
tasyārdhaṃḥ samadihan, sa hastyabhavat; tasmāddhastinaṃ na pratigṛhṇīyād, ati hi sa
puruṣamaricyata; tasmād yaṃ manyetāti vā idaṃ puruṣaṃ ricyata iti taṃ na pratigṛhṇīyāt,
kāmamanyat, ta ādityāḥ

3.2-3

[4]
kāma11(manyat, ta ā)dityā rājanyamevāsya lokasya goptāramadhivaptāramadhipatimakurvan12; te'bruvan kathamenamanyairmanuṣyairvyāvartayemeti; tasya13
dundubhimeva vācamakurvan, dhanurvyāttam, iṣūn dantān, khāṅgamaivānyatvacamakurvan,
rathaṃ pādau; sa yāvat kyaccaitairāṅgai rājanyo'nu samanvāgacchatyanāpto 13haiva
tāvadrājanyo'tha yāvat1 kyaccaitairāṅgai rājanyo'nu samanvāgacchatyatha haivāpto rājanyaḥ
1|| tadāhur— yad ‘devasya tvā 2(savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo
hastābhyāma)dityai juṣṭamādityebhyo juṣṭamagnīṣomābhyāṃ juṣṭamindrāgnibhyāṃ3 juṣṭaṃ
prajāpataye juṣṭaṃ brahmaṇe4 juṣṭaṃ nirvapāmi' iti nirvapanti, tannādṛtyam; ‘ādityai
juṣṭamādityebhyo juṣṭaṃ nirvapāmi' ityeva nirvaped, etā hi taṃ devatā agre
niravapan5, tasmādeṣa evameva nirupyaḥ

3.1-2

[5] [iti tṛtīyo'nuvākaḥ]
manasā saṅkalpayati ‘agnīnādhāsye' iti, tanmano reto dhatte; sa vācā
vyāharati ‘ādhāsye' iti, tadu haiva mano vācaṃ kramate; sā vāg garbhiṇī palyayate
6yāvadagnīnādhatte, sa vā agnīnādhatte tadu haiva vāg vijāyate divyāni jyotī1ṣi6,
divyāni mukhāni, divyān putrān mukhataḥ7sṛjate; sa yasya ha vaśaḥ
syādagnīnādadhānasya vācayaiyurvainamagnyādheya, evamevaitāni svayamātmano hi divyāni
jyotīṃṣi divyāni mukhāni divyān putrān mukhataḥ sṛjate

3.2-4

ta u8 ha vā ete
dvayā evetathaṃvida āhitāgneḥ putrā, agnaya u haivāgnayo, retaḥsicaṃ u vaivaitare
mānuṣāḥ putrāḥ; ta enamubhaye 10bhuñjanti; sa yaditthaṃvidasmāllokādāhitāgniḥ praiti
yadenaṃ diṣṭamitamagnāvabhyādadhati sa etaireva10 11divyairjyotirbhirdivyairmukhairdivyaiḥ putraiḥ
sahāmuṃ lokamaiti tairamuṣmiṃlloke bhāti; atha haitān retaḥsico mānuṣān
putrānasmiṃlloke jahāti tairurevāsmiṃlloke bhāti; sa vā eṣa ubhayoreva
lokayorbhātyasmiṃ12[śca lo]ke'muṣmiṃśca; tasmānnu 13hainānubhayānevopapipādayiṣed13 vaśaścāsya syāt

3.3-2

evaṃvisu ha vai śrotriyaḥ, śrotriyaḥ pitā daṇḍena
pravicchyāñcakāra14

3.1-3

[6]
pitā daṇḍena pravicchayāñcakāra; taṃ ha pratyuparamyovāca katarannā'somo'vatādyata na 15nāvantyonsasmai bhūyaśacakāra ityaṅga...ti 15kimabhaviṣya iti 16hovācayadahannājaniṣye16 yahi nvā ahannājaniṣye tarhīnvā aha1 śreṣṭhayānabhaviṣyam;
ajātamu vai mama śreyo jāyamāneno vai tvaṃ mayā sarvāllokānajayo ye ke ca 17lokā
nāmocyante tāniti