Citikanda 24

Citikāṇḍa 24

Language: Sanskrit

24.1

(5-2)
iti tṛtīyaḥ prapāṭhakaḥ samāptaḥ || 6-3
ta̱syā' e̱tasyā̱ 'aṣāḍhā̍ṃ pū̱rvī karoti | (tī) iyaṃ vā'a̱ṣāḍheyu̍mu vā
'e̱ṣāṃ lo̱kānā̍ṃ pratha̱mā'sṛ̍jyata tā̱meta̱syā ' eva̱ mṛda̍ḥ karo̱tyeṣā̱m̐ hyeve̱ṣu
lo̱kānāmiyaṃ mahi̍ṣī karoti mahi̍ṣī hīyaṃ tathai̱ṣu pratha̱mā vi̱ttā sā
mahi̍ṣī

24.1-2

24.2

pādamātrī bhavati | pratiṣṭhā vai pāda 'iyamu vai pratiṣṭhā tryālikhitā bhavati
trivṛddhīyam

24.3

( mu ) athokhāṃ karoti | ( tī ) imāṃstallokāṅkarotyatha viśvajyotiraḥ
karotyetā devatā 'agniṃ vāyumādityametā hyeve devatā viśvaṃ jyotistā
'etasyā'eva mṛdaḥ karotyebhyastallokebhya 'etāndevāṅgirimmīte yajamānaḥ
karoti tryālikhitā bhavanti trivṛto hyete devā'ityadhidevatam

24.4

( mu ) athādhyātmam | ( mā ) ātmaivākhā vāgvāḍhā tāṃ pūrvā karoti
purastāddhīyamātmano vāṅkāmetasyā 'eva mṛdaḥ karotyātmano hyeveyaṃ
vāṅmahiṣī karoti mahiṣī hi vāgvyālikhitā bhavati tredhāvihitā
hi vāgco ya̱jūṃṣya sā mānyatho yadidaṃ tryaṃ vāco rūpamupām̐śu vyantarāmuccaiḥ

24.5

(2) athokhāṃ karoti | (tyā) ātmānaṃ tatkarotyatha viśvajyotiṣaḥ karoti
prajā vai viśvajyotiḥ prajā hyeva viśvaṃ jyotiḥ pra̱jananamevaitatkaroti tā
'etasyā'eva mṛdaḥ karotyātmanastatprajāṃ nirmimīte yajamānaḥ karoti
yajamānastva̱dātmanaḥ prajāṃ karotyanantarhitāḥ karotyanantarhitāṃ tadātmanaḥ
prajāṃ karotyuttarāḥ karotyuttarāṃ tadātmanaḥ prajāṃ karoti vyālikhitā
bhavanti trivṛddhi prajātiḥ pitā mātā putro'tho garma'ulvaṃ jarāyu

24.6

tā 'etā yajuṣkṛtāyai karoti | ( tyu ) ayajuṣkṛtāyā 'itarā niruktā
'etā bhavantyaniruktā 'itarāḥ parimitā 'etā bhavantyaparimittā 'itarāḥ

24.7

pra̱jāpatireṣo'gniḥ | (ru) ubhayamvetatpra̱jāpatirniruktaścāniruktaśca
parimitaścāparimitaśca tayā yajuṣkṛtāyai karoti yudevā̱sya niruktaṃ parimitatham̐ rūpaṃ ta̱dasya tena̱ saṃskarotyatha yā' a̱yajuṣkṛtāyai mṛ̱de̱vāsyāni̍ruktama̱parimitum̐ rūpaṃ tadasya tena̱ saṃskaroti su ha vā'e̱tatham̐ sarvvaṃ kṛtsnaṃ
pra̱jāpa̍titham̐ saṃskaroti ya̱' evaṃ vidvānnèta̱devaṃ karotyatho̍paśa̱yāyai piṇḍaṃ
pariśinaṣṭi prāyaścittibhyaḥ

24.8

( śatam 3700)
( bhyo'thai ) athenāṃ dhūpayati | sthemne̱ nve̱vātho̱ karmmaṇaḥ prakṛtatāyai yudveva
dhūpayati śira etadyajñasya yadukhā prāṇo dhūmaḥ śīrṣastatprāṇaṃ dadhāti

24.9

( tya ) aśvaśakṛ̱rdhūpayati | prājāpatyo vā'aśvaḥ pra̱jāpa̍tiragnirnau vā
'ātmā''tmānatham̐ hinastyahim̐sāyai tadvai śa̱kreva taddhi jagdhaṃ vātuyāma
tatho ha̱ naivāśvatham̐ hinasti netarānpaśūn

24.7-2

tad yā yajuṣkṛtāyai karoti-yadevāsya niruktaṃ parimitaṃ rūpam , tadasya tena saṃskaroti | atha yā
ayajuṣkṛtāyai-yadevāsyāniruktam aparimitaṃ rūpam-tadasya tena saṃskaroti | sa ha vā'etaṃ sarvaṃ
kṛtsnaṃ prajāpatiṃ saṃskaroti-ya evaṃ vidvānetadevaṃ karoti | athopaśayāyai piṇḍaṃ pariśinaṣṭiprāyaścittibhyaḥ

24.8-2

24.9-2

24.10

( nvu ) ᳵsavastvā dhūpayantu | gāyatreṇa cchandasā'ṅgirasvaddhruvāstā
dhūpayantu traiṣṭubhena cchandasā'ṅgirastvādityāstvā dhūpayantu jāgatena cchandasā'ṅgirasvadviśve tvā devā vaiśvānarā dhūpayantvānuṣṭubhena cchandasā'ṅgirasvaḍindrastvā dhūpayatu ᳵvaruṇastvā dhūpayatu ᳵviṣṇustvā dhūpayatvityetābhirevaināmetaddevatābhirdhūpayati

24.11

sa̱ptāśva̍śakāni bhavanti | sa̱pta yu̱jūṃṣye̍tā de̱vatā̍ḥ sa̱pta
śī̱rṣa̱nprāṇā ya̱d yu vā'api̍ bahukṛ̱tvaḥ sa̱ptasapta sa̱ptaiva tacchī̱rṣa̱ṇyeva tatsa̱pta
prā̱ṇānda̍dhāti

Linked texts (2)

Mādhyandina — Sanskrit
Kāṇvīya Śatapathabrāhmaṇa — Sanskrit