<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.18 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Brāhmaṇas (ritual exegesis)](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana) › [Śatapathabrāhmaṇa](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha) › [Citikanda](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda) › 18

# Citikanda 18

Citikāṇḍa 18

- **Language:** Sanskrit

### [18.1](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.18.1)

atha ta̱trā'' upaninayati | yadvā'asyai kṣataṃ yadiliṣṭama̱dbhirvvai tatsa̱ndhīyate'dbhire̱vāsyā'etatkṣataṃ vi̱lliṣṭa m̐ santa̱noti sandadhāti

### [18.2](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.18.2)

( tya ) a̱po devīrupa̍sṛja | madhu̍matīraya̱kṣmaya pra̱jābhya̍'iti̱ raso vai  
madhu̍ ra̱svatī̱raya̍kṣmatvāya pra̱jābhya̍'ityetattāsāmāsthānādujjihatāmoṣadhayaḥ  
supippalā 'itya̱pāṃ vā'āsthānādujjihata'oṣadhayaḥ supippalāḥ

### [18.3](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.18.3)

(') athaināṃ vāyunā sandadhāti | yadvā'asyai kṣataṃ yadviliṣṭaṃ vāyunā vai  
tatsundhīyate vāyunaivāsyā ' etatkṣataṃ viliṣṭa saṃntanoti sandadhāti

### [18.4](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.18.4)

sunte vāyurmātariśvā dadhātviti | (tya ) ayaṃ vai vāyurmātariśvā  
yo'yaṃ puvata'uttānāyā hṛdayaṃ yadvikastamityuttānāyā hyasyā'etaddhṛdayaṃ  
vvikastaṃ yo de̱vānāṃ carasi prāṇunenetyeṣa hi surveṣāṃ devānāṃ cuti  
prāṇena kasmai deva vvaṣaḍastu tubhyamiti prajāpatirvai kastasmā'evaitudimāṃ vvaṣaṭkaroti no haitāvṛntyanyā''hutirasti yuthaiṣā

### [18.5](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.18.5)

( ṣṭhā'thai ) athaināṃ digbhiḥ sandadhāti | yadvā'asyai kṣataṃ yadviliṣṭaṃ  
digbhirvai tatsandhīyate digbhirevāsyā'etankṣataṃ viliṣṭa saṃntanoti  
sandadhāti sa'imāṃ cemāṃ ca diśau sandadhāti tasmādete diśau suhiteṃ'athemāṃ cemāṃ ca tasmādevete suhiteṃ'ityagre'theti || athaityatheti tadkṣiṇāvṛttaddhi de̱vatrā'nayānayā vai bheṣajaṃ kriyate'nayaivaināmetadbhiṣajyati

### [18.6](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.18.6)

(tyu) atha kṛṣṇājinaṃ ca puṣkaraparṇaṃ ca samudgṛhṇāti | yonivaiṃ puṣkaraparṇaṃ  
yonyā tadretaḥ sikta samudgṛhṇāti tasmādyonyā reṃtaḥ sikta samudgṛhyate sujāto jyoti̍ṣā saha śarmaṃ vvarūthama̱āsadutsvati sujāto hyeṣa  
jyoti̍ṣā saha śarma caitadvarūthaṃ ca svaśvāsīdati

### [18.7](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.18.7)

(tyu) arthenamupanahyati | yonau tadreto yunakti tasmādyonau reto  
yuktaṃ na niṣpadyate yoktreṇa yoktreṇa hi yogyaṃ yuñjanti mauñjena trivṛtā  
tasyokto bandhuḥ

### [18.8](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.18.8)

(sta ) tatparyasyati | vyāso 'agne viśvarūpa saṃvyayasva vibhāvasaviti vvaruṇyā vai yajñe rajjuravaruṇyamam̐venadetatkṛtvā yathā vāsaḥ paridhāpayedevaṃ paridhāpayati

### [18.9](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.18.9)

( tyu ) athainamādāyottiṣṭhati | ( tya ) asau vā'āditya eṣo'gniramuṃ  
tadādityamutthāpayatyudu tiṣṭha svadhva̱retyadhvaro vai yajña'udu tiṣṭha suyajñiyetyetadavā no devyyā dhiẏeti yā te daivī dhīstayā no'vetyetaddṛśe ca bhāsā  
bṛhatā suśukvaniriti darśanāya ca bhāsā bṛhatā suśukvanirityetadā'gne yāhi  
suśastibhiriti ye vyoḍhāraste suśastaya'ā'gne yāhi vyoḍhṛbhirityetat

### [18.10](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.18.10)

( du ) athainamita 'ūrdhvaṃ prāñcaṃ pragṛhṇāti | ( tya ) asau vā'ādityaeṣo'gniramuṃ tadādityamita ' ūrdhvaṃ prāñcaṃ dadhāti tasmādasāvāditya 'ita  
'ūrdhvaḥ prāṅ dhīyata 'ūrddhva 'ū ṣu ṇa'ūtaye tiṣṭhā devo na saviteti yathaiva  
yajustathā bandhurūrdhvo vājasya sanitetyūrdhvo vā 'eṣa tiṣṭhanvājamannam̐  
sano̍ti̱ mudaṅghribhirvā̱ghradbhi̱rvidve̍yāma̱ha'iti̍ ra̱śmayo̱ vā'e̱tasyā̍ñja̱yo  
vvā̱ghṛta̱stāne̱tadā̍ha parobāhu pragṛhṇāti parobāhu hyeṣa 'i̱to'thaina̍mupāva̍harati̱ tamu̍pāvahṛtyopari nābha dhārayati̱ tasyo̱pari̱ bandhuḥ

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.18](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha.citikanda.18) · Pramāṇa
