Pramāṇa · Search · About · API

Citikanda 20: atha pañcame'dhyāye prathamaṃ brāhmaṇam

Citikāṇḍa 20

Language
Sanskrit

atha pañcame'dhyāye prathamaṃ brāhmaṇam

20.1

tṛtīyaprapāṭhake ca ṣaṣṭhaṃ brāhmaṇam !
parṇakaṣāyuniṣpakkā 'etā 'āpo bhavanti | sthemne nveva yadveva parṇakaṣāyeṇa somo vai parṇaścandramā 'u vai soma 'etadu vā'ekamagnirūpametusyaivāgnirūpasyopāptyai

20.2

tā 'upasṛjati | ( tyā ) āpo hi ṣṭhā mayobhuva' iti yāṃ vai devatāmuganmyūnvūktā yāṃ yajuḥ saiva devatā su'rkaso devatā tadya̱justā haitā' āpa
'evaiṣu tricasta̱hyā' amūrāpa'ekatham̐ rūpa m̐ samadṛśyanta tā' etāstṛdvaitadrūpaṃ karoti

20.1-2

parṇakaṣāyaniṣpakkā etā āpo bhavanti | sthemne nveva| yadveva parṇakaṣāyeṇa | somo vai parṇaḥ
candramā u vai somaḥ | etadu vā'ekamagnirūpam | etasyaivāgnirūpasyopāptyai

20.2-2

tā upasṛjati | "āpo hi ṣṭhā mayobhuvaḥ"-( vā0saṃ011|50-52 ) iti| yāṃ vai devatā
ṛgabhyanūktā, yāṃ yajuḥ, saiva devatā sa'rka so devatā tadyajuḥ, tā haitā āpa evaiṣa tricaḥ | tad yā
amūrāpa ekaṃ rūpaṃ samadṛśyanta-tā etāḥ | tadvaitadrūpaṃ karoti

20.3

( nyu ) atha phenaṃ janayitvā 'ntvadadhāti ya̱deva tatpheno dvitīyarthe rūpamsṛjyata ta̱davaitatkupaṃ karotyatha yāmeva tatra mṛda sa̱ṃyauti̱ saiva mṛdya̱ttattṛtīyarthaṃ rūpamasṛjyataitebhyo vā'eṣu rūpebhyo'gre'sṛjyata tebhya 'evainameta̱jjanayati

20.4

(tyu ) athājalomaiḥ sṛ꣪sṛjati | sthemne nveva yadvevājalomairetadvā'enaṃ devāḥ paśubhyo'dhi sambhara꣪stathaivenamayametatpaśubhyo'dhi sambharati
tadyadajalomairevāje hi sarveṣāṃ paśūnā꣪ rūpamatha yalloma loma hi rūpam

20.5

(mmi ) mitraḥ sa꣪sṛjya | pṛthivīṃ bhūmiñca jyotiṣā saheti prāṇo vai
mitraḥ prāṇo vā'etadagre karmākarotsujātaṃ jātavedasamapakṣyāya tvā sṛ꣪sṛjāmi prajābhya' iti yathaiva yajustathā bandhuḥ

20.6

(3) athaita̱ttraya̍ pi̱ṣṭaṃ bhavati| śarkarā̱'śmā̱'yorasa̱stena̱ saᳪsṛ̍jati sthemne̱
nveva ya̱dveva te̍naitāvatī vā 'i̱yamagre'sṛjyata tadya̱āvatī̱yamagre 'sṛ̱jyata tāva̱tīme̱vaināmetatka̍roti

20.8

rudrāḥ saᳪsṛ̱jya pṛ̍thi̱vīṃ bṛhajjyotiḥ samidhire'hutyasau vā 'āditya
'e̱ṣo'gnireta̱dvai tadrudrāḥ saᳪsṛ̍jya pṛthi̱vīṃ bṛha̱jjyotiḥ samidhire teṣāṃ bhānurajasra 'icchuko de̱veṣu rocata'hutyeṣa vā'eṣāṃ bhānu̱rajasraḥ śukno de̱veṣu rocate 7
dvābhyā̍ᳪ̱ saᳪsṛ̍jati | dvipā̱dyaja̍māno yajamāno 'gniryāvānagniyauvatyasya
mātrā tāva̱taivenametattsaᳪsṛ̍jati

20.9

(tyu) atha prayauti | saṃsṛ̍ṣṭā vasu̍bhī ru̱drairiti̱ saṃsṛ̍sṛṣṭā hyeṣā
vasubhiśca rudraiśca bhavati yunmitreṇa tadvasu̍bhiryaduddaistatta̱drairdhīraiḥ karma̍ṇyāṃ
mṛda̱miti dhīrā hi te karma̍ṇyo 'iyaṃ mṛda̱stābhyāṃ mṛddīṃ kṛ̱tvā si̍nīvā̱lī
kṛ̱ṇotu̱ tāmiti vāgvai sinīvālī senāyai hastābhyāṃ mṛddīṃ kṛntvā karotvitye̱vaita̱t

20.10

(sti) sinīvālī sukapardā sukurīrā svaupaśeti | yoṣā vai sinīvālyetadu vai yoṣā susṛddhathai rūpaṃ yatsukapardā sukurīrā svaupaśā sumarddayatyevaināmetatsā tubhyamadite mahyukhyāṃ dadhātu hastayoritiyaṃ vā'aditirmahyasyai tadāha

20.11

( dvo ) ukhāṃ kṛṇotu | śaktyā bāhubhyā̱madi̍tirdhiyā̍ti śaktyā ca̱ hi
karoti bāhubhyā̍ṃ ca dhiyā̍ ca mātā putraṃ yathopasthe sā'gniṃ bibhartu garme
'e̱ti yathā mātā putramupasthe̱ bibhṛyādevama̱gniṃ garbhe bibharttitye̱vaitat

20.12

( tri ) tribhiḥ prayauti | tri̱vṛda̱gniryāvānagniyoṃvatyasya mātrā tāvataivainametatprayauti dvābhyātham̐ sa sṛjati tatpañca pañcacitiko'gniḥ
pañcatavaḥ saṃvvatsaraḥ saṃvvatsaro'gniryāvānagniyāṃvatyasya mātrā tāvattadbhavati tribhirapa'upasṛjati tadaṣṭāvaṣṭākṣarā gāyatrī gāyatro'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvattadbhavatyatho'aṣṭākṣarā vā'iyamagre'sṛjyata tadyāvatīyāmagre'sṛjyata tāvatīmevaināmetatkaroti

Linked texts (2)