Chandogabrahmana 13
Chandogabrāhmaṇa 13
- Language
- Sanskrit
Contents
13.1
idaṃ bhūmerbhajāmaha idaṃ bhadraṃ sumaṅgalam
parā sapatnān bādhasvānyeṣāṃ vindate vasu¹
13.2
[ imaṃ stomamarhate jātavedase rathamiva saṃ mahemā manīṣayā
bhadrā hi naḥ pramatirasya saṃsadyagne sakhye mā riṣāmā
vayantava ||1(ka)
bharāmedhmaṃ kṛṇavāmā havīṃṣi te citayantaḥ parvaṇāparvaṇā vayam
jīvātave pratarāṃ sādhayā dhiyo'gne sakhye mā riṣāmā
vayantava ||1(kha)
śakema tvā samidhaṃ sādhayā dhiyastve devā haviradantyāhutam
tvamādityām̐ āvaha tān huvamasyagne sakhye mā riṣāmā
vayantava ||1(ga)
pavitre stho vaiṣṇavyau ||1(gha)
viṣṇormanasā pūte sthaḥ ||1(ṅa)
devastvā savitotpunātvacchidreṇa pavitreṇa vasoḥ sūryasya raśmibhiḥ svāhā ||1(ca)
tapaśca tejaśca śraddhā ca hrīśca satyañcākrodhaśca tyāgaśca dhṛtiśca dharmaśca sattvañca vāk ca manaścātmā ca brahma ca tāni prapadye tāni māmavantu bhūrbhuvaḥ svaroṃ mahāntamātmānaṃ prapadye
13.3
virūpākṣo'si dantājñistasya te śayyā parṇaṃ gṛhā antarikṣe vimitaṃ hiraṇmayam| taddevānāṃ hṛdayānyaẏasmaye kumbhe'ntaḥsannihitāni| tāni balabhṛcca balasācca rakṣato'pramaṇī animiṣataḥ satyam| yatte dvādaśa putrāste tvā saṃvatsare saṃvatsare kāmapreṇa yajñena yājayitvā punarbrahmacaryamupayanti| tvaṃ deveṣu brāhmaṇo'syahaṃ manuṣyeṣu| brāhmaṇo vai brāhmaṇamupa dhāvatyupa tvā dhāvāmi| japantaṃ mā mā prati jāpīrjuhvantaṃ mā mā prati hoṣīḥ kurvantaṃ mā mā prati kārṣīḥ| tvāṃ prapadye| tvayā prasūta idaṃ karma kariṣyāmi| tanme rādhyatāṃ tanme samṛdhyatāṃ tanna upa padyatām| samudro mā viśvavyacā brahmā'nu jānātu tutho mā viśvavedā brahmaṇaḥ putro'nu jānātu śvātro mā pracetā maitrāvaruṇo'nu jānātu| tasmai virūpākṣāya dantājñaye samudrāya viśvavyacase tuthāya viśvavedase śvātrāya pracetase sahasrākṣāya brahmaṇaḥ putrāya namaḥ
13.3.p1
[go gṛ 4. 5. 8 ; khā gṛ 1. 2. 22 ; jai gṛ 1. 2 draḥ ]
13.3-2
mā pratijāpīḥ juhvanta mā mā pratihauṣīḥ
kurvanta mā mā pratikārṣīḥ| etaduktaṃ bhavati—japahomakarmakāle mama tvaṃ
prātikūlyaṃ mā gāḥ| yataḥ tvām ahaṃ prapadye prapanno'smi| tvayā prasūtaḥ
anujñātaḥ idaṃ prastutaṃ karma kariṣyāmi| tat karma me mama tvatprasādāt
rādhyatām saṃsidhyatām| tat me samṛdhyatām saṃvardhatāṃ sampūrṇaṃ bhavitvityarthaḥ
tat me upapadyatām phalapradānasamarthaṃ bhavitvityarthaḥ| yatte dvādaśābhyaḥ putrā
ityuktaṃ tān hi nāmaprayogeṇa katiciddarśayitumāha—samudra iva samudraḥ
viśvaṃ sarvatra vividhamaśnuti gacchatīti viśvavyacāḥ padārthādhyakṣaḥ| brahma
nāmāgniḥ tathā tuthaḥ agniḥ viśvavedāḥ sarvasyaṃ veditā tathā brahmaṇaḥ putraḥ tathā
śvātraḥ agniḥ tathā pracetāḥ prakṛṣṭacittaḥ agniḥ maitrāvaruṇaḥ asmin karmaṇi pravṛttaṃ
mā mām anujānātu anujñāṃ dadātvityarthaḥ| he agne yastvamanekaprakāra
upavarṇitaḥ tasmai tubhyaṃ virūpākṣāya dantāgye tathā samudrāya viśvavyacase tathā
tuthāya viśvavedase śvātrāya pracetase sahasrākṣāyānekaśaktaye brahmaṇaḥ brahmayoneḥ
putrāya namaḥ tubhyamid havirastu
13.3-3
bhimānino vakṣyamāṇāḥ samudrādisaṃjñakāḥ¹ santi| te tvā tvāṃ prīṇayituṃ saṃvatsare saṃvatsare
sarveṣu saṃvatsareṣu yajamānaṃ kāmapreṇa kāmapūrakeṇa² jyotiṣṭomādinā yajayitvā yāgaṃ kārayitvā
punarbrahmacaryamupayanti| yajñīyādrūpādimuktā bhavantītyarthaḥ| saṃvatsare saṃvatsare somayāgena³
vasante vasante jyotiṣā⁴ yajeteti śrutiḥ| apavṛtte karmaṇi laukikaḥ saṃpadyata iti⁵
sūcitatvātteṣāṃ yajñasādhanatāmupetya punarbrahmacaryāvāptirupacaryate| yatastava putrā īdṛśā
ata eva mahānubhāvastvamityarthaḥ| kiñca he agne tvaṃ deveṣu madhye brāhmaṇo'si| asti⁶
deveṣvapi brāhmaṇādivarṇavyapadeśaḥ| brahma vai bṛhaspatiriti brāhmaṇam⁷| bṛhadāraṇyake'pi⁸
yānyetāni devatā ilāṇīndro varuṇaḥ soma ityādi| tathāhaṃ manuṣyeṣu brāhmaṇajātiḥ
loke brāhmaṇo vai brāhmaṇamupadhāvatīti prasiddhidyotanārthaṃ· brāhmaṇasya brāhmaṇo gatiriti
laukikā vadanti| atastvāmupadhāvāmi| kiñca japantaṃ mā māṃ tvaṃ mā pratijāpīḥ
japavighātaṃ mā kurvityarthaḥ| evamuttaratrāpi yojyam| juhvantaṃ mā pratihaupīḥ| chāndaso
num| kurvantaṃ dānaṃ kurvantaṃ mā pratikārṣāḥ| ⁹japahomadāneṣvanukūlo bhavetyarthaḥ
tadarthaṃ tvāṃ¹⁰ prapadye prapanno'smi| tvayā prasūto'nujñātaḥ sannidaṃ kriyamāṇaṃ karma
kariṣyāmi| tat karma me mahyaṃ samṛdhyatāṃ samyak pravardhatām| tadeva karma me mamopapadyatāṃ
phalotpattiṃ kurutām| phalapradānasamarthaṃ· bhavatvityarthaḥ| yasmātte¹¹ dvādaśāgneḥ¹² putrā
ityuktaṃ tasmānnāmaprabhedaṃ kiñciddarśayitumāha| samudraḥ phalānāṃ samuddharaṇasādhana¹³ etannāmako'gniḥ| viśvavyacāḥ sarvatra vyāptaḥ| brahmā parivṛḍha etannāmakaḥ so'gnirmāmanujānātu| tathā tvatha etannāmakaḥ| viśvavedā viśvasya veditā| athavā veda iti¹⁴
dhananāma| viśvadhanaḥ| brahmaṇaḥ putro'gnirmāmanujānātu| kiñca śvātra āśu haviṣāmattā
[ aktaṃ rihāṇā vyantu vayaḥ
13.3-3.p1
(ka)
13.3-3.p2
[ go gṛ 1. ka. 27 | tai sa 1. 1. 13. 1 ; khā gṛ 2. 1. 26—viyantu ]
13.3-4
yaḥ paśūnāmadhipatī rudrastanticaro vṛṣā
paśūnasmākaṃ mā hiṃsīretadastu hutaṃ tava svāhā
13.3-4.p1
(kha)
13.3-4.p2
[ go gṛ 1. ka. 28 ; khā gṛ 2. 1. 26 ]
13.4
sahasrabāhurgaupatyaḥ sa paśūnabhi rakṣatu
mayi puṣṭiṃ puṣṭipatirdadhātu mayi prajāṃ prajāpatiḥ svāhā
13.5
kautomataṃ saṃvananaṃ subhāgaṃkaraṇaṃ mama
nākulī nāma te mātāthāhaṃ puruṣānayaḥ¹
yannau kāmasya vicchinnaṃ tannau saṃ dhehyoṣadhe
13.6
vṛkṣa iva pakvastiṣṭhasi sarvān kāmān bhuvaspate
yastvaivaṃ veda tasmai me bhogān dhukṣvākṣatān bṛhan
13.6-2
kārakāḥ strīdhenuśālyādayo bhogāḥ tān akṣatān akṣayān dhukṣva—duha prapūraṇe—prakarṣeṇa pūraya
13.7
ṛtaṃ satye pratiṣṭhitaṃ bhūtaṃ bhaviṣyatā saha
ākāśa upa ni ṣīdatu mahyamannamatho śriyam
13.10
ākāśasyaiṣa ākāśo yadetadbhāti maṇḍalam
evaṃ tvā veda yo vedeśāneśān pra yaccha me
13.10.p1
[ go gṛ 4. 5. 34 ; khā gṛ 4. 1. 17 draḥ ]
13.11
bhūrbhuvaḥ svaroṃ sūrya iva dṛśe bhūyāsamagniriva tejasā vāyuriva prāṇena soma iva gandhena bṛhaspatiriva brahmaṇāśvināviva rūpeṇendrāgnī iva balena brahmabhāga evāhaṃ bhūyāsaṃ pāpmabhāgā me dviṣantaḥ
Linked texts (8)
- Chāndogyabrāhmaṇa — Sanskrit
- Mantrabrāhmaṇa — Sanskrit
- Chāndogyabrāhmaṇa / Mantrabrāhmaṇa — Sanskrit
- Sāmavedabrāhmaṇānyaṣṭau — Sanskrit
- Mantras in Gobhilagṛhyasūtra — Sanskrit
- Mantrabrāhmaṇa or Upaniṣadbrāhmaṇa or Chāndogyabrāhmaṇa — Sanskrit
- Āraṇīsaṃhitā — Sanskrit
- Sāyaṇabhāṣya — Sāyaṇa, Sanskrit