Citikanda 16
Citikāṇḍa 16
- Language
- Sanskrit
16.1
athainamutaḥ khanatyeva | (vai) etaddhā'enaṃ devā 'anuvidyākhanaṃstathaivaitamayametadanuvidya khanati deva̱sya tvā savituḥ prasave'śvinorbā̱hubhyāṃ pūṣṇo
hastā̍bhyāṃ pṛthivyāḥ sadhasthāda̱gniṃ purī̍ṣyamaṅgira̱svatkhana̱āmīti savituprasūta'
evainametaddetābhirdevatābhiḥ pṛthivyā 'upasthādagniṃ paśavyamagnivatkhanati
16.3
jyotiṣmantaṃ tvā'gne supratīkamiti| jyotiṣmānvā'ayamagniḥ supratīko'jasreṇa bhānunā dīdyatamityajasreṇārciṣā dīpyamānamityetacchivaṃ prajābhyo'him̐santaṃ pṛthivyāḥ sadhasthādagniṃ purīṣyamaṅgirasvatkhanāma' iti śivaṃ
prajābhyo'him̐santaṃ pṛthivyā 'upasthādagniṃ paśavyamagnivatkhanāma ' ityetat
( ṅṅghā ) dvābhyāṃ khanati | dvipādyajamāno yajamāno'gnirryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivenametatkhanatyatho dvayūm̐ hyaivaitadrūpaṃ mṛccāpaśca
16.4
sa vai khanāmi khanāma'iti khanati | khanāmīti vā'etaṃ prajāpatirakhanatkhanāma'iti devāstasmātkhanāmi khanāma'iti
16.5
sa vā'abhrayā khananan | (nvā ) tvacā khanāmi khanāma'ityāha vāgvā'
abhrirārambhārthaivainaṃ vaiṇavī kriyate tvacā vā 'etamabhrayā devā'akhanaṃstathaivenamayametadvācaivābhrayā khanati
16.6
( tyu ) athainaṃ kṛṣṇājine sambharati | yajño vai kṛṣṇājinaṃ yajña'evainametatsambharati lomataśchandām̐si vai lomāni cchandaḥsvevainametatsambharati
tūṣṇīmupastṛṇāti yajño vai kṛṣṇājinaṃ prajāpatirvai yajño'nirukto vai
prajāpatiruttaratastasyopari bandhuḥ prācīnagrīve taddhi devatrā
16.7
(ntā'thai) athainaṃ puṣkaraparṇe sambharati | yoninai puṣkaraparṇaṃ yonau tadretaḥ
siñcati yadvai yonau retaḥ sicyate tatprajaniṣṇu bhavati tanmantreṇopastṛṇāti vāgvai mantro vākpuṣkaraparṇam
16.8
(ma) apāṃ pṛṣṭhamasi yoniragneriti | ( tya ) apā1m̐ hyetatpṛṣṭhaṃ yonirhyetadagneḥ samudramabhitaḥ pinvamānamiti samudro hyetadabhitaḥ pinvate
varddhamāno mahā1m̐ā ca puṣkara'iti varddhamāno mahīyasva puṣkara'ityetṛddi̱vo mātrayā varimṇā prathasvetya̱nuvi̱māṣṭrghyasau vā 'āditya 'eṣo'gnirno haitama̱nyo di̱vo varimā yantumarhati dyaurbhūtvaivaṃ yacchetyevaitadāha
16.9
taduttaraṃ kṛṣṇājinādupastṛṇāti | yajño vai kṛṣṇājinamiyaṃ vai kṛṣṇājinamiyamu vai yajño'syā hi yajñastāyate dyauḥ puṣkaraparṇamāpo vai dyaurāpaḥ
puṣkaraparṇamuttaro vā'asāvasyai
16.11
( syā'tha ) athainè'abhimṛśati | sañcāmevābhyāmetatkaroti śarma ca
stho varma ca stha'iti śarma ca hyasyaite varma cācchidre bahule'ubhe'ityucchidre hyete bahule'ubhe vyacasvatī saṃva
(tsūṃ) sa̱ṃvvasāthāem̐ svarvida̱ā samīcī 'u̱ratā''tma̱neti sa̱ṃvvasāthāmenathūm̐
sva̱rvidudā samīcī'u̱rasā cā̱tmanā cye̱tyetuda̱gnimanta̱rbhariṣya̱ntī jyo̍tiṣmantama̱jasrami̱ditya̱sau vā'ā̍di̱tya e̱ṣo'gniḥ su'eṣa̱ jyoti̍ṣmānaja̱srasta̱mete
'anta̱rā bibhrutasta̱smādāha jyoti̍ṣmantama̱jasrami̱diti
16.12
dvābhyāmabhimṛśati | dvi̱pādyaja̍māno̱ yaja̍māno'gniyi̍vānagniyu̍rvāvatyasya
mā̱trā tāva̍tyaivābhyāmetatsa̱ñjñāṃ karotya̱tho dva̱yam̐ hyaivaitadrūpaṃ kṛ̱ṣṇājinaṃ
ca puṣkarapa̱rṇaṃ ca
Linked texts (2)
- Mādhyandina — Sanskrit
- Kāṇvīya Śatapathabrāhmaṇa — Sanskrit