Citikanda 27

Citikāṇḍa 27

Language: Sanskrit

27.1

tāṃ tiṣṭhanpra̱vṛṇakti | (ktī ) i̱me vai lo̱kā 'ukhā ti̍ṣṭhantīva vā̱'ime
lo̱kā'atho̍ tiṣṭha̱nvai vīrya̍vattaraḥ

27.2

( ' ) udaṅkāṅṅkṣatiṣṭhan | ( ṅgu ) udaṅkhai prāṅṅkṣatiṣṭhanprajāpatiḥ pra̱jā'asṛjata

27.3

yadrevodaṅ prāṅ tiṣṭhan | ( nne ) e̱ṣā hyubhaye̍ṣāṃ devamanu̱ṣyāṇāṃ digdyadudīcī prācī

27.4

yudvevodaṅprāṅtiṣṭhan | ( tre ) etasyā ha diśi svargasya loka̱sya
dvāraṃ ta̱smādudaṅprāṅtiṣṭhannāhutīrjuhotyudaṅprāṅtiṣṭhandakṣiṇā nayati dvāreaiva
tatsva̱rgasya loka̱sya vittaṃ prapādayati

mā su bhitthā mā su riṣa 'iti | yuthaiva yajustathā bandhuramba dhṛṣṇu
vī̍raya̱sva svi̱ti yoṣā vā'ukhā'mbati vai yoṣāyai'āmantraṇa m̐ svi̱va
vīraya̱svāgniścedaṃ kariṣyatha 'ityagniśca hyetatkariṣyantau bhavataḥ

27.6

(to) dṛ m̐ha̱sva devi pṛthivi svastaya 'iti | yuthaiva yajustathā bandhurāsurī
māyā svadhayā kṛtā'sīti prāṇo vā'asustasyaiṣā māyā svadhayā kṛtā
juṣṭaṃ de̱vebhya 'idamastu havyamiti yā' evaitasminnāvāhutīhaviṣyanbhavati tā
'etadāhātho'eṣaiṣu havyamariṣṭā tvamuddihi yajñe'asminniti yathaivāriṣṭā'nārtainusminyajña'udiyādevametadāha

27.7

dvābhyāṃ pravṛṇakti | dvipādyajamāno yajamāno'gnaryāvānagniyarvityasya
mātrā tāvataivaināmetatpravṛṇakti gāyatryā ca triṣṭubhā ca prāṇo gāyatrītyātmā
triṣṭubetāvānvai paśuryāvānprāṇaścātmā ca tadyāvānpaśustāvattaivaināmetatpravṛṇaktyatho'agnirvai gāyatrīndviṣṭubendrāgnī'gniyarvānagniyarvityasya mātrā
tāvattaivaināmetatpravṛṇaktīndrāgnī vai surve devāḥ sarvvadevyo'gniyarvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivaināmetatpravṛṇakti trayoḥ sapta padāni saptacitiko'gniḥ
supta'rttavaḥ saṃvvatsaraḥ saṃvvatsuro'gniyavānagniyarvityasya mātrā tāvanudbhavati

27.8

tāṃ yadā'gniḥ santa̱pati | ( tyu ) athaināmarcirārohati̱ yoṣā vā'ukhā
vṛṣā'gni̱istasmādyadā vṛṣā yoṣām̐ santa̱patya̱thāsyām̐ reto dadhāti

27.9

taddhaike | yadi cirama̍ścirohatyaṅgārānvāvapantyubhayènaiṣo'gniriti na
tathā kuryādasthanvānvāvu paśurjā̍ye̱te'tha taṃ nāgra 'e̱vāsthanvantami̱va
nya̍ṣanti reta 'ivaivai dadhati reta u'etadanusthikaṃ yada̍rcista̱smādenāmaci̍raivāroheta

27.10

( ttāṃ ) tāṃ yadā'ścirārohati | ( tyu ) athāsmintsamidhamādadhāti reto
vā'e̱nāmetadādadhata 'eṣo'gnira̱stasminne̱tā retasi sambhūtiṃ dadhāti

27.9-2

27.10-2

tāṃ yadā'ciṃrārohati-athāsmintsamidhamādadhāti | reto vā'enāmetadādadhate, eṣo'gniḥ | tasminnetāṃ retasi sambhūtiṃ dadhāti

27.11

sā kārmukī syāt | devāścāsurāścobhaye prājāpatyā aspardhanta | te devā abhimanyuṃkaṃ kṛtvāte de̱vā 'a̱gnimunīka̍ kṛ̱tvā'surāna̱bhyāya̍ntsusyārciṣa̱ pragṛhya̍ta̱syāsurā
'agraṃ prāvṛ̍ścam̐sta̱da̱syāṃ pratya̍tiṣṭhatsa krumuko'bhavatta̱smātsa svādū raso̱ hi
tasmādu̱ lohito'rcirhi sa eṣo'gnireva yatkramuko'gnime̱vāsminnetatsambhūtiṃ dadhāti

27.12

prādeśamātra̱ī bhavati | prādeśamātro vai gurbho viṣṇu̍rātmasamma̍itāmevāsminnetatsaṃbhūtiṃ dadhāti

27.13

ghṛ̱te nyu̍ktā bhavati | ( tya ) a̱gnirya̱syai yone̱rasṛ̍jyata tasyai ghṛtamulvamāsītta̱smāttatpratyu̱ddīpyata 'ātmā hyasyaiṣa tasmāttasya na bhasma bhavatyātmaiva tudātmānama̱pye̍ti na vā'ulbaṃ garbhūm̐ hinastya̱him̐sāyā'ulvāddhai
jāyamāno jāyata 'ulvājjāyamāno jāyātā'iti

27.14

tāmāda̱dhāti | dvavannaḥ sa̱rpirāhu̱tiriti drāvinnaḥ sarpiraśana' ityevaitatpratno
hotā vareṇya'iti sanātano hotā vareṇya'ityetatsa̱hasasputro'adbhuta'iti
balaṃ vai saho balasya putro'dbhuta'ityetattiṣṭha̱nnādadhāti svāhākāreṇa ta̱syopari bandhuḥ

27.15

( sta ) taddhā'ātmaivokhā | yonarmuñjāḥ śaṇā jarāyulbaṃ ghṛtaṃ garbhaḥ
sami̱t

27.16

( ḍā ) bāhyokhā bhavati | (tyu ) antare muñjā bāhyo hyātmā'ntarā yonirvāhye muñjā bhavantyuntare śaṇā bāhyā hi yonirnnataraṃ jarāyu bāhye śaṇā
bhuvantyuntaraṃ ghṛtaṃ bā̱hyarthaṃ hi jarā̱yuntaramulvaṃ bāhya̍ ghṛtaṃ bhuvantyuntarā
samidbāhyam hi yulva̱muntaro garbha̍' e̱tebhyo̱ vai jāyamāno jāyate tebhya
'e̱vainameta̱jjanayati

Linked texts (2)

Mādhyandina — Sanskrit
Kāṇvīya Śatapathabrāhmaṇa — Sanskrit